بانک مرکزی با ابلاغ بخشنامه‌ای جدید، استفاده از رمز یک‌بارمصرف (OTP) را برای انتقال چک‌های صیادی کاغذی و الکترونیکی الزامی کرد. بر اساس این دستورالعمل، بانک‌ها موظف‌اند هنگام انتقال چک، هویت فرد اقدام‌کننده را از طریق ارسال رمز یک‌بارمصرف به شماره تلفن همراه متعلق به او تأیید کنند.
به گزارش تکراتو، این تصمیم در قالب بخشنامه شماره ۰۵/۱۸۸۰۵۵ مورخ ۲۵ مهر ۱۴۰۵ به شبکه بانکی ابلاغ شده است. بانک مرکزی علاوه بر افزایش امنیت انتقال چک، امکان استفاده از رمز یک‌بارمصرف برای درج مهر سازمانی در چک‌های الکترونیکی اشخاص حقوقی را نیز فراهم کرده است.
انتقال چک صیادی با رمز یک‌بارمصرف اجباری شد
طبق بخشنامه جدید بانک مرکزی، تمام بانک‌های ارائه‌دهنده خدمات انتقال چک صیادی موظف‌اند از سازوکار تأیید هویت با رمز یک‌بارمصرف استفاده کنند.
این الزام شامل هر دو نوع چک کاغذی و الکترونیکی می‌شود.
به این ترتیب، هنگام انجام عملیات انتقال چک، رمز یک‌بارمصرف به سیم‌کارت متعلق به شخص اقدام‌کننده ارسال خواهد شد.
هدف از اجرای این دستورالعمل، افزایش امنیت عملیات بانکی و کاهش احتمال سوءاستفاده از اطلاعات و دسترسی‌های کاربران اعلام شده است.
تغییر جدید برای چک‌های الکترونیکی شرکت‌ها
یکی دیگر از تغییرات مهم این بخشنامه به چک‌های الکترونیکی اشخاص حقوقی مربوط می‌شود.
پیش‌ازاین، استفاده از گواهی الکترونیکی مهر سازمانی با چالش‌هایی مانند تهیه و نگهداری توکن سخت‌افزاری، توزیع گواهی و هزینه‌های مربوط به آن همراه بود.
بانک مرکزی برای ساده‌تر شدن این فرایند، روش دیگری را نیز در نظر گرفته است.
بر اساس دستورالعمل جدید، اشخاص حقوقی می‌توانند برای درج مهر سازمانی روی چک‌های الکترونیکی، از رمز یک‌بارمصرف استفاده کنند.
این رمز به سیم‌کارت متعلق به شخص حقوقی یا بهره‌بردار ارسال می‌شود.
نکته مهم اینکه استفاده از رمز یک‌بارمصرف برای مهر سازمانی یک روش جایگزین و اختیاری است؛ بنابراین، اشخاص حقوقی همچنان می‌توانند از گواهی الکترونیکی مهر سازمانی استفاده کنند.
احراز هویت شماره موبایل با سامانه شاهکار
بانک مرکزی در بخشنامه جدید بر ضرورت بررسی مالکیت سیم‌کارت نیز تأکید کرده است.
بر این اساس، درگاه‌های ارائه‌دهنده خدمات چک الکترونیکی باید تعلق شماره تلفن همراه به کد ملی یا شناسه ملی مربوط را از طریق سامانه شاهکار کنترل کنند.
این الزام با هدف اطمینان از ارتباط شماره تلفن با شخص حقیقی یا حقوقی مجاز در نظر گرفته شده است.
بنابراین، استفاده از یک شماره تلفن نامرتبط با هویت ثبت‌شده ممکن است مانع انجام عملیات مشمول این کنترل شود.
رمز یک‌بارمصرف برای تعیین وضعیت چک الکترونیکی
الزام جدید بانک مرکزی فقط به انتقال چک محدود نمی‌شود.
طبق این بخشنامه، استفاده از رمز یک‌بارمصرف در فرایند تعیین وضعیت چک‌های الکترونیکی از طریق درگاه‌های غیرحضوری نیز ضروری است.
به این ترتیب، بانک‌ها باید سازوکار ارسال رمز و تأیید هویت را در خدمات غیرحضوری مربوط به تعیین وضعیت چک الکترونیکی نیز پیاده‌سازی کنند.
این تغییر بخشی از برنامه بانک مرکزی برای ارتقای امنیت خدمات دیجیتال مرتبط با چک محسوب می‌شود.
دارندگان چک صیادی باید به چه نکاتی توجه کنند؟
با اجرای الزامات بخشنامه جدید، کاربران هنگام انتقال چک‌های صیادی باید امکان دریافت رمز یک‌بارمصرف روی شماره تلفن همراه متعلق به خود را داشته باشند.
همچنین لازم است اطلاعات هویتی و شماره تلفن ثبت‌شده در سامانه‌های بانکی با یکدیگر مطابقت داشته باشند.
در صورت بروز مشکل در دریافت رمز یا تأیید مالکیت سیم‌کارت، کاربران باید موضوع را از طریق بانک ارائه‌دهنده خدمت پیگیری کنند.
بانک مرکزی در اطلاعیه منتشرشده، تاریخ جداگانه‌ای برای آغاز اجرای عملیاتی این تغییرات در همه بانک‌ها اعلام نکرده است؛ بنابراین، زمان فعال شدن این سازوکار در درگاه‌های مختلف ممکن است به فرایند پیاده‌سازی بانک‌ها بستگی داشته باشد.
هدف بانک مرکزی از تغییرات جدید چیست؟
بانک مرکزی اعلام کرده این بخشنامه با هدف تسهیل استفاده از چک‌های الکترونیکی، بهبود فرایندهای بانکی و ارتقای الزامات امنیتی صادر شده است.
الزام رمز یک‌بارمصرف برای انتقال چک می‌تواند لایه امنیتی دیگری به عملیات انتقال اضافه کند.
از سوی دیگر، فراهم شدن امکان استفاده از OTP برای مهر سازمانی چک‌های الکترونیکی، می‌تواند وابستگی شرکت‌ها به تجهیزات سخت‌افزاری و فرایندهای پیچیده دریافت گواهی را کاهش دهد.
با این تغییرات، بانک مرکزی تلاش دارد ضمن ساده‌تر کردن خدمات چک الکترونیکی، امنیت انتقال و مدیریت چک‌های صیادی را نیز افزایش دهد.
دیدگاه‌ها