ایلان ماسک، مدیرعامل اسپیسایکس، از برنامههای جدید این شرکت برای توسعه نسل چهارم موشک استارشیپ (Starship V4) پرده برداشت. طبق اطلاعات تازه، ارتفاع کامل این سامانه فضایی به حدود ۱۵۰ متر افزایش خواهد یافت و مرحله فوقانی آن با موتورهای قدرتمندتر و ظرفیت سوخت بیشتر طراحی میشود.
این اظهارات تنها چند روز پس از موفقیت اسپیسایکس در بازیابی مرحله فوقانی استارشیپ طی پانزدهمین مأموریت آزمایشی مطرح شده است؛ دستاوردی که میتواند مسیر توسعه سامانه پرتاب کاملاً بازیافتپذیر این شرکت را هموارتر کند.
استارشیپ V4 با ارتفاع نزدیک به ۱۵۰ متر طراحی میشود
ایلان ماسک در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد که ارتفاع مرحله فوقانی استارشیپ در نسل چهارم به حدود ۷۰ متر خواهد رسید.
این رقم نسبت به ارتفاع تقریباً ۵۲ متری مرحله فوقانی نسل سوم، افزایشی نزدیک به ۴۰ درصد را نشان میدهد.
ماسک همچنین گفت که ارتفاع کلی مجموعه استارشیپ V4، شامل بوستر سوپر هوی و مرحله فوقانی، احتمالاً به ۱۵۰ متر نزدیک خواهد شد.
برای مقایسه، ارتفاع کامل نسل سوم استارشیپ حدود ۱۲۴ متر است.
این افزایش ابعاد، استارشیپ V4 را به سامانهای با ارتفاعی تقریباً معادل یک ساختمان ۵۰ طبقه تبدیل میکند.
البته اندازههای جدید هنوز مشخصات نهایی یک موشک عملیاتی نیستند و احتمال تغییر آنها در فرایند توسعه وجود دارد.
تعداد موتورهای استارشیپ V4 به ۹ عدد میرسد
یکی از مهمترین تغییرات نسل چهارم استارشیپ، افزایش تعداد موتورهای مرحله فوقانی است.
نسل سوم استارشیپ از شش موتور رپتور استفاده میکند، اما طبق برنامه جدید اسپیسایکس، مرحله فوقانی V4 به ۹ موتور مجهز خواهد شد.
ماسک اعلام کرده است که سه موتور جدید از نوع Raptor Vacuum هستند؛ موتورهایی که برای عملکرد در شرایط خلأ و ارتفاع بالا طراحی شدهاند.
این موتورها همچنین به نسل چهارم رپتور تعلق خواهند داشت و انتظار میرود رانش بیشتری نسبت به نمونههای قبلی تولید کنند.
افزایش تعداد و توان موتورها میتواند برای جابهجایی جرم بیشتر، اجرای مانورهای مداری و مأموریتهای فضایی سنگینتر اهمیت داشته باشد.
باید توجه داشت که عدد ۹ مربوط به موتورهای مرحله فوقانی استارشیپ است و نباید آن را با تعداد موتورهای بوستر سوپر هوی اشتباه گرفت.
افزایش بیش از ۶۰ درصدی ظرفیت سوخت
افزایش طول مرحله فوقانی، فضای بیشتری برای مخازن پیشران فراهم خواهد کرد.
بر اساس اعلام ماسک، استارشیپ V4 میتواند بیش از ۶۰ درصد پیشران بیشتری نسبت به نسل سوم در مرحله فوقانی حمل کند.
این تغییر میتواند ظرفیت انجام مأموریتهای طولانیتر و حمل محمولههای سنگینتر را افزایش دهد.
بااینحال، میزان دقیق افزایش ظرفیت حمل بار هنوز بهصورت نهایی مشخص نشده است.
اسپیسایکس در اسناد رسمی خود پیشبینی کرده است که نسل سوم استارشیپ بتواند ۱۰۰ تن محموله را به مدار منتقل کند و نسلهای آینده، احتمالاً از V4، به ظرفیت ۲۰۰ تن برسند.
این ارقام اهداف طراحی هستند و به معنای دستیابی آزمایششده به چنین ظرفیتی نیستند.
مقایسه نسل سوم و چهارم استارشیپ
نسل سوم استارشیپ در حال حاضر یکی از مهمترین مراحل توسعه برنامه فضایی اسپیسایکس محسوب میشود.
