مایکروسافت خود را برای برداشتن گام بزرگ دیگری در بازار سختافزار هوش مصنوعی آماده میکند. گزارشهای تازه نشان میدهند این شرکت قصد دارد نسل بعدی شتابدهنده اختصاصی هوش مصنوعی خود با نام Maia 300 را احتمالاً در ماه سپتامبر معرفی کند و در ادامه تولید آن را به صدها هزار واحد افزایش دهد.
به گزارش تکراتو و به نقل از دیجیاتو، مایکروسافت درحال آمادهسازی نسل بعدی تراشههای اختصاصی Maia است؛ خانوادهای که بخشی از استراتژی این غول فناوری برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی اختصاصی و کاهش وابستگی به پردازندههای گرانقیمت انویدیا محسوب میشود.
گزارش رویترز به نقل از The Information نیز نشان میدهد Maia 300 ممکن است همین پاییز و حتی در ماه سپتامبر ۲۰۲۶ معرفی شود.
تولید بیش از ۳۰۰ هزار تراشه Maia 300
یکی از مهمترین بخشهای گزارش جدید به مقیاس تولید Maia 300 مربوط میشود.
گفته میشود مایکروسافت درحال مذاکره با TSMC است تا ظرفیت تولید بیش از ۳۰۰ هزار واحد از تراشه Maia 300 را برای تحویل در سال ۲۰۲۷ تأمین کند.
اما ظاهراً برنامه مایکروسافت به همین تعداد محدود نمیشود.
براساس اطلاعات منتشرشده، هدف بلندمدت این شرکت میتواند تأمین ظرفیت تولید بیش از یک میلیون تراشه Maia 300 باشد؛ هرچند محدودیت تأمین قطعات و ظرفیت تولید TSMC میتواند دستیابی به چنین حجمی را دشوار کند.
اگر این برنامه عملی شود، Maia دیگر صرفاً یک پروژه آزمایشی برای استفاده محدود در دیتاسنترهای مایکروسافت نخواهد بود و میتواند به یکی از ستونهای اصلی زیرساخت AI این شرکت تبدیل شود.
هدف اصلی؛ کاهش وابستگی به انویدیا
حرکت مایکروسافت به سمت طراحی تراشه اختصاصی را نمیتوان جدا از سلطه انویدیا بر بازار شتابدهندههای هوش مصنوعی بررسی کرد.
رشد سریع مدلهای مولد و سرویسهای AI باعث افزایش شدید تقاضا برای GPUهای دیتاسنتری شده است و شرکتهایی مانند مایکروسافت برای توسعه زیرساختهای عظیم خود به تعداد بسیار زیادی از این پردازندهها نیاز دارند.
این وابستگی علاوه بر افزایش هزینه، شرکتهای ابری را در برابر محدودیت عرضه تراشه نیز آسیبپذیر میکند.
به همین دلیل، مایکروسافت در کنار استفاده گسترده از سختافزار انویدیا، توسعه شتابدهندههای اختصاصی Maia را دنبال میکند تا بخشی از بار پردازشی Azure و سرویسهای هوش مصنوعی خود را به سختافزار داخلی منتقل کند.
مایکروسافت از رقبا عقب افتاده است
البته مایکروسافت تنها غول فناوری نیست که به فکر ساخت تراشه هوش مصنوعی اختصاصی افتاده است.
گوگل سالهاست خانواده TPU را توسعه میدهد و آمازون نیز تراشههای Trainium را برای پردازش بارهای کاری AI در AWS ارائه میکند.
در مقابل، برنامه تراشه اختصاصی مایکروسافت دیرتر به مقیاس گسترده رسیده است.
نخستین نسل Maia در نوامبر ۲۰۲۳ معرفی شد و مایکروسافت در ژانویه ۲۰۲۶ از Maia 200 پرده برداشت. حالا Maia 300 قرار است گام بعدی این مسیر باشد و به مایکروسافت کمک کند فاصله خود را با رقبا کاهش دهد.
Maia 200 چه قدرتی دارد؟
برای درک بهتر مسیر مایکروسافت میتوان نگاهی به نسل فعلی این تراشه انداخت.
