گوگل برای پاسخ به افزایش مصرف برق مراکز داده و زیرساخت‌های هوش مصنوعی، همکاری خود با شرکت Voltus را گسترش داده است. براساس این توافق، خانوارها و کسب‌وکارهای آمریکایی می‌توانند با کاهش داوطلبانه مصرف برق در ساعات اوج تقاضا، پاداش مالی دریافت کنند.
به گزارش تکراتو و براساس اطلاعیه رسمی Voltus در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶، دو شرکت قصد دارند ظرفیت یک نیروگاه مجازی در مقیاس گیگاوات در منطقه تحت پوشش شبکه PJM ایجاد کنند. این طرح به‌جای اتکا صرف به ساخت نیروگاه‌های جدید، از مدیریت هوشمند مصرف برق برای آزادسازی ظرفیت شبکه استفاده می‌کند.
گوگل برای کاهش مصرف برق به مردم پول می‌دهد
با گسترش هوش مصنوعی، شرکت‌های فناوری برای راه‌اندازی مراکز داده جدید به برق بیشتری نیاز دارند. این افزایش تقاضا می‌تواند فشار قابل‌توجهی بر شبکه‌های انتقال و توزیع برق وارد کند.
گوگل برای مدیریت این چالش، با شرکت Voltus همکاری می‌کند تا بخشی از ظرفیت موردنیاز شبکه از طریق کاهش مصرف داوطلبانه مشترکان تأمین شود.
در این برنامه، خانوارها و کسب‌وکارهایی که شرایط مشارکت را داشته باشند، می‌توانند هنگام افزایش فشار بر شبکه، مصرف برق خود را کاهش دهند.
در مقابل، Voltus مزایای مالی از جمله پرداخت مستقیم یا کاهش هزینه قبض برق را در اختیار مشارکت‌کنندگان قرار می‌دهد.
به این ترتیب، گوگل برای ایجاد ظرفیت قابل استفاده در شبکه هزینه می‌کند و بخشی از منافع اقتصادی این سرمایه‌گذاری به مصرف‌کنندگان منتقل می‌شود.
نیروگاه مجازی چیست و چگونه کار می‌کند؟
نیروگاه مجازی یا Virtual Power Plant برخلاف نیروگاه‌های سنتی، لزوماً یک ساختمان بزرگ با تجهیزات تولید برق نیست.
این مفهوم به شبکه‌ای هماهنگ از منابع انرژی پراکنده و مصرف‌کنندگان انعطاف‌پذیر اشاره دارد که با استفاده از نرم‌افزار و فناوری‌های هوشمند مدیریت می‌شوند.
برای مثال، هزاران خانه و کسب‌وکار می‌توانند با تغییر زمان استفاده از بعضی تجهیزات، کاهش موقت مصرف یا استفاده از باتری‌های ذخیره انرژی، فشار واردشده بر شبکه را کمتر کنند.
وقتی این اقدامات به‌صورت هماهنگ انجام شوند، ظرفیت آزادشده می‌تواند اثری مشابه اضافه‌شدن بخشی از ظرفیت یک نیروگاه داشته باشد.
البته نیروگاه مجازی موردنظر گوگل و Voltus الزاماً به معنای تولید یک گیگاوات برق جدید نیست؛ بخش مهمی از ظرفیت آن از طریق کاهش یا جابه‌جایی مصرف فراهم می‌شود.
توافق گوگل و Voltus از ۱۰۰ مگاوات به مقیاس گیگاوات رسید
همکاری دو شرکت در ژوئن ۲۰۲۶ با توافق اولیه برای فراهم‌کردن حداکثر ۱۰۰ مگاوات ظرفیت انعطاف‌پذیر آغاز شد.
اکنون Voltus از گسترش این همکاری خبر داده است.
در اطلاعیه جدید، علاوه بر اشاره به برنامه نیروگاه مجازی یک گیگاواتی، از توافق برای افزودن ۱۰۷۰ مگاوات ظرفیت دیگر نیز نام برده شده است.
این ظرفیت در منطقه تحت پوشش PJM Interconnection توسعه پیدا می‌کند؛ شبکه‌ای که برق حدود ۶۷ میلیون مشترک را در ۱۳ ایالت آمریکا و منطقه کلمبیا مدیریت می‌کند.
مقیاس این توافق نشان می‌دهد شرکت‌های بزرگ فناوری به‌تدریج مدیریت تقاضای برق را به بخشی از برنامه توسعه زیرساخت‌های خود تبدیل می‌کنند.
بااین‌حال، ظرفیت توافق‌شده نباید با ظرفیت عملیاتی و بالفعل شبکه یکسان در نظر گرفته شود.
نقش Voltus در نیروگاه مجازی گوگل چیست؟
شرکت Voltus در زمینه مدیریت منابع انرژی پراکنده و برنامه‌های پاسخ‌گویی به تقاضای برق فعالیت می‌کند.
در همکاری جدید، این شرکت وظیفه شناسایی و تجمیع ظرفیت انعطاف‌پذیر مصرف‌کنندگان خانگی و تجاری را بر عهده دارد.
هنگامی که شبکه با افزایش تقاضا مواجه شود، Voltus می‌تواند از مشارکت‌کنندگان بخواهد مصرف برق خود را به‌طور موقت کاهش دهند.
این کاهش مصرف ممکن است با استفاده از باتری‌های خانگی، ترموستات‌های هوشمند یا تغییر زمان فعالیت تجهیزات صنعتی انجام شود.
در نتیجه، مشترکان لزوماً مجبور نیستند تمام وسایل برقی خود را خاموش کنند.
هدف اصلی، مدیریت زمان و مقدار مصرف است تا فشار واردشده بر شبکه در دوره‌های حساس کاهش یابد.
