ایزولهکردن کامل یک کامپیوتر از اینترنت و شبکههای دیگر، سالها یکی از مطمئنترین روشهای محافظت از اطلاعات حساس محسوب میشد؛ اما پژوهشهای امنیتی نشان دادهاند حتی چنین سیستمهایی نیز در شرایط خاص میتوانند از طریق کانالهای فیزیکی غیرمعمول داده ردوبدل کنند.
نوام براون، پژوهشگر OpenAI، اخیراً در توضیح محدودیتهای روش Air-Gap به تحقیقاتی اشاره کرده است که نشان میدهند دو کامپیوتر نزدیک به یکدیگر، حتی در صورت نبود اتصال شبکه، میتوانند با استفاده از تغییرات دما و حسگرهای حرارتی ارتباط بسیار محدودی برقرار کنند.
Air-Gap دقیقاً چیست؟
Air-Gap به روشی گفته میشود که در آن یک کامپیوتر یا شبکه حساس از اینترنت و سایر شبکهها بهصورت فیزیکی جدا میشود. هدف این است که حتی در صورت آلودهشدن سیستم، راه مستقیمی برای انتقال اطلاعات به بیرون وجود نداشته باشد.
بااینحال، پژوهشگران امنیتی سالهاست نشان دادهاند که جداسازی شبکه لزوماً به معنی حذف تمام راههای ارتباطی نیست.
یکی از نمونههای شناختهشده، پژوهشی است که نشان داد دو کامپیوتر آلوده و نزدیک به یکدیگر میتوانند با تغییر کنترلشده دمای سختافزار و خواندن آن توسط حسگرهای حرارتی، یک کانال ارتباطی مخفی ایجاد کنند.
در این آزمایش، فاصله سیستمها تا حدود ۴۰ سانتیمتر بود و سرعت انتقال تنها بین ۱ تا ۸ بیت در ساعت گزارش شد؛ بنابراین این روش برای انتقال حجم بالای اطلاعات کاربردی نیست، اما از نظر نظری میتواند برای پیامهای بسیار کوتاه یا فرمانهای ساده استفاده شود.
کامپیوترها چگونه با گرما «حرف» میزنند؟
پردازندهها، کارتهای گرافیک و مادربردهای مدرن دارای حسگرهای دمایی داخلی هستند. این حسگرها معمولاً برای کنترل فن، کاهش فرکانس پردازنده و جلوگیری از داغشدن بیشازحد سیستم استفاده میشوند.
اما یک سیستم میتواند با افزایش یا کاهش بار پردازشی، دمای خود را بهصورت کنترلشده تغییر دهد. اگر کامپیوتر دیگری در فاصله بسیار نزدیک قرار داشته باشد، حسگرهای آن میتوانند بخشی از این تغییرات دمایی را تشخیص دهند.
در نتیجه، تغییرات دما میتوانند به صفر و یک یا الگوهای ساده ارتباطی تبدیل شوند.
البته این موضوع به معنی آن نیست که یک مدل پیشرفته OpenAI عملاً از طریق «کد مورس حرارتی» از یک سیستم ایزوله خارج شده است. اشاره اصلی به پژوهشهایی است که امکان چنین کانال ارتباطی را در شرایط آزمایشگاهی نشان دادهاند.
چرا OpenAI به این موضوع اهمیت میدهد؟
اهمیت این بحث با قدرتمندترشدن ایجنتهای هوش مصنوعی بیشتر شده است. سیستمهای ایجنتی میتوانند برای رسیدن به یک هدف، ابزارهای مختلف را امتحان کنند و راهحلهایی پیدا کنند که از قبل مستقیماً برای آنها تعریف نشده است.
در برخی آزمایشهای امنیتی، مدلهای تحقیقاتی توانستهاند کنترلهای طراحیشده برای محدودکردن دسترسیشان را دور بزنند و از مسیرهای پیشبینینشده برای رسیدن به هدف استفاده کنند.
همین موضوع باعث شده پژوهشگران به این سؤال توجه بیشتری نشان دهند که آیا جداسازی فیزیکی بهتنهایی برای کنترل سیستمهای بسیار پیشرفته آینده کافی خواهد بود یا خیر.
بااینحال، ارتباط حرارتی هنوز روشی بسیار کند، محدود و وابسته به شرایط فیزیکی خاص است. بنابراین صحبت از «فرار قطعی AI از سیستم ایزوله» اغراقآمیز خواهد بود.
اهمیت اصلی این پژوهشها در نشاندادن این نکته است که در امنیت سیستمهای بسیار حساس، حتی مسیرهای ارتباطی غیرمعمول نیز باید در نظر گرفته شوند.
دیدگاهها