Maia 200 با فناوری ساخت ۳ نانومتری TSMC تولید شده و بیش از ۱۴۰ میلیارد ترانزیستور دارد.
این شتابدهنده بیش از ۱۰ پتافلاپس توان محاسباتی در دقت FP4 و بیش از ۵ پتافلاپس در FP8 ارائه میدهد.
مایکروسافت همچنین Maia 200 را به ۲۱۶ گیگابایت حافظه HBM3e و ۲۷۲ مگابایت SRAM روی تراشه مجهز کرده است.
وجود حجم قابلتوجه SRAM اهمیت زیادی دارد؛ زیرا این نوع حافظه میتواند در پردازش حجم بالایی از درخواستهای هوش مصنوعی و اجرای مدلها با تأخیر پایینتر نقش مهمی ایفا کند.
مایکروسافت Maia 200 را بهطور ویژه بهعنوان یک شتابدهنده برای Inference یا استنتاج هوش مصنوعی طراحی کرده است.
آیا Anthropic مشتری Maia 300 میشود؟
برنامه مایکروسافت فقط به استفاده داخلی از تراشههای Maia محدود نیست.
براساس گزارشها، این شرکت قصد دارد مشتریان بزرگ سرویسهای ابری را نیز برای استفاده از Maia 300 متقاعد کند و Anthropic، سازنده مدلهای Claude، یکی از نامهایی است که در این زمینه مطرح شده است.
موفقیت در جذب مشتریان خارجی اهمیت زیادی برای مایکروسافت خواهد داشت.
اگر Maia 300 بتواند علاوه بر سرویسهای داخلی مایکروسافت برای اجرای مدلهای شرکتهای بزرگ AI نیز مورد استفاده قرار گیرد، این خانواده از تراشهها میتواند به رقیبی جدیتر برای راهکارهای انویدیا، TPUهای گوگل و Trainium آمازون تبدیل شود.
مایکروسافت درباره آمار تولید چه میگوید؟
مایکروسافت اصل سرمایهگذاری گسترده روی تراشههای اختصاصی را تأیید کرده، اما آمار منتشرشده درباره حجم تولید Maia 300 را تأیید نکرده است.
اندرو وال، مدیرکل Azure Maia در مایکروسافت، در واکنش به گزارشهای منتشرشده اعلام کرده که این شرکت همچنان در قالب استراتژی بلندمدت زیرساخت هوش مصنوعی خود روی سیلیکون اختصاصی سرمایهگذاری میکند.
او همچنین گفته ارقامی که درباره میزان تولید منتشر شدهاند، مقیاس واقعی برنامه مایکروسافت را منعکس نمیکنند.
بنابراین اعداد ۳۰۰ هزار و بیش از یک میلیون واحد را فعلاً باید اطلاعات گزارششده از منابع آگاه دانست، نه آمار رسمی اعلامشده توسط مایکروسافت.
رقابت تراشههای AI وارد مرحله جدیدی میشود
توسعه Maia 300 بخشی از روند بزرگتری در صنعت هوش مصنوعی است.
شرکتهایی که بزرگترین دیتاسنترهای جهان را اداره میکنند، دیگر نمیخواهند برای تمام ظرفیت محاسباتی موردنیاز خود تنها به شرکتهای تولیدکننده تراشه وابسته باشند.
گوگل TPU دارد، آمازون روی Trainium سرمایهگذاری کرده و مایکروسافت نیز Maia را توسعه میدهد.
این تراشههای اختصاصی الزاماً جایگزین کامل GPUهای انویدیا نخواهند شد، اما میتوانند بخش قابلتوجهی از پردازشهای AI را با سختافزاری انجام دهند که دقیقاً متناسب با نیازهای دیتاسنترهای هر شرکت طراحی شده است.
اگر گزارشهای فعلی درست باشند، Maia 300 یکی از جدیترین تلاشهای مایکروسافت برای ورود به این مرحله از رقابت خواهد بود؛ تراشهای که معرفی آن ممکن است تنها چند هفته دیگر انجام شود و مایکروسافت برای تولید آن در مقیاس صدها هزار و در نهایت شاید بیش از یک میلیون واحد برنامهریزی کرده است.