دولت اردن دسترسی به پیامرسان تلگرام را در سراسر این کشور مسدود کرد. مقامات اردنی میگویند این تصمیم با هدف افزایش امنیت دیجیتال، مقابله با جرایم سایبری و جلوگیری از انتشار محتوایی اتخاذ شده که به گفته آنها میتواند امنیت ملی و عمومی را تهدید کند. هنوز مشخص نیست این محدودیت تا چه زمانی ادامه خواهد داشت.
براساس بیانیه رسمی اداره امنیت عمومی اردن که روز دوشنبه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ از طریق خبرگزاری دولتی پترا منتشر شد، مسدودسازی تلگرام بخشی از اقدامات این کشور برای مقابله با سوءاستفاده از پلتفرمهای ارتباطی است. خبرگزاری رویترز نیز این تصمیم را تأیید کرده و گزارش داده است که محدودیت جدید در شرایط افزایش نگرانیهای امنیتی در اردن اعمال شده است.
تلگرام در اردن رسماً فیلتر شد
اداره امنیت عمومی اردن (Public Security Directorate) با انتشار بیانیهای اعلام کرد که دسترسی به پیامرسان تلگرام در سراسر این کشور مسدود شده است.
این نهاد امنیتی میگوید تصمیم جدید در چارچوب قوانین جاری اردن و با هدف حفاظت از کاربران و کاهش خطرات مرتبط با فعالیتهای غیرقانونی در فضای دیجیتال اتخاذ شده است.
در بیانیه رسمی، به موضوعاتی مانند جرایم سایبری، تهدید، اخاذی، انتشار محتوای غیرقانونی و ترویج افراطگرایی اشاره شده است.
مقامات اردنی معتقدند برخی پلتفرمهای ارتباطی ممکن است برای تسهیل چنین فعالیتهایی مورد سوءاستفاده قرار بگیرند و محدودسازی دسترسی به آنها میتواند بخشی از اقدامات پیشگیرانه باشد.
بااینحال، بیانیه منتشرشده مشخص نمیکند که دقیقاً چه فعالیت یا رویداد مشخصی در تلگرام به اتخاذ این تصمیم منجر شده است.
همچنین جزئیات فنی روش مسدودسازی یا میزان اختلال در سرویسهای مختلف اینترنتی اردن اعلام نشده است.
چرا دولت اردن تلگرام را مسدود کرد؟
مهمترین دلیل اعلامشده برای فیلترینگ تلگرام در اردن، نگرانی درباره امنیت ملی و سوءاستفاده احتمالی از پیامرسانها برای فعالیتهای غیرقانونی است.
اداره امنیت عمومی اردن در بیانیه خود توضیح داده که استفاده از پلتفرمهای دیجیتال برای تهدید، اخاذی و انتشار محتوای غیرقانونی میتواند امنیت جامعه را تحت تأثیر قرار دهد.
این نهاد همچنین به تلاش برای انتشار محتوای افراطی اشاره کرده و آن را یکی از خطراتی دانسته که اقدامات جدید با هدف مقابله با آن انجام میشوند.
بااینحال، این موارد دلایل اعلامشده از سوی مقامات هستند و انتشار بیانیه بهتنهایی اثبات نمیکند که تلگرام در مقایسه با سایر پیامرسانها نقش بیشتری در چنین فعالیتهایی داشته است.
مقامات اردنی نیز در توضیحات اولیه خود گزارشی آماری درباره میزان جرایم مرتبط با تلگرام یا اثربخشی احتمالی مسدودسازی منتشر نکردهاند.
ارتباط فیلترینگ تلگرام با حوادث امنیتی اخیر اردن
تصمیم دولت اردن در شرایطی اعلام شده که این کشور طی هفتههای گذشته شاهد چند رویداد امنیتی مهم بوده است.
براساس گزارش رویترز، در اکتبر ۲۰۲۶ حملهای به یک کلیسای ارتدکس یونانی در استان کرک اردن رخ داد که ۹ کشته بر جای گذاشت.
این حمله با واکنش امنیتی گسترده مقامات اردنی همراه شد.
