گسترش قابلیت‌های هوش مصنوعی در موتور جست‌وجوی گوگل، رابطه قدیمی میان این شرکت و وب‌سایت‌های اینترنتی را وارد مرحله‌ای بحرانی کرده است. ناشرانی که سال‌ها برای جذب بازدیدکننده از نتایج جست‌وجو تلاش می‌کردند، اکنون با شرایطی مواجه شده‌اند که کاربران پاسخ سؤال‌های خود را مستقیماً از هوش مصنوعی دریافت می‌کنند و دیگر لزوماً وارد سایت‌های اصلی نمی‌شوند.
به گزارش تکراتو، وب‌سایت The Verge در گزارشی تحلیلی به تاریخ ۲۵ اکتبر ۲۰۲۶، تأثیر قابلیت‌های AI Overviews و AI Mode بر صنعت نشر آنلاین را بررسی کرده است. براساس آمارهای منتشرشده از سوی مؤسسات تحقیقاتی و رسانه‌ها، کاهش ترافیک ورودی از گوگل به یکی از نگرانی‌های جدی ناشران تبدیل شده است؛ هرچند گوگل معتقد است جست‌وجوی هوش مصنوعی همچنان به رشد اکوسیستم وب کمک می‌کند.
چگونه هوش مصنوعی گوگل رابطه با وب‌سایت‌ها را تغییر داد؟
برای سال‌ها، موتور جست‌وجوی گوگل یکی از مهم‌ترین منابع جذب مخاطب برای رسانه‌ها و وب‌سایت‌های اینترنتی بود.
ناشران با تولید محتوا و بهینه‌سازی صفحات برای موتورهای جست‌وجو یا همان SEO تلاش می‌کردند در رتبه‌های بالاتر نتایج قرار بگیرند و بازدیدکنندگان بیشتری جذب کنند.
در مقابل، گوگل نیز با فهرست‌کردن محتوای این وب‌سایت‌ها، نتایج متنوع‌تری در اختیار کاربران قرار می‌داد.
اما با معرفی AI Overviews در سال ۲۰۲۴، این رابطه تغییر کرد.
قابلیت مذکور با استفاده از هوش مصنوعی، اطلاعات چندین وب‌سایت را ترکیب می‌کند و خلاصه‌ای از پاسخ موردنظر را در بالای نتایج جست‌وجو نمایش می‌دهد.
در نتیجه، کاربر ممکن است بدون بازکردن هیچ‌یک از لینک‌های اصلی، پاسخ سؤال خود را دریافت کند.
AI Mode؛ قدم بعدی گوگل برای تبدیل جست‌وجو به چت‌بات
گوگل در مه ۲۰۲۵ قابلیت AI Mode را معرفی کرد؛ تجربه‌ای که جست‌وجوی سنتی را به محیطی شبیه مکالمه با یک دستیار هوش مصنوعی تبدیل می‌کند.
در این حالت، کاربران می‌توانند سؤال‌های پیچیده مطرح کنند و پاسخ‌های ترکیبی و نسبتاً مفصلی دریافت کنند.
اگرچه گوگل در این پاسخ‌ها به منابع مختلف ارجاع می‌دهد، نمایش لینک لزوماً به معنای کلیک کاربر روی آن نیست.
همین موضوع باعث شده بسیاری از ناشران نگران باشند که موتور جست‌وجو به‌تدریج از ابزاری برای هدایت کاربران به وب‌سایت‌ها، به مقصد نهایی دریافت اطلاعات تبدیل شود.
آمارها درباره کاهش بازدید وب‌سایت‌ها چه می‌گویند؟
گزارش The Verge به مجموعه‌ای از آمارها اشاره می‌کند که نشان‌دهنده فشار فزاینده بر ناشران آنلاین است.
براساس اطلاعات منتشرشده از سوی وال‌استریت ژورنال در ژوئن ۲۰۲۵، سهم ترافیک جست‌وجو برای نیویورک تایمز طی سه سال از ۴۴ درصد به ۳۵٫۵ درصد کاهش یافته است.
این آمار به معنای کاهش ۸٫۵ واحد درصدی سهم ترافیک جست‌وجو است و نباید آن را با کاهش ۸٫۵ درصدی کل بازدیدهای سایت اشتباه گرفت.
در گزارش دیگری از Digiday، انجمن Digital Content Next اعلام کرده است که ۱۹ عضو این مجموعه بین مه و ژوئن ۲۰۲۵ با کاهش ترافیک دریافتی از گوگل مواجه شده‌اند.
میزان این کاهش در میان اعضای بررسی‌شده بین یک تا ۲۵ درصد بوده است.
از سوی دیگر، شرکت DMG Media، مالک رسانه‌هایی مانند Daily Mail و Metro، اعلام کرده که نرخ کلیک در برخی شرایط مرتبط با AI Overviews تا ۸۹ درصد کاهش یافته است.
این عدد مربوط به داده‌های ارائه‌شده از سوی همان ناشر است و نمی‌توان آن را به تمام وب‌سایت‌ها تعمیم داد.
تحقیقات Pew Research درباره رفتار کاربران
یکی از مهم‌ترین شواهد درباره تأثیر هوش مصنوعی بر جست‌وجو، پژوهش مؤسسه Pew Research است.
این تحقیق نشان می‌دهد وقتی کاربران در نتایج گوگل با خلاصه‌های تولیدشده توسط هوش مصنوعی مواجه می‌شوند، احتمال کلیک آن‌ها روی لینک وب‌سایت‌های دیگر کمتر می‌شود.
