شرکت سوئیسی ANYbotics از آغاز تحویل تجاری ربات چهارپای ANYmal X خبر داده است؛ رباتی که برای انجام بازرسی‌های خودکار در محیط‌های صنعتی خطرناک، از جمله پالایشگاه‌ها، تأسیسات نفت و گاز و کارخانه‌های شیمیایی طراحی شده است. به گفته سازنده، این محصول نخستین ربات بازرسی پادار جهان است که به‌طور ویژه برای فعالیت در محیط‌های دارای خطر انفجار توسعه یافته است.
براساس بیانیه رسمی ANYbotics در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، ربات ANYmal X پس از چهار سال توسعه و انجام صدها مأموریت آزمایشی، اکنون به مشتریانی از جمله Equinor و DSM-Firmenich تحویل داده می‌شود. این ربات از هوش مصنوعی صنعتی، سامانه ناوبری خودکار و مجموعه‌ای از حسگرها برای شناسایی مشکلات تجهیزات استفاده می‌کند.
ربات ANYmal X برای چه کاری ساخته شده است؟
ربات ANYmal X یک سامانه بازرسی صنعتی چهارپاست که وظیفه بررسی وضعیت تجهیزات در محیط‌های خطرناک را برعهده دارد.
در بسیاری از پالایشگاه‌ها و کارخانه‌های شیمیایی، کارکنان باید به‌صورت دوره‌ای وضعیت پمپ‌ها، کمپرسورها، شیرآلات و خطوط لوله را بررسی کنند.
این فعالیت‌ها گاهی در مناطقی انجام می‌شوند که احتمال وجود گازها یا بخارهای قابل‌اشتعال وجود دارد.
ANYbotics با توسعه ANYmal X تلاش کرده بخشی از این مأموریت‌های تکراری را به ربات واگذار کند تا نیاز به حضور مستقیم کارکنان در مناطق پرخطر کاهش یابد.
این ربات می‌تواند مسیرهای بازرسی را به‌صورت خودکار طی کند