ربات‌های روسی پس از حمله اوکراین ناپدید شدند؟ واقعیت پشت اختلال یاندکس

پس از حمله پهپادی به مراکز داده یاندکس، ترافیک ربات‌ها در روسیه کاهش یافته است؛ اما این افت احتمالاً به ربات‌های تبلیغاتی و خزنده مربوط می‌شود، نه ربات‌های سیاسی مورد توجه کاربران.

اختلال یاندکس احتمالاً ربات های روسی را از کار نینداخت

حملات پهپادی اوکراین در هفته گذشته، چند مرکز داده روسیه را از دسترس خارج کرده و بنا بر گزارش ها باعث افت چشمگیر ترافیک ربات ها در اینترنت شده است؛ اما به احتمال زیاد این آمار به آن نوع فعالیت رباتی اشاره ندارد که بیشتر مردم با روسیه مرتبط می دانند.

نموداری که گفته می شود بر پایه داده های کلادفلر تهیه شده، در شبکه های اجتماعی دست به دست می شود و کاهش شدید ترافیک ربات ها را پس از حمله به سرورهای یاندکس نشان می دهد. یاندکس یک شرکت فناوری است که گاهی از آن با عنوان «گوگل روسیه» یاد می شود. بسیاری از کاربران نتیجه گرفته اند که نمودار، فعالیت مزارع رباتیِ منتشرکننده اطلاعات نادرست، نظریه های توطئه و محتوای زیان بار را نشان می دهد؛ بااین حال، حساب antibot4navalny که به افشای مزارع ترول شهرت دارد، می گوید این داده ها «هیچ ارتباطی با شبکه های اجتماعی ندارند».

نمودار، خزنده های وب یاندکس را ثبت می کند

antibot4navalny در رشته پستی در ایکس توضیح داده که نمودار در واقع درخواست های خزنده های خودکار وب یاندکس را دنبال می کند. این ربات ها کاربردهای گوناگونی دارند: ممکن است برای نفوذ به حساب های کاربران یا فرستادن هرزنامه به افراد به کار گرفته شوند، اما استفاده رایج آن ها نمایه سازی وب سایت ها برای موتورهای جست وجو و ارائه خدمات پشتیبانی مشتری است. افزون بر این، نمودار فقط ترافیک مرتبط با یاندکس را نشان می دهد، نه فعالیت ربات ها در سراسر روسیه. طبق داده های کلادفلر، میزان کلی فعالیت رباتی در روسیه در پی حمله به مراکز داده تغییر محسوسی نداشته است.

نمودارهای دیگری نیز منتشر شده اند که مدعی اند فعالیت ربات های منتشرکننده اطلاعات نادرست از روسیه به همین شکل کاهش یافته است. یکی از این تصاویر را توماش زدهخوفسکی، عضو پارلمان اروپا، در ایکس منتشر کرد. او مدعی شد که پس از حمله به مراکز داده روسیه، فعالیت اینترنتی پیرامون حزب راست گرای افراطی «آلترناتیو برای آلمان» (AfD) به شدت افت کرده است.

تردید درباره اصالت یک نمودار دیگر

رافائل ویمر، دانشمند علوم رایانه، احتمال می دهد تصویری که زدهخوفسکی منتشر کرده با هوش مصنوعی ساخته شده باشد. او به چند ناسازگاری در خط زمانیِ فعالیت های ادعایی اشاره می کند؛ از جمله ثبت یک داده برای تاریخی در آینده، یعنی ۱۵ اکتبر. به نظر می رسد تصویر ابتدا در تردز و از سوی کاربری به نام رابین شلینگهایدر منتشر شده باشد. منبع داده ها مشخص نیست و نسخه اولیه تصویر نیز هیچ اشاره ای به حزب AfD آلمان ندارد. ویمر می گوید شلینگهایدر به پرسش هایش درباره منشأ تصویر پاسخ نداده است.

ویمر گفت: «آیا می توانیم، به ویژه سیاستمداران، روزنامه نگاران و دانشمندانی که باید بهتر از این بدانند، انتشار تصاویر تأییدنشده را متوقف کنیم؟»

اختلال در خدمات یاندکس ادامه دارد

در همین حال، به نظر می رسد بخش عمده سامانه های زیرمجموعه یاندکس پس از تازه ترین حمله پهپادی همچنان از دسترس خارج اند. سرویس پرداخت دیجیتال یاندکس پی نیز دچار اختلال شده و کاربران نمی توانند پول جابه جا کنند، موجودی حسابشان را ببینند یا خرید انجام دهند.

دیما پیروگوف، رئیس بخش فناوری مالی یاندکس، در بیانیه ای گفت: «هنوز نمی توانیم زمان دقیقی برای بازگشت سرویس اعلام کنیم، اما قول می دهیم تا زمان بازیابی آن از تلاش دست نکشیم.»