نبرد حقوقی میان صنعت رسانه و شرکتهای هوش مصنوعی وارد مرحله تازهای شده است. Seattle Times و Newsday با ثبت شکایتی علیه OpenAI و مایکروسافت، این دو شرکت را به استفاده بدون مجوز از صدها هزار مطلب روزنامهنگاری برای توسعه محصولات هوش مصنوعی متهم کردهاند.
تکراتو به نقل از زومیت گزارش میدهد، شکایت روز جمعه ۴ سپتامبر ۲۰۲۶ در دادگاه منطقهای ایالات متحده برای ناحیه جنوبی نیویورک ثبت شده است. دو رسانه ادعا میکنند OpenAI و مایکروسافت مطالب آنها را بدون رضایت یا پرداخت هزینه جمعآوری کردهاند و حتی محتوای قرارگرفته پشت دیوار پرداخت نیز در میان این دادهها بوده است.
اتهام استفاده از مطالب برای آموزش ChatGPT و Copilot
Seattle Times و Newsday میگویند محتوای تولیدشده توسط خبرنگاران آنها وارد مجموعهدادههایی شده که برای آموزش یا فعالیت محصولاتی مانند ChatGPT، Microsoft Copilot و قابلیتهای هوش مصنوعی Bing مورد استفاده قرار گرفتهاند.
طبق ادعای مطرحشده در پرونده، سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند بخشهایی از گزارشهای این دو رسانه را بازتولید کنند، مطالب آنها را با شباهت زیاد بازنویسی کنند یا پاسخهایی ارائه دهند که نیاز کاربر به مراجعه مستقیم به وبسایت ناشر را کاهش میدهد.
این بخش برای ناشران اهمیت اقتصادی زیادی دارد؛ زیرا کاهش مراجعه مستقیم کاربران میتواند روی درآمد تبلیغاتی و فروش اشتراک تأثیر بگذارد.
Alan Fisco، مدیرعامل Seattle Times، نیز گفته این رسانه سالانه میلیونها دلار برای تولید محتوای خود هزینه میکند و معتقد است چنین محتوایی نباید بدون رضایت یا پرداخت هزینه مورد استفاده قرار بگیرد.
ناشران حتی نابودی مدلهای AI را میخواهند
اما بخش مهمتر این پرونده صرفاً درخواست دریافت غرامت نیست.
Seattle Times و Newsday از دادگاه خواستهاند دستور توقیف یا نابودی نسخههایی از آثارشان و همچنین مجموعهدادههای آموزشی یا مدلهای هوش مصنوعی حاوی این آثار صادر شود.
اگر چنین درخواستی در دادگاه پذیرفته شود، پیامد آن میتواند بسیار فراتر از پرداخت یک جریمه مالی باشد؛ زیرا بحث مستقیماً به دادههایی میرسد که برای ساخت یا فعالیت مدلهای هوش مصنوعی استفاده شدهاند.
البته درحالحاضر این موارد صرفاً خواستههای شاکیان هستند و دادگاه هنوز درباره صحت ادعاها یا نوع خسارت احتمالی حکمی صادر نکرده است.
اتهام دیگری هم علیه OpenAI مطرح شده است
پرونده فقط به کپیرایت محدود نمیشود.
دو رسانه OpenAI را متهم کردهاند که محصولاتش در برخی موارد محتوای ساختگی تولید کرده و آن را به Seattle Times یا Newsday نسبت دادهاند.
از دید شاکیان، چنین رفتاری میتواند به اعتبار نام تجاری آنها نیز آسیب بزند؛ زیرا کاربر ممکن است مطلبی را متعلق به یک رسانه معتبر تصور کند که آن رسانه اساساً آن را منتشر نکرده است.
این موضوع یکی از چالشهای قدیمی مدلهای مولد را دوباره مطرح میکند: مدل ممکن است پاسخی ظاهراً معتبر تولید کند، اما منبع یا محتوایی را به اشتباه به یک رسانه نسبت دهد.
OpenAI: استفاده از دادههای عمومی مصداق Fair Use است
OpenAI اتهامات مطرحشده را به این شکل نمیپذیرد.
سخنگوی این شرکت در واکنش به پرونده گفته است مدلهای OpenAI با دادههای در دسترس عموم آموزش میبینند و این فرایند بر اصل Fair Use یا «استفاده منصفانه» استوار است.
مایکروسافت نیز اعلام کرده از طرح این شکایت غافلگیر شده است، اما اهمیت روزنامهنگاری محلی را درک میکند و برای بررسی راهحلهای مربوط به چنین اختلافهایی آمادگی دارد.
این اختلاف درواقع به یکی از اساسیترین سؤالهای حقوقی عصر هوش مصنوعی برمیگردد: آیا استفاده از آثار دارای کپیرایت برای آموزش یک مدل هوش مصنوعی بدون دریافت مجوز از صاحب اثر، Fair Use محسوب میشود یا نقض حقوق مالکیت فکری است؟
پاسخ قطعی این سؤال هنوز در بسیاری از پروندههای آمریکا مشخص نشده است.
ماجرا یک نکته عجیب هم دارد
شکایت Seattle Times از مایکروسافت و OpenAI از یک جهت قابلتوجهتر است؛ این دو شرکت قبلاً در پروژههایی مرتبط با همین رسانه سرمایهگذاری کرده بودند.
Microsoft Philanthropies از برخی پروژههای روزنامهنگاری Seattle Times حمایت مالی کرده و OpenAI و مایکروسافت نیز در سال ۲۰۲۴ مجموعاً ۱۰ میلیون دلار برای برنامه فلوشیپ هوش مصنوعی Lenfest Institute اختصاص داده بودند.
Seattle Times و Newsday هر دو در میان رسانههای شرکتکننده در دوره اولیه این برنامه قرار داشتند.
Seattle Times تأکید میکند که استقلال تحریریه خود را حفظ کرده است.
جنگ کپیرایت و هوش مصنوعی بزرگتر میشود
این نخستین پرونده بزرگ ناشران علیه OpenAI و مایکروسافت نیست.
The New York Times در سال ۲۰۲۳ پروندهای با ادعاهای مشابه علیه این دو شرکت تشکیل داد و آنها را به استفاده بدون مجوز از میلیونها مقاله برای توسعه فناوریهای هوش مصنوعی متهم کرد.
از آن زمان ناشران، نویسندگان و دیگر صاحبان حقوق آثار نیز پروندههای متعددی علیه شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی تشکیل دادهاند.
پرونده جدید Seattle Times و Newsday میتواند اهمیت ویژهای داشته باشد؛ زیرا خواسته شاکیان فقط دریافت خسارت مالی نیست و حتی مجموعهدادهها و مدلهایی را هدف قرار داده که allegedly شامل آثار آنها هستند.
نتیجه این پرونده و دعاوی مشابه میتواند در نهایت مشخص کند شرکتهای هوش مصنوعی برای استفاده از حجم عظیم محتوای اینترنت در آموزش نسلهای بعدی مدلها تا چه اندازه به دریافت مجوز و پرداخت هزینه به صاحبان محتوا نیاز خواهند داشت.
دیدگاهها