بااینحال، نسل چهارم قرار است چند ارتقای اساسی داشته باشد:
- افزایش ارتفاع مرحله فوقانی از حدود ۵۲ به ۷۰ متر
- افزایش ارتفاع کامل موشک از حدود ۱۲۴ به نزدیک ۱۵۰ متر
- افزایش تعداد موتورهای مرحله فوقانی از ۶ به ۹
- استفاده از موتورهای رپتور V4 با رانش بالاتر
- افزایش بیش از ۶۰ درصدی ظرفیت حمل پیشران مرحله فوقانی
این تغییرات نشان میدهند که اسپیسایکس قصد دارد ظرفیت عملیاتی استارشیپ را در نسلهای بعدی به میزان قابلتوجهی افزایش دهد.
| مشخصات | Starship V3 | Starship V4 (برنامهریزیشده) |
|---|---|---|
| ارتفاع کامل | ۱۲۴٫۴ متر | نزدیک ۱۵۰ متر |
| ارتفاع مرحله فوقانی | حدود ۵۲ متر | حدود ۷۰ متر |
| قطر مرحله فوقانی | ۹ متر | تغییر تأیید نشده |
| موتورهای مرحله فوقانی | ۶ رپتور | ۹ رپتور |
| ظرفیت پیشران مرحله فوقانی | مبنای مقایسه | بیش از ۶۰٪ بیشتر |
| ظرفیت هدف حمل بار به مدار | ۱۰۰ تن | احتمالاً تا ۲۰۰ تن |
| نخستین پرواز | انجامشده | هدفگذاری برای ۲۰۲۷ |
چرا پرواز پانزدهم استارشیپ اهمیت داشت؟
اعلام مشخصات جدید در شرایطی صورت گرفته که اسپیسایکس در مأموریت پانزدهم استارشیپ به موفقیتی تاریخی دست یافته است.
مرحله فوقانی استارشیپ پس از انجام مأموریت مداری خود به زمین بازگشت و برای نخستین بار با بازوهای مکانیکی برج پرتاب موسوم به چاپستیک مهار شد.
بازیابی مرحله فوقانی، یکی از دشوارترین بخشهای برنامه استفاده مجدد از استارشیپ به شمار میرود؛ زیرا این بخش پس از پرواز مداری با سرعت بسیار بالا وارد جو زمین میشود و فشار حرارتی شدیدی را تحمل میکند.
بااینحال، برنامه اولیه اسپیسایکس برای بازیابی همزمان هر دو مرحله بهطور کامل محقق نشد.
بوستر سوپر هوی به دلیل هشدار کمبود سوخت، بهجای بازگشت به برج پرتاب، به سمت فرود در آبهای خلیج مکزیک هدایت شد.
این موضوع نشان میدهد که با وجود پیشرفتهای اخیر، توسعه سامانه بازیافتپذیر کامل استارشیپ همچنان با چالشهای فنی همراه است.
استارشیپ V4 چه نقشی در مأموریتهای ماه و مریخ دارد؟
اسپیسایکس استارشیپ را با هدف حمل محمولههای سنگین، انتقال فضانوردان و توسعه مأموریتهای فضایی دوربرد طراحی کرده است.
افزایش ظرفیت سوخت و توان مرحله فوقانی میتواند به اجرای مأموریتهایی مانند انتقال تجهیزات بزرگ به مدار، پشتیبانی از برنامههای فضایی ماه و در آینده مأموریتهای مریخ کمک کند.
همچنین ظرفیت حمل بار بیشتر میتواند برای استقرار ماهوارههای بزرگتر و تعداد بیشتری از ماهوارههای اینترنتی استارلینک مفید باشد.
بااینحال، انجام مأموریتهای پیچیده به فناوریهایی مانند سوختگیری مداری، پایداری حرارتی و بازیابی قابلاعتماد هر دو مرحله وابسته است.
بنابراین افزایش اندازه موشک بهتنهایی تضمینکننده موفقیت مأموریتهای ماه یا مریخ نخواهد بود.
استارشیپ V4 چه زمانی پرتاب میشود؟
ایلان ماسک پیشتر در اوت ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که نسل چهارم استارشیپ احتمالاً در سال ۲۰۲۷ نخستین پرواز خود را انجام خواهد داد.
این زمانبندی همچنان یک هدف توسعهای محسوب میشود و تاریخ قطعی برای نخستین پرواز اعلام نشده است.
در حال حاضر، طراحی و مشخصات V4 در حال تکامل هستند و موفقیت آزمایشهای نسل سوم نیز میتواند بر برنامه توسعه نسل بعدی تأثیر بگذارد.
اگر اسپیسایکس بتواند اهداف اعلامشده را محقق کند، استارشیپ V4 با ارتفاع نزدیک به ۱۵۰ متر، ۹ موتور مرحله فوقانی و ظرفیت سوخت بیشتر، گام مهم دیگری در توسعه سامانههای پرتاب فوقسنگین خواهد بود.









دیدگاهها