بازار سهام چین با یکی از شدیدترین ریزش‌های اخیر خود در بخش فناوری و هوش مصنوعی روبه‌رو شده است. شاخص STAR 50 که سهام شرکت‌های بزرگ فناوری و نیمه‌رسانای بازار STAR شانگهای را دنبال می‌کند، در کمتر از چهار ماه حدود ۴۰ درصد سقوط کرده و نزدیک به ۴۸۰ میلیارد دلار از ارزش بازار شرکت‌های حاضر در این شاخص از بین رفته است.
براساس گزارش ۲۶ اکتبر ۲۰۲۶ خبرگزاری رویترز، نگرانی درباره سودآوری سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی، ارزش‌گذاری بالای شرکت‌های فناوری و احتمال محدودیت‌های جدید برای تجهیزات چینی، از عوامل اصلی این سقوط هستند. برخی تحلیلگران این اتفاق را نشانه ترکیدن حباب هوش مصنوعی چین می‌دانند؛ هرچند درباره آینده بازار اتفاق‌نظر وجود ندارد.
سقوط ۴۰ درصدی شاخص STAR 50 و نابودی ۴۸۰ میلیارد دلار
شاخص STAR 50 که شامل شماری از شرکت‌های مهم فناوری و تولیدکنندگان نیمه‌رسانای چین است، از اوج خود در تابستان ۲۰۲۶ حدود ۴۰ درصد کاهش یافته است.
این سقوط به ازدست‌رفتن تقریباً ۴۸۰ میلیارد دلار از ارزش بازار شرکت‌های حاضر در شاخص منجر شده؛ رقمی که ابعاد اصلاح قیمت در بخش فناوری چین را نشان می‌دهد.
فشار فروش تنها به شرکت‌های هوش مصنوعی محدود نبوده است. شاخص CSI 300 که عملکرد مجموعه‌ای از شرکت‌های بزرگ بورس چین را نشان می‌دهد نیز حدود ۲۰ درصد از اوج ماه ژوئن فاصله گرفته است.
این وضعیت رشد نزدیک به دوساله بازار سهام چین را که با امید به حمایت‌های اقتصادی دولت آغاز شده بود، با چالشی جدی مواجه کرده است.
چرا حباب هوش مصنوعی چین در حال ترکیدن است؟
یکی از مهم‌ترین دلایل سقوط سهام فناوری چین، فاصله میان ارزش‌گذاری شرکت‌ها و انتظارات واقعی از درآمد و سودآوری آن‌هاست.
در ماه‌های گذشته، موج استقبال از هوش مصنوعی باعث شد سرمایه‌گذاران با امید به رشد آینده، سهام بسیاری از شرکت‌های مرتبط با تراشه، مراکز داده و رباتیک را خریداری کنند.
این تقاضا قیمت سهام برخی شرکت‌ها را به سطوحی رساند که حفظ آن‌ها نیازمند رشد چشمگیر درآمد و سود بود.
با افزایش تردیدها درباره سرعت بازگشت سرمایه پروژه‌های هوش مصنوعی، فشار فروش شدت گرفت.
دونگ بائوژن، مدیر یک صندوق سرمایه‌گذاری در پکن، در گفت‌وگو با رویترز معتقد است بازار به مرحله‌ای از سفته‌بازی شدید رسیده و اکنون شاهد تخلیه حباب شکل‌گرفته در قیمت سهام هستیم.
بااین‌حال، سقوط ارزش سهام لزوماً به معنای شکست فناوری هوش مصنوعی یا پایان توسعه این صنعت نیست.
سقوط سهام شرکت‌های تراشه‌سازی و رباتیک چین
برخی از شرکت‌هایی که پیش‌تر در مرکز توجه سرمایه‌گذاران قرار داشتند، اکنون با افت سنگین قیمت سهام مواجه شده‌اند.
شرکت رباتیک Unitree که عرضه اولیه سهام آن با استقبال گسترده سرمایه‌گذاران همراه شده بود، از زمان آغاز معاملات در ماه اوت تقریباً نیمی از ارزش خود را از دست داده است.
شرکت تولیدکننده تراشه حافظه ChangXin Memory Technologies یا CXMT نیز طی یک ماه بیش از ۲۵ درصد افت کرده است.
دو شرکت تراشه‌ساز MetaX و Moore Threads که در زمان ورود به بورس رشد چشمگیری را تجربه کرده بودند، از ماه ژوئیه تقریباً نیمی از ارزش بازار خود را از دست داده‌اند.
شرکت‌های فعال در تولید قطعات ارتباط نوری مورد استفاده در مراکز داده هوش مصنوعی نیز از این موج فروش در امان نمانده‌اند.
افت شدید سهام این شرکت‌ها نشان می‌دهد نگرانی سرمایه‌گذاران به بخش‌های مختلف زنجیره تأمین هوش مصنوعی گسترش یافته است.
ارزش‌گذاری شرکت‌های هوش مصنوعی همچنان بالاست
یکی از نکات قابل‌توجه این است که حتی پس از سقوط شدید قیمت سهام، ارزش‌گذاری بسیاری از شرکت‌های فناوری چین همچنان بالا ارزیابی می‌شود.
طبق گزارش رویترز، نسبت قیمت به سود شاخص STAR 50 که در اوج خود به حدود ۲۵۰ رسیده بود، پس از ریزش بازار همچنان نزدیک به ۱۰۰ قرار دارد.
