سامسونگ بار دیگر با پیامدهای جنجال قدیمی کاهش عملکرد گوشی‌های گلکسی مواجه شده است. کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی اعلام کرد این شرکت هنگام تبلیغ قابلیت‌های گیمینگ برخی گوشی‌ها و تبلت‌های پرچم‌دار خود، محدودیت‌های نرم‌افزاری عملکرد پردازنده را به‌طور شفاف به خریداران اطلاع نداده است.
براساس گزارش خبرگزاری یونهاپ و اطلاعیه کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، سامسونگ به پرداخت ۲۰٫۱۱۴ میلیارد وون جریمه و اصلاح رویه تبلیغاتی محکوم شده است. این تصمیم به تبلیغات گلکسی S21، گلکسی S22 و گلکسی تب S8 در سال‌های ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ مربوط می‌شود. سامسونگ این اتهام را رد کرده و اعلام کرده است که برای اعتراض به تصمیم نهاد نظارتی اقدام خواهد کرد.
چرا سامسونگ ۲۰ میلیارد وون جریمه شد؟
کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی پس از بررسی تبلیغات سامسونگ به این نتیجه رسید که این شرکت تصویری ناقص از توانایی اجرای بازی‌ها در دستگاه‌های پرچم‌دار خود ارائه کرده است.
سامسونگ در تبلیغات سری گلکسی S21 و S22 و تبلت‌های گلکسی تب S8 بر قدرت پردازنده، نمایشگرهای سریع و اجرای روان بازی‌های سنگین تأکید می‌کرد.
بااین‌حال، طبق یافته‌های نهاد نظارتی، برخی از این دستگاه‌ها هنگام اجرای بازی‌های مشخص، به‌صورت خودکار با محدودیت عملکرد پردازنده مواجه می‌شدند.
این محدودیت توسط سرویس Game Optimizing Service یا GOS اعمال می‌شد؛ قابلیتی که سامسونگ آن را برای مدیریت گرما و مصرف انرژی طراحی کرده بود.
مشکل اصلی از نگاه نهاد نظارتی، وجود سیستم مدیریت عملکرد نبود؛ بلکه اعلام نکردن محدودیت‌های مهم آن در تبلیغاتی بود که بر توان پردازشی و تجربه بازی تأکید داشتند.
به همین دلیل، کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی رفتار تبلیغاتی سامسونگ را مصداق تبلیغات گمراه‌کننده تشخیص داد.
سرویس GOS سامسونگ چیست و چگونه عملکرد گوشی را کاهش می‌دهد؟
سرویس Game Optimizing Service یکی از قابلیت‌های نرم‌افزاری سامسونگ برای مدیریت عملکرد دستگاه هنگام اجرای بازی‌ها است.
هدف اصلی چنین سیستمی کنترل دمای دستگاه، مصرف انرژی و حفظ پایداری عملکرد در استفاده طولانی‌مدت است.
هنگامی که پردازنده مرکزی و پردازنده گرافیکی برای مدت طولانی با حداکثر توان کار می‌کنند، گرمای تولیدشده افزایش پیدا می‌کند.
در این شرایط، کاهش فرکانس پردازنده می‌تواند از افزایش بیش‌ازحد دما جلوگیری کند.
بااین‌حال، بررسی نهاد نظارتی کره جنوبی نشان داد محدودیت‌های GOS در برخی بازی‌های سنگین، صرفاً به افزایش دمای دستگاه وابسته نبودند.
طبق یافته‌های کمیسیون، این سرویس می‌توانست از همان لحظه اجرای بازی، سقف مشخصی برای توان پردازشی CPU و GPU اعمال کند؛ حتی اگر دستگاه هنوز داغ نشده بود.
در نتیجه، کاربران همیشه امکان استفاده از حداکثر توان سخت‌افزاری تبلیغ‌شده را هنگام اجرای بازی‌های موردنظر نداشتند.
کاهش عملکرد پردازنده گلکسی تا چه اندازه بود؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های پرونده سامسونگ به میزان محدود شدن توان پردازشی مربوط می‌شود.
طبق گزارش رسانه‌های کره جنوبی، در برخی شرایط، سرعت عملکرد پردازنده می‌توانست به حدود ۳۰ درصد حداکثر مقدار برسد.
این عدد به معنای کاهش حدود ۷۰ درصدی سقف عملکرد در همان شرایط مشخص است؛ نه اینکه تمام گوشی‌های گلکسی در همه بازی‌ها همواره با چنین افتی مواجه باشند.
بررسی‌های دیگری درباره بازی Genshin Impact نیز نشان داده بود که سقف عملکرد CPU و GPU در برخی سناریوها به‌ترتیب به حدود ۴۶٫۸ و ۴۲٫۸ درصد محدود می‌شد.