دولت اردن همچنین اعلام کرد در عملیات هوایی علیه مواضع گروه داعش در سوریه، ۲۰ نفر از اعضای این گروه کشته شدهاند.
در رویداد دیگری در پنجم نوامبر، یک مأمور امنیتی در جریان حملهای در امان کشته و مأمور دیگری زخمی شد. مقامات اردنی این حادثه را اقدامی تروریستی توصیف کردند.
رویترز گزارش داده که گروه داعش در سالهای گذشته از تلگرام برای انتشار بیانیهها و پیامهای خود استفاده کرده است.
بااینحال، در بیانیه رسمی مربوط به فیلترینگ تلگرام، ارتباط مستقیم و مشخصی میان این حوادث و فعالیت خاصی در پیامرسان اعلام نشده است.
بنابراین، نمیتوان نتیجه گرفت که یکی از این حملات بهتنهایی علت قطعی مسدودسازی تلگرام بوده است.
آیا فیلترینگ تلگرام در اردن دائمی خواهد بود؟
یکی از مهمترین پرسشها پس از اعلام تصمیم جدید، مدتزمان اجرای محدودیت است.
اداره امنیت عمومی اردن در بیانیه اولیه خود هیچ تاریخ مشخصی برای پایان مسدودسازی اعلام نکرده است.
همچنین مشخص نیست آیا دولت اردن شرایط معینی برای رفع محدودیت تعیین کرده یا قصد دارد در آینده درباره ادامه آن تصمیمگیری کند.
نبود زمانبندی رسمی به این معناست که در شرایط فعلی نمیتوان فیلترینگ تلگرام را موقت یا دائمی توصیف کرد.
برای مشخصشدن وضعیت نهایی باید منتظر اطلاعیههای بعدی نهادهای مسئول در اردن بود.
هشدار مقامات اردن درباره حسابها و لینکهای ناشناس
اداره امنیت عمومی اردن همزمان با اعلام مسدودسازی تلگرام، مجموعهای از توصیههای امنیتی را نیز منتشر کرده است.
این نهاد از شهروندان خواسته هنگام استفاده از شبکههای اجتماعی و پیامرسانها احتیاط کنند و از تعامل با حسابهای مشکوک و لینکهای ناشناس خودداری کنند.
همچنین از کاربران درخواست شده فعالیتها یا محتوای غیرقانونی را از طریق کانالهای رسمی گزارش دهند.
بخش دیگری از بیانیه به نقش خانوادهها در آموزش امنیت دیجیتال اختصاص دارد.
مقامات اردنی بر اهمیت آگاهیبخشی درباره خطرات فضای آنلاین و استفاده از ابزارهای نظارت والدین برای حفاظت از کودکان تأکید کردهاند.
این توصیهها در کنار تصمیم مسدودسازی منتشر شدهاند، اما جزئیاتی درباره برنامههای آموزشی یا اقدامات تکمیلی دولت ارائه نشده است.
سابقه فیلترینگ شبکههای اجتماعی در اردن
مسدودسازی تلگرام نخستین اقدام اردن برای محدودکردن دسترسی به یک پلتفرم ارتباطی نیست.
در دسامبر ۲۰۲۲، مقامات این کشور دسترسی به شبکه اجتماعی تیکتاک را محدود کردند.
دولت اردن در آن زمان اعلام کرد این تصمیم به انتشار محتوایی مربوط بوده که به گفته مقامات، خشونت و آشوب را تشویق میکرد.
محدودیت تیکتاک پس از اعتراضات مرتبط با افزایش قیمت سوخت و وقوع درگیریهایی در این کشور اعمال شد.
براساس گزارش الجزیره، تا زمان انتشار خبر جدید، مقامات اردنی رفع رسمی محدودیت تیکتاک را اعلام نکردهاند.
همچنین بررسیهای شبکهای که در گزارشهای منتشرشده به آنها اشاره شده، نشان میدهند نشانههایی از ادامه محدودیت دسترسی به این سرویس تا اوایل نوامبر ۲۰۲۶ وجود داشته است.
این سابقه نشان میدهد دولت اردن پیشتر نیز از مسدودسازی پلتفرمهای آنلاین بهعنوان یکی از ابزارهای مدیریت مسائل امنیتی استفاده کرده است.