برای مقایسه، نسبت قیمت به سود شاخص Nasdaq 100 در همان گزارش حدود ۳۰ عنوان شده است.
این اختلاف نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران همچنان انتظار رشد قابل‌توجه سودآوری از شرکت‌های فناوری چین دارند.
درصورتی‌که نتایج مالی شرکت‌ها نتواند این انتظارات را برآورده کند، احتمال ادامه نوسان و فشار فروش وجود خواهد داشت.
البته مقایسه مستقیم این نسبت‌ها باید با درنظرگرفتن تفاوت ترکیب شرکت‌ها، نرخ رشد و ساختار بازار انجام شود.
نقش محدودیت‌های آمریکا در بحران سهام فناوری چین
نگرانی درباره محدودیت‌های تجاری احتمالی نیز به فشار بر سهام شرکت‌های فناوری چین افزوده است.
برخی سرمایه‌گذاران نگران‌اند که آمریکا یا سایر کشورها محدودیت‌های بیشتری برای استفاده از تجهیزات چینی در مراکز داده اعمال کنند.
چنین تصمیم‌هایی می‌تواند دسترسی شرکت‌های چینی به بخشی از بازارهای خارجی را محدود کند و بر درآمد آینده آن‌ها تأثیر بگذارد.
در کنار این مسئله، نگرانی‌های مالیاتی و تشدید رقابت قیمتی میان تولیدکنندگان تراشه و تجهیزات هوش مصنوعی نیز بر فضای بازار اثر گذاشته‌اند.
بااین‌حال، تحلیلگران تأکید می‌کنند که سقوط اخیر یک علت مشخص و واحد ندارد و حاصل مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی، سیاسی و مرتبط با ارزش‌گذاری سهام است.
سهم ۴۲ درصدی هوش مصنوعی از ارزش بازار چین
آمار منتشرشده در گزارش رویترز نشان می‌دهد شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی تا چه اندازه در بازار سهام چین اهمیت پیدا کرده‌اند.
براساس داده‌های گلدمن ساکس، سهام مرتبط با هوش مصنوعی حدود ۴۲ درصد از ارزش بازار مورد بررسی در سهام چین و هنگ‌کنگ را تشکیل می‌دهند.
همچنین سهم این گروه از ارزش معاملات به حدود ۵۷ درصد رسیده است.
این تمرکز بالا باعث می‌شود تغییر انتظارات درباره آینده هوش مصنوعی، اثر گسترده‌ای بر شاخص‌های بازار داشته باشد.
به همین دلیل، افت سهام شرکت‌های فعال در این صنعت می‌تواند حتی بر سرمایه‌گذارانی تأثیر بگذارد که مستقیماً سهام شرکت‌های هوش مصنوعی را خریداری نکرده‌اند.
سقوط بازار چه تأثیری بر آینده هوش مصنوعی چین دارد؟
یکی از پیامدهای احتمالی این ریزش، دشوارترشدن تأمین مالی شرکت‌های نوپا و توسعه‌دهندگان فناوری است.
شرکت‌هایی که قصد داشتند از طریق عرضه اولیه سهام سرمایه جذب کنند، ممکن است با کاهش تقاضا یا ارزش‌گذاری پایین‌تر مواجه شوند.
این موضوع می‌تواند برنامه‌های توسعه برخی کسب‌وکارهای فعال در حوزه تراشه، رباتیک و زیرساخت هوش مصنوعی را تحت تأثیر قرار دهد.
در مقابل، برخی تحلیلگران معتقدند اصلاح قیمت‌ها می‌تواند فرصت‌هایی برای سرمایه‌گذاران بلندمدت ایجاد کند؛ به‌ویژه در شرکت‌هایی که درآمد و مزیت رقابتی قابل‌اندازه‌گیری دارند.
بنابراین درباره آینده بازار دو دیدگاه متفاوت وجود دارد: گروهی معتقدند ارزش‌گذاری‌ها هنوز بیش از حد بالاست و احتمال افت بیشتر وجود دارد، درحالی‌که گروهی دیگر ریزش اخیر را فرصتی برای بازنگری در ارزش واقعی شرکت‌ها می‌دانند.
آیا سقوط سهام چین به بازار جهانی هوش مصنوعی سرایت می‌کند؟
سقوط بازار فناوری چین می‌تواند به‌عنوان هشداری برای سایر بازارهایی تلقی شود که رشد قیمت سهام آن‌ها به انتظارات بلندپروازانه درباره هوش مصنوعی وابسته است.
بااین‌حال، شرایط اقتصادی، ساختار بازار و سودآوری شرکت‌ها در چین و آمریکا یکسان نیست.
به همین دلیل، نمی‌توان صرفاً براساس افت STAR 50 نتیجه گرفت که بازار جهانی هوش مصنوعی نیز سقوط مشابهی را تجربه خواهد کرد.
آنچه در حال حاضر روشن است، افزایش حساسیت سرمایه‌گذاران نسبت به هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی و سرعت تبدیل این سرمایه‌گذاری‌ها به درآمد واقعی است.
سقوط ۴۰ درصدی شاخص فناوری چین نشان می‌دهد حتی صنایع دارای چشم‌انداز رشد بلندمدت نیز از خطر ارزش‌گذاری بیش از حد و اصلاح شدید قیمت‌ها مصون نیستند.
دیدگاه‌ها