این ارقام به شرایط آزمایش و سیاست‌های اعمال‌شده برای بازی‌های مشخص مربوط هستند و نباید به تمام برنامه‌ها یا مدل‌های گلکسی تعمیم داده شوند.
کمیسیون تجارت منصفانه معتقد است چنین محدودیت‌هایی می‌توانستند باعث کاهش روانی تصاویر، افزایش تأخیر پاسخ‌گویی به لمس و افت کیفیت تجربه بازی شوند.
کدام گوشی‌ها و تبلت‌های سامسونگ در این پرونده حضور دارند؟
پرونده جدید به سه خانواده از محصولات پرچم‌دار سامسونگ مربوط می‌شود:
- سری Samsung Galaxy S21، معرفی‌شده در سال ۲۰۲۱
- سری Samsung Galaxy S22، معرفی‌شده در سال ۲۰۲۲
- سری Samsung Galaxy Tab S8، معرفی‌شده در سال ۲۰۲۲
بازه تبلیغات مورد بررسی از ۱۵ ژانویه ۲۰۲۱ تا ۲۱ مارس ۲۰۲۲ بوده است.
سامسونگ در این دوره از وب‌سایت رسمی و ویدیوهای تبلیغاتی خود برای معرفی قابلیت‌های پردازشی و گیمینگ محصولات استفاده می‌کرد.
به گفته نهاد نظارتی، تبلیغات با تأکید بر سرعت پردازنده و روان بودن اجرای بازی‌ها، اطلاعات کافی درباره محدودیت‌های GOS در اختیار مصرف‌کنندگان قرار نمی‌دادند.
آیا سامسونگ عمداً عملکرد گوشی‌ها را پنهان کرده بود؟
کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی نتیجه گرفته است که تبلیغات سامسونگ به دلیل حذف اطلاعات مهم درباره محدودیت عملکرد، گمراه‌کننده بوده‌اند.
از نگاه این نهاد، مصرف‌کننده‌ای که قصد خرید یک گوشی پرچم‌دار برای اجرای بازی‌های سنگین را دارد، باید از محدودیت‌های مؤثر بر توان پردازشی دستگاه اطلاع داشته باشد.
در مقابل، سامسونگ استدلال می‌کند که GOS برای مدیریت حرارت و اجرای پایدارتر بازی‌ها طراحی شده و استفاده از چنین فناوری‌هایی در صنعت گوشی‌های هوشمند رایج است.
این شرکت همچنین معتقد است ارزیابی عملکرد بازی نباید صرفاً براساس فرکانس یا سرعت پردازنده انجام شود؛ زیرا تجربه واقعی بازی به عوامل دیگری نیز بستگی دارد.
بنابراین میان تفسیر نهاد نظارتی از تبلیغات و دفاعیات سامسونگ اختلاف وجود دارد.
در حال حاضر، تصمیم کمیسیون اعلام شده است، اما سامسونگ قصد دارد اعتبار قانونی این جریمه را به چالش بکشد.
جریمه ۲۰٫۱۱۴ میلیارد وونی سامسونگ چگونه محاسبه شد؟
براساس گزارش‌های منتشرشده، کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی مجموع فروش مرتبط با تبلیغات مورد بررسی را حدود ۴٫۰۲ تریلیون وون محاسبه کرده است.
این نهاد با در نظر گرفتن شرایط پرونده و اقدامات اصلاحی سامسونگ، نرخ پایه جریمه را ۰٫۵ درصد تعیین کرد.
نتیجه این محاسبه، جریمه ۲۰٫۱۱۴ میلیارد وونی بود که با نرخ تبدیل گزارش‌شده در زمان اعلام تصمیم، حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون دلار ارزش داشت.
علاوه بر جریمه مالی، دستور اصلاح رویه تبلیغاتی نیز صادر شده است.
این تصمیم نشان می‌دهد از نگاه نهاد نظارتی، شرکت‌ها باید محدودیت‌هایی را که می‌توانند بر ویژگی‌های اصلی تبلیغ‌شده محصول تأثیر بگذارند، به‌صورت شفاف اعلام کنند.
سامسونگ در سال ۲۰۲۲ مشکل GOS را اصلاح کرده بود
جنجال GOS نخستین بار در سال ۲۰۲۲ و هم‌زمان با عرضه سری گلکسی S22 توجه گسترده‌ای جلب کرد.
کاربران متوجه شدند برخی بازی‌ها و برنامه‌ها تحت سیاست‌های محدودکننده عملکرد قرار می‌گیرند.
