یک ماهواره نظامی روسیه با انجام مجموعه‌ای از مانورهای غیرمعمول در مدار زمین، به فاصله بسیار کمی از یک ماهواره تجاری ثبت‌شده در آمریکا رسید. این اتفاق نگرانی کارشناسان امنیت فضایی را افزایش داده و پرسش‌هایی درباره احتمال جاسوسی، اختلال ارتباطی و آزمایش فناوری‌های ضدماهواره‌ای ایجاد کرده است.
به گزارش تکراتو، ماهواره روسی کاسموس ۲۶۱۲ (Kosmos 2612) در روزهای اخیر به ماهواره راداری ICEYE-X36 نزدیک شد؛ ماهواره‌ای که متعلق به زیرمجموعه آمریکایی شرکت فنلاندی ICEYE است. این شرکت خدمات تصویربرداری ماهواره‌ای را به مشتریان نظامی، از جمله اوکراین، ارائه می‌دهد.
نزدیک‌شدن خطرناک ماهواره روسی به ماهواره آمریکایی
براساس اطلاعات منتشرشده توسط شرکت ردیابی فضایی LeoLabs، ماهواره کاسموس ۲۶۱۲ پس از انجام مجموعه‌ای از مانورهای مداری، فاصله خود را با ICEYE-X36 به‌شدت کاهش داد.
این ماهواره ابتدا صدها کیلومتر از هدف فاصله داشت، اما با تغییر مسیر و تنظیم مدار، به چند کیلومتری آن رسید.
در ادامه، ماهواره روسی در موقعیت‌های مختلفی نسبت به ماهواره ICEYE قرار گرفت و برای مدتی در نزدیکی آن باقی ماند.
طبق برآورد LeoLabs، فاصله دو ماهواره در مقاطعی از روزهای ۱۷ و ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ به حدود ۵۰۰ متر یا کمتر رسید.
برخی تحلیلگران احتمال داده‌اند که فاصله واقعی حتی کمتر بوده باشد؛ بااین‌حال، داده‌های عمومی برای تعیین دقیق نزدیک‌ترین فاصله کافی نیستند.
چرا این مانور غیرعادی محسوب می‌شود؟
ماهواره‌ها در مدار زمین گاهی بدون برنامه‌ریزی قبلی از نزدیکی یکدیگر عبور می‌کنند. اما کارشناسان می‌گویند رفتار کاسموس ۲۶۱۲ با یک عبور تصادفی تفاوت داشته است.
این ماهواره با انجام تغییرات کنترل‌شده در مدار خود، به هدف نزدیک شد، برای مدتی در همان محدوده باقی ماند و سپس فاصله گرفت.
چنین رفتاری در اصطلاح تخصصی، عملیات ملاقات و مجاورت مداری یا Rendezvous and Proximity Operations نامیده می‌شود.
این فناوری کاربردهای قانونی مانند بازرسی، تعمیر و سوخت‌رسانی ماهواره‌ای دارد؛ اما می‌تواند برای مأموریت‌های نظامی نیز استفاده شود.
ماهواره ICEYE-X36 چه کاربردی دارد؟
ماهواره ICEYE-X36 به فناوری رادار دهانه مصنوعی یا SAR مجهز است.
این فناوری برخلاف دوربین‌های معمولی، می‌تواند در تاریکی شب و حتی هنگام وجود ابر، از سطح زمین تصویربرداری کند.
شرکت ICEYE تصاویر راداری خود را در اختیار مشتریان دولتی و نظامی قرار می‌دهد و از سال ۲۰۲۲ با اوکراین همکاری اطلاعاتی داشته است.
بااین‌حال، هنوز به‌طور مستقل تأیید نشده که ماهواره ICEYE-X36 مشخصاً در عملیات اطلاعاتی ارتش اوکراین استفاده می‌شود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا نزدیکی یک ماهواره نظامی روسیه به زیرساخت فضایی یک شرکت تجاری غربی می‌تواند پیامدهای امنیتی و سیاسی داشته باشد.
آیا روسیه قصد حمله به ماهواره آمریکایی را داشت؟
هدف دقیق مانور کاسموس ۲۶۱۲ مشخص نیست.
کارشناسان چند احتمال را مطرح کرده‌اند؛ از جمله بررسی قابلیت‌های ردیابی و نزدیک‌شدن دقیق، جمع‌آوری اطلاعات، نمایش توانمندی نظامی یا آماده‌سازی برای عملیات ضدماهواره‌ای.
بااین‌حال، هیچ‌کدام از این سناریوها به‌عنوان هدف قطعی روسیه تأیید نشده‌اند.
نزدیک‌شدن یک ماهواره به ماهواره دیگر به‌تنهایی به معنای انجام حمله نیست.
تا زمان انتشار گزارش‌ها نیز شواهد تأییدشده‌ای از برخورد فیزیکی یا آسیب‌دیدن ICEYE-X36 ارائه نشده بود.
آیا جنگ فضایی میان روسیه و آمریکا آغاز می‌شود؟
این رویداد در شرایطی رخ داده که رقابت نظامی در فضا میان قدرت‌های بزرگ افزایش یافته است.
ماهواره‌ها نقش مهمی در ارتباطات نظامی، ناوبری، شناسایی اهداف و جمع‌آوری اطلاعات دارند. به همین دلیل، ایجاد اختلال در فعالیت آن‌ها می‌تواند بر عملیات زمینی نیز تأثیر بگذارد.
روسیه پیش‌تر فناوری‌های ضدماهواره‌ای را آزمایش کرده و کشورهای دیگر، از جمله آمریکا و چین، نیز در حال توسعه قابلیت‌های نظامی فضایی هستند.
بااین‌حال، مانور اخیر به‌تنهایی نشان‌دهنده آغاز جنگ فضایی نیست و کارشناسان درباره تفسیر اهداف آن اتفاق‌نظر ندارند.
سرنوشت ماهواره روسی کاسموس ۲۶۱۲ چه شد؟
براساس داده‌های منتشرشده، ماهواره روسی پس از مدتی حضور در نزدیکی ICEYE-X36، از آن فاصله گرفت.
شرکت ICEYE اعلام کرده که وضعیت را زیر نظر دارد و معماری منظومه ماهواره‌ای این شرکت برای حفظ تداوم خدمات طراحی شده است.
این اتفاق نشان می‌دهد که با افزایش وابستگی کشورها به خدمات ماهواره‌ای، امنیت زیرساخت‌های فضایی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
اگرچه هنوز مدرکی از حمله مستقیم وجود ندارد، نزدیک‌شدن کنترل‌شده یک ماهواره نظامی به ماهواره تجاری کشور دیگر می‌تواند نشانه‌ای از پیچیده‌ترشدن رقابت‌های امنیتی در مدار زمین باشد.
دیدگاه‌ها