بازی فورتنایت (Fortnite) پس از سال‌ها غیبت از اپ استور استرالیا، بار دیگر برای کاربران آیفون و آیپد این کشور در دسترس قرار می‌گیرد. شرکت اپیک گیمز اعلام کرده است که این بازی از پنجشنبه ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ به فروشگاه اپلیکیشن اپل در استرالیا بازمی‌گردد؛ اتفاقی که پس از صدور حکم مهم دادگاه فدرال این کشور رخ داده است.
براساس گزارش رویترز و تصمیم دادگاه فدرال استرالیا، محدودیت‌های اپل بر توزیع اپلیکیشن‌ها و روش‌های پرداخت درون‌برنامه‌ای با قوانین رقابت این کشور مغایرت داشته است. این حکم علاوه بر بازگشت فورتنایت، اپل را ملزم می‌کند تغییرات گسترده‌ای در نحوه فعالیت اکوسیستم iOS در استرالیا اعمال کند.
بازگشت فورتنایت به اپ استور استرالیا پس از شش سال
اختلاف حقوقی اپل و اپیک گیمز از سال ۲۰۲۰ آغاز شد؛ زمانی که اپیک گیمز یک روش پرداخت مستقیم را در فورتنایت فعال کرد تا خریدهای درون‌برنامه‌ای از سیستم پرداخت اپل عبور نکنند.
اپل این اقدام را نقض قوانین اپ استور دانست و بازی را از فروشگاه خود حذف کرد.
در ادامه، اختلاف دو شرکت به پرونده‌های حقوقی مختلفی در کشورهای گوناگون منجر شد.
فورتنایت در سال‌های اخیر به اپ استور برخی بازارها بازگشته بود، اما استرالیا همچنان یکی از بازارهایی محسوب می‌شد که این بازی در فروشگاه رسمی اپل در دسترس نبود.
اکنون اپیک گیمز اعلام کرده که از ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، کاربران استرالیایی نیز می‌توانند دوباره فورتنایت را از اپ استور دریافت کنند.
دادگاه استرالیا چه حکمی علیه اپل صادر کرد؟
دادگاه فدرال استرالیا پیش‌تر به این نتیجه رسیده بود که اپل با محدودکردن روش‌های توزیع اپلیکیشن و پرداخت درون‌برنامه‌ای، از قدرت خود در بازار سوءاستفاده کرده و قوانین رقابت را نقض کرده است.
اکنون دادگاه دستورهای اجرایی مربوط به این پرونده را نیز مشخص کرده است.
براساس این تصمیم، اپل باید محدودیت‌هایی را که مانع فعالیت فروشگاه‌های اپلیکیشن رقیب و روش‌های پرداخت جایگزین می‌شوند، در بازار استرالیا برطرف کند.
این تغییرات تنها به اپیک گیمز مربوط نیستند و می‌توانند بر نحوه فعالیت توسعه‌دهندگان دیگر در اکوسیستم iOS نیز تأثیر بگذارند.
بااین‌حال، دامنه جغرافیایی حکم به بازار استرالیا مربوط است و نباید آن را الزام جهانی اپل به اجرای همین تغییرات دانست.
نصب اپلیکیشن از فروشگاه‌های دیگر در آیفون آزاد می‌شود
یکی از مهم‌ترین بخش‌های حکم دادگاه، فراهم‌شدن امکان توزیع اپلیکیشن خارج از اپ استور رسمی اپل است.
براساس دستورهای صادرشده، اپل باید از مارس ۲۰۲۷ امکان فعالیت فروشگاه‌های اپلیکیشن شخص ثالث را برای کاربران استرالیایی فراهم کند.
همچنین کاربران می‌توانند تحت چارچوب تعیین‌شده، اپلیکیشن‌ها را مستقیماً از توسعه‌دهندگان دریافت کنند.
این تغییر می‌تواند وابستگی توسعه‌دهندگان به اپ استور را کاهش دهد و مسیرهای تازه‌ای برای انتشار نرم‌افزار در iOS ایجاد کند.
البته جزئیات اجرایی این سازوکار و محدودیت‌های احتمالی آن هنوز به نحوه اجرای نهایی حکم بستگی دارد.
تغییر مهم در قوانین پرداخت اپ استور
بخش دیگری از حکم دادگاه به سیستم پرداخت درون‌برنامه‌ای اپل مربوط می‌شود.
براساس این تصمیم، توسعه‌دهندگان باید بتوانند از روش‌های پرداخت جایگزین استفاده کنند و اپل نمی‌تواند آن‌ها را به استفاده هم‌زمان از سیستم پرداخت اختصاصی خود مجبور کند.