پس از افزایش انتقادها، سامسونگ در مارس ۲۰۲۲ به‌روزرسانی نرم‌افزاری منتشر کرد که امکان برداشتن محدودیت‌های عملکرد را در اختیار کاربران قرار می‌داد.
بااین‌حال، از نگاه کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی، اصلاح نرم‌افزاری پس از فروش، لزوماً مشکل تبلیغات پیش از خرید را برطرف نمی‌کند.
به بیان دیگر، موضوع پرونده جدید این نیست که آیا سامسونگ در نهایت راهکاری برای تغییر تنظیمات عملکرد ارائه کرده است یا خیر؛ بلکه این است که آیا مشتریان هنگام خرید اطلاعات کافی درباره محدودیت‌ها دریافت کرده بودند.
چرا دادگاه‌های قبلی سامسونگ را به پرداخت خسارت محکوم نکردند؟
پرونده GOS پیش‌تر نیز به طرح شکایت‌های حقوقی از سوی مصرف‌کنندگان منجر شده بود.
طبق گزارش رسانه‌های کره جنوبی، در مجموع هشت پرونده مرتبط در کره جنوبی، آمریکا و اسرائیل مطرح شد.
پرونده‌های خارجی با پس گرفتن شکایت‌ها پایان یافتند و پرونده‌های داخلی نیز پس از روند قضایی و میانجی‌گری خاتمه پیدا کردند.
در این رسیدگی‌ها، حکم نهایی مبنی بر مسئولیت سامسونگ برای پرداخت خسارت به مصرف‌کنندگان صادر نشد.
یکی از دلایل اصلی، اثبات نشدن رابطه کافی میان تبلیغات مورد اعتراض و خسارت واقعی ادعاشده بود.
بااین‌حال، مسئولیت پرداخت خسارت در دعاوی مدنی با تشخیص تخلف تبلیغاتی توسط نهاد نظارتی یکسان نیست.
به همین دلیل، پایان پرونده‌های مصرف‌کنندگان مانع از بررسی مستقل موضوع توسط کمیسیون تجارت منصفانه نشد.
واکنش سامسونگ به جریمه تبلیغات گمراه‌کننده
سامسونگ تصمیم نهاد نظارتی کره جنوبی را غیرمنصفانه دانسته و با نتیجه بررسی مخالفت کرده است.
این شرکت تأکید دارد که فناوری مدیریت حرارت برای حفظ عملکرد پایدار گوشی‌های هوشمند ضروری است.
سامسونگ همچنین به این موضوع اشاره کرده که دادگاه‌ها در پرونده‌های پیشین، مسئولیت این شرکت برای پرداخت خسارت به مصرف‌کنندگان را تأیید نکرده‌اند.
براساس گزارش رسانه‌های کره جنوبی، سامسونگ قصد دارد پس از دریافت تصمیم رسمی، از طریق دادگاه عالی سئول برای لغو یا تغییر جریمه اقدام کند.
بنابراین، هرچند کمیسیون تجارت منصفانه جریمه را اعلام کرده، اختلاف حقوقی میان طرفین ممکن است همچنان ادامه پیدا کند.
پیامد جریمه سامسونگ برای صنعت گوشی‌های هوشمند
پرونده اخیر می‌تواند اهمیت شفافیت در تبلیغات عملکرد گوشی‌های هوشمند را پررنگ‌تر کند.
شرکت‌های سازنده معمولاً هنگام معرفی محصولات پرچم‌دار بر قدرت پردازنده، سرعت نمایشگر و توانایی اجرای بازی‌های سنگین تأکید می‌کنند.
بااین‌حال، عملکرد واقعی دستگاه در استفاده طولانی‌مدت ممکن است تحت تأثیر محدودیت‌های حرارتی، تنظیمات نرم‌افزاری و سیاست‌های مدیریت انرژی قرار بگیرد.
این تفاوت لزوماً به معنای تخلف نیست؛ زیرا مدیریت دما و مصرف انرژی بخشی طبیعی از طراحی دستگاه‌های الکترونیکی است.
موضوع اصلی زمانی مطرح می‌شود که محدودیت‌های مؤثر بر عملکرد، در تضاد با برداشت ایجادشده از تبلیغات باشند و اطلاعات مهم به خریدار منتقل نشود.
در پرونده سامسونگ، کمیسیون تجارت منصفانه کره جنوبی چنین شرایطی را احراز کرده است، اما شرکت سازنده همچنان با این ارزیابی مخالف است.
در نهایت، سرنوشت حقوقی جریمه ۲۰٫۱۱۴ میلیارد وونی سامسونگ به روند اعتراض و رسیدگی‌های احتمالی آینده بستگی خواهد داشت.
دیدگاه‌ها