این یافته از نگرانی ناشران پشتیبانی می‌کند؛ زیرا حتی اگر محتوای آن‌ها در پاسخ هوش مصنوعی استفاده شود، ممکن است بازدید مستقیمی دریافت نکنند.
بااین‌حال، کاهش ترافیک وب‌سایت‌ها عوامل متعددی دارد و نمی‌توان تمام تغییرات چند سال اخیر را صرفاً به AI Overviews نسبت داد.
تغییر الگوریتم‌های رتبه‌بندی گوگل، رفتار کاربران و رشد سایر پلتفرم‌های دریافت اطلاعات نیز در این روند نقش دارند.
پاسخ گوگل به انتقاد ناشران چیست؟
گوگل با این دیدگاه که قابلیت‌های هوش مصنوعی در حال نابودکردن وب هستند، موافق نیست.
لیز رید، مدیر بخش جست‌وجوی گوگل، پیش‌تر اعلام کرده بود که حجم کلی کلیک‌های خروجی از موتور جست‌وجو نسبتاً ثابت مانده است.
به گفته او، ترکیب وب‌سایت‌هایی که از گوگل بازدید دریافت می‌کنند در حال تغییر است و محتواهایی مانند انجمن‌های گفتگو، ویدیوها، پادکست‌ها و مطالب تولیدشده توسط کاربران سهم بیشتری پیدا کرده‌اند.
نیک فاکس، از مدیران ارشد گوگل، نیز در گفت‌وگو با BBC تأکید کرده بود که از نگاه این شرکت، وب همچنان در حال رشد است.
بااین‌حال، این اظهارات لزوماً کاهش بازدید گزارش‌شده از سوی برخی رسانه‌های خبری را رد نمی‌کنند؛ زیرا ممکن است ترافیک میان دسته‌های مختلف وب‌سایت‌ها جابه‌جا شده باشد.
شکایت ناشران از گوگل و چالش‌های حقوقی
گسترش جست‌وجوی هوش مصنوعی به اختلافات حقوقی نیز منجر شده است.
برخی ناشران و شرکت‌های رسانه‌ای مدعی هستند که گوگل با استفاده از محتوای آن‌ها برای تولید پاسخ‌های هوش مصنوعی، ارزش اقتصادی مطالب منتشرشده را کاهش می‌دهد.
در مقابل، چند پرونده حقوقی علیه گوگل تاکنون با موفقیت همراه نبوده‌اند.
طبق گزارش The Verge، قاضی آمیت مهتا در آمریکا برخی شکایت‌های مرتبط با این موضوع، از جمله پرونده مطرح‌شده توسط Chegg و Penske Media، را رد کرده است.
همچنین شکایت گروهی پیشنهادی برخی روزنامه‌های آرکانزاس درباره AI Overviews نیز پذیرفته نشده است.
بنابراین، وضعیت حقوقی استفاده از محتوای ناشران در پاسخ‌های هوش مصنوعی همچنان موضوعی مورد اختلاف است.
گوگل برای حمایت از ناشران چه اقداماتی انجام داده است؟
گوگل در واکنش به انتقادها، تغییراتی در نحوه نمایش منابع در پاسخ‌های هوش مصنوعی ایجاد کرده است.
از جمله این اقدامات می‌توان به برجسته‌ترکردن لینک‌ها در AI Overviews و AI Mode اشاره کرد.
همچنین در برخی بخش‌ها، با قرارگرفتن نشانگر روی لینک، فهرستی از مطالب مرتبط همراه با تصاویر نمایش داده می‌شود.
گوگل علاوه بر تغییر رابط کاربری، برنامه‌هایی را برای همکاری مالی با ناشران دنبال می‌کند.
این شرکت اعلام کرده است که حدود ۴۰۰ ناشر، از جمله CNN، واشینگتن پست، Axios و فایننشال تایمز، در برنامه آزمایشی News AI حضور دارند.
گزارش‌ها همچنین از آزمایش روش‌هایی برای پرداخت هزینه استفاده از محتوای ناشران در AI Overviews و AI Mode حکایت دارند.
بااین‌حال، هنوز مشخص نیست چنین اقداماتی بتوانند کاهش درآمد و ترافیک رسانه‌های آنلاین را جبران کنند.
آینده رسانه‌های اینترنتی در عصر جست‌وجوی هوش مصنوعی
تحولات اخیر نشان می‌دهند وابستگی کامل به ترافیک جست‌وجوی گوگل می‌تواند برای رسانه‌های آنلاین پرریسک باشد.
به همین دلیل، برخی ناشران سرمایه‌گذاری بیشتری روی خبرنامه‌های ایمیلی، شبکه‌های اجتماعی، اشتراک پولی و ارتباط مستقیم با مخاطبان انجام داده‌اند.
هدف این تغییر، کاهش وابستگی به یک پلتفرم و ایجاد مسیرهای پایدارتر برای جذب و حفظ خوانندگان است.
بااین‌حال، پرسش اصلی همچنان باقی است: اگر هوش مصنوعی بتواند اطلاعات وب‌سایت‌ها را به پاسخ‌های آماده تبدیل کند، چه انگیزه اقتصادی برای تولید محتوای اصیل و باکیفیت باقی خواهد ماند؟
پاسخ این سؤال می‌تواند آینده موتورهای جست‌وجو، رسانه‌های خبری و بخش بزرگی از اقتصاد اینترنت را تحت تأثیر قرار دهد.
دیدگاه‌ها