همچنین اپل نباید توسعه‌دهندگان را از معرفی روش‌های خرید خارج از اپلیکیشن منع کند.
محدودیت‌هایی نیز برای دریافت برخی کارمزدها از تراکنش‌های انجام‌شده در فروشگاه‌های رقیب در نظر گرفته شده است.
این تغییرات می‌توانند رقابت در بازار پرداخت‌های دیجیتال و فروش اپلیکیشن را افزایش دهند.
بااین‌حال، تأثیر واقعی آن‌ها بر قیمت بازی‌ها، خریدهای درون‌برنامه‌ای و درآمد توسعه‌دهندگان هنوز مشخص نیست.
تغییرات اپ استور استرالیا از چه زمانی اجرا می‌شوند؟
طبق گزارش‌های منتشرشده از حکم دادگاه، بخش عمده تغییرات ساختاری باید از اول مارس ۲۰۲۷ اجرایی شوند.
این تاریخ با زمان بازگشت فورتنایت تفاوت دارد.
فورتنایت قرار است از ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ به اپ استور استرالیا بازگردد، اما اجرای گسترده‌تر الزامات مربوط به فروشگاه‌های رقیب و روش‌های پرداخت جایگزین برای سال آینده برنامه‌ریزی شده است.
در نتیجه، نباید بازگشت فورتنایت را به معنای اجرایی‌شدن فوری تمام تغییرات اپ استور دانست.
همچنین امکان تغییر در زمان اجرای برخی دستورها براثر مراحل حقوقی بعدی وجود دارد.
واکنش اپل به حکم دادگاه استرالیا
اپل با بخش‌های مهمی از تصمیم دادگاه مخالفت کرده است.
سخنگوی این شرکت در گفت‌وگو با رویترز اعلام کرده که اپل قصد دارد درخواست توقف اجرای حکم و تجدیدنظر در تصمیم دادگاه را مطرح کند.
اپل تأکید کرده است که خواهان راهکاری است که ضمن احترام به حقوق مالکیت فکری شرکت، تجربه‌ای ایمن برای کاربران و توسعه‌دهندگان اپ استور فراهم کند.
این موضع نشان می‌دهد اختلاف حقوقی دو شرکت با صدور حکم جدید به‌طور کامل پایان نیافته است.
در مقابل، اپیک گیمز تصمیم دادگاه را گامی مهم در جهت افزایش رقابت و کاهش محدودیت‌های اکوسیستم اپل می‌داند.
چرا پرونده اپل و اپیک گیمز اهمیت دارد؟
اختلاف اپل و اپیک گیمز فراتر از حذف یا بازگشت یک بازی ویدیویی است.
موضوع اصلی این پرونده، میزان کنترلی است که مالک یک سیستم‌عامل می‌تواند بر توزیع نرم‌افزار و پرداخت‌های دیجیتال اعمال کند.
اپل سال‌ها از ساختار متمرکز اپ استور به‌عنوان بخشی از مدل تجاری و امنیتی iOS دفاع کرده است.
در مقابل، اپیک گیمز استدلال می‌کند که محدودیت فروشگاه‌های جایگزین و روش‌های پرداخت رقیب، رقابت را کاهش می‌دهد.
حکم دادگاه استرالیا می‌تواند به یکی از نمونه‌های مهم تغییر مقررات پلتفرم‌های دیجیتال تبدیل شود؛ هرچند آثار نهایی آن به اجرای حکم و نتیجه اعتراض‌های احتمالی اپل بستگی خواهد داشت.
آینده فورتنایت و اپ استور در استرالیا
بازگشت فورتنایت به اپ استور استرالیا یک تحول مهم برای بازیکنان این کشور است که سال‌ها به نسخه رسمی iOS بازی دسترسی نداشتند.
از سوی دیگر، تصمیم دادگاه می‌تواند شرایط فعالیت توسعه‌دهندگان اپلیکیشن در بازار استرالیا را تغییر دهد.
اگر دستورهای دادگاه طبق برنامه اجرا شوند، کاربران آیفون در استرالیا از مارس ۲۰۲۷ به روش‌های بیشتری برای دریافت اپلیکیشن و انجام پرداخت دسترسی خواهند داشت.
بااین‌حال، اپل قصد دارد حکم را به چالش بکشد و هنوز نمی‌توان نتیجه نهایی این اختلاف حقوقی را قطعی دانست.
درحال‌حاضر، مهم‌ترین نتیجه پرونده بازگشت فورتنایت و صدور دستورهایی برای افزایش رقابت در اکوسیستم iOS استرالیا است.
دیدگاه‌ها