چرا مراکز داده هوش مصنوعی به چنین طرحی نیاز دارند؟
مراکز داده بزرگ برای اجرای مدل‌های هوش مصنوعی، پردازش اطلاعات و خنک‌کردن تجهیزات به انرژی قابل‌توجهی نیاز دارند.
با افزایش سرمایه‌گذاری شرکت‌هایی مانند گوگل در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، تأمین برق به یکی از چالش‌های مهم توسعه این مراکز تبدیل شده است.
ساخت نیروگاه‌های جدید و توسعه خطوط انتقال برق معمولاً زمان‌بر و پرهزینه است.
در مقابل، برنامه‌های مدیریت تقاضا می‌توانند از ظرفیت موجود شبکه استفاده بهتری کنند.
به همین دلیل، نیروگاه‌های مجازی به یکی از گزینه‌های موردتوجه شرکت‌های فناوری برای کاهش فشار بر شبکه برق تبدیل شده‌اند.
البته چنین برنامه‌هایی جایگزین کامل سرمایه‌گذاری در تولید برق، ذخیره‌سازی انرژی و توسعه زیرساخت‌های انتقال نیستند.
خانوارها چگونه از طرح گوگل درآمد کسب می‌کنند؟
در برنامه‌های پاسخ‌گویی به تقاضا، مصرف‌کنندگان در ازای ارائه انعطاف‌پذیری در مصرف برق پاداش دریافت می‌کنند.
برای مثال، یک خانوار ممکن است اجازه دهد در ساعات اوج مصرف، تنظیمات ترموستات هوشمند آن در محدوده توافق‌شده تغییر کند.
کسب‌وکارها نیز ممکن است بخشی از فعالیت‌های پرمصرف خود را به ساعات کم‌تقاضاتر منتقل کنند.
در مقابل، بسته به شرایط برنامه، مشارکت‌کنندگان می‌توانند پرداخت مستقیم یا تخفیف قبض برق دریافت کنند.
بااین‌حال، در اطلاعیه رسمی همکاری گوگل و Voltus مبلغ مشخص و یکسانی برای پاداش هر خانوار اعلام نشده است.
همچنین تعداد دفعات درخواست کاهش مصرف و میزان تعهد هر مشترک به شرایط برنامه و قرارداد مشارکت بستگی خواهد داشت.
آیا مشارکت در نیروگاه مجازی اجباری است؟
براساس توضیحات منتشرشده، مشارکت خانوارها و کسب‌وکارها در این برنامه داوطلبانه است.
مشترکان واجد شرایط می‌توانند با پذیرش شرایط برنامه، بخشی از ظرفیت انعطاف‌پذیر مصرف خود را در اختیار شبکه قرار دهند.
استفاده از ابزارهای هوشمند نیز می‌تواند فرایند مدیریت مصرف را ساده‌تر کند.
برای مثال، سامانه‌های کنترل انرژی می‌توانند بدون نیاز به دخالت مداوم کاربر، زمان استفاده از برخی تجهیزات را تغییر دهند.
بااین‌حال، جزئیات مربوط به میزان کنترل مصرف‌کنندگان، امکان انصراف و شرایط دقیق پرداخت باید در قراردادهای هر برنامه مشخص شود.
آیا نیروگاه مجازی می‌تواند هزینه برق را کاهش دهد؟
یکی از اهداف اعلام‌شده همکاری گوگل و Voltus، کمک به حفظ قابلیت اطمینان شبکه و کاهش فشار هزینه‌های انرژی است.
وقتی مصرف برق در ساعات اوج تقاضا کمتر شود، نیاز به استفاده از برخی منابع گران‌تر تأمین برق نیز ممکن است کاهش پیدا کند.
همچنین مدیریت بهتر ظرفیت موجود می‌تواند بخشی از فشار برای توسعه فوری زیرساخت‌های جدید را کمتر کند.
Voltus در اطلاعیه خود به پژوهشی از مؤسسه Brattle Group اشاره کرده که از ظرفیت صرفه‌جویی بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار در هزینه مصرف‌کنندگان آمریکایی طی دهه آینده، در صورت استفاده بهتر از شبکه برق، خبر می‌دهد.
بااین‌حال، این عدد برآوردی درباره فرصت گسترده‌تر مدیریت شبکه در آمریکاست و نباید آن را صرفه‌جویی تضمین‌شده ناشی از همین توافق گوگل و Voltus دانست.
آینده نیروگاه‌های مجازی و مصرف برق هوش مصنوعی
همکاری گوگل و Voltus نشان‌دهنده تغییر رویکرد شرکت‌های فناوری در مواجهه با نیاز روزافزون به انرژی است.
در گذشته، تمرکز اصلی بر خرید برق یا سرمایه‌گذاری در منابع تولید انرژی قرار داشت؛ اما اکنون مدیریت تقاضا نیز اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
نیروگاه‌های مجازی می‌توانند با هماهنگ‌کردن باتری‌ها، تجهیزات هوشمند و مصرف‌کنندگان انعطاف‌پذیر، به استفاده مؤثرتر از ظرفیت شبکه کمک کنند.
در عین حال، موفقیت این مدل به میزان مشارکت مشترکان، عملکرد فناوری‌های کنترلی و مقررات بازار برق وابسته است.
در مجموع، توافق جدید گوگل و Voltus می‌تواند نمونه مهمی از مشارکت شرکت‌های بزرگ فناوری در مدیریت مصرف برق باشد؛ مدلی که هم برای توسعه مراکز داده و هم برای مصرف‌کنندگان محلی مزایای بالقوه‌ای دارد.
دیدگاه‌ها