آیا تلگرام به اتهامات امنیتی واکنش نشان داده است؟
تا زمان انتشار گزارش اولیه رویترز، تلگرام پاسخی به درخواست اظهارنظر درباره تصمیم اردن ارائه نکرده بود.
این پیامرسان که توسط پاول دوروف تأسیس شده، در سالهای اخیر در کشورهای مختلف با پرسشها و تحقیقات حقوقی درباره نحوه مدیریت محتوای غیرقانونی مواجه شده است.
یکی از موضوعات مورد اختلاف، میزان مسئولیت پلتفرمها در برابر محتوایی است که کاربران در کانالها، گروهها یا سایر بخشهای عمومی منتشر میکنند.
تلگرام در پروندههای دیگر، اتهامات مربوط به همکارینکردن با مقامات را رد کرده و اعلام کرده است که برای مقابله با فعالیتهای غیرقانونی و مدیریت محتوا اقداماتی انجام میدهد.
بااینحال، این مواضع عمومی را نباید واکنش رسمی تلگرام به تصمیم جدید دولت اردن دانست.
تا زمانی که این شرکت بیانیه مستقلی درباره محدودیت جدید منتشر نکند، موضع دقیق آن در قبال فیلترینگ اردن مشخص نخواهد بود.
فیلترینگ تلگرام چه تأثیری بر کاربران اردنی دارد؟
تلگرام علاوه بر ارسال پیامهای شخصی، برای فعالیت کانالهای خبری، گروههای آموزشی، کسبوکارها و ارتباطات اجتماعی نیز استفاده میشود.
به همین دلیل، مسدودسازی این پیامرسان میتواند فعالیت کاربران و مجموعههایی را که به امکانات آن وابسته هستند تحت تأثیر قرار دهد.
بااینحال، هنوز اطلاعات دقیقی درباره تعداد کاربران تلگرام در اردن یا میزان استفاده کسبوکارهای این کشور از آن منتشر نشده است.
همچنین مشخص نیست محدودیت جدید چه تأثیری بر دسترسی به نسخه وب، برنامه دسکتاپ و سایر امکانات این پیامرسان خواهد داشت.
از سوی دیگر، درباره اثربخشی فیلترینگ بهعنوان راهکاری برای مقابله با جرایم سایبری دیدگاههای متفاوتی وجود دارد.
مقامات اردنی این اقدام را بخشی از برنامه حفاظت از امنیت عمومی معرفی میکنند، درحالیکه محدودیت دسترسی به یک پیامرسان میتواند پرسشهایی درباره تناسب اقدامات امنیتی با حقوق ارتباطی کاربران ایجاد کند.
برای ارزیابی نتیجه واقعی این تصمیم، دادههای بیشتری درباره اجرای محدودیت و تأثیر آن بر فعالیتهای غیرقانونی موردنیاز خواهد بود.
جمعبندی؛ چرا اردن تلگرام را فیلتر کرد؟
دولت اردن در ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶ رسماً مسدودسازی تلگرام را اعلام کرد.
براساس بیانیه اداره امنیت عمومی این کشور، هدف از این اقدام مقابله با جرایم سایبری، تهدید، اخاذی، انتشار محتوای غیرقانونی و ترویج افراطگرایی عنوان شده است.
تصمیم جدید در شرایطی اتخاذ شده که اردن طی هفتههای اخیر با چند رویداد امنیتی روبهرو بوده، اما مقامات هنوز ارتباط مستقیم مسدودسازی تلگرام با حادثه مشخصی را اعلام نکردهاند.
از سوی دیگر، مدت اجرای فیلترینگ و شرایط احتمالی رفع آن مشخص نیست و تلگرام نیز تا زمان گزارش اولیه رویترز واکنش مستقیمی ارائه نکرده بود.
در نتیجه، مهمترین موضوعات نامشخص درباره این تصمیم، مدت محدودیت، جزئیات اجرای آن و تأثیر واقعی مسدودسازی بر امنیت دیجیتال و ارتباطات کاربران اردنی هستند.







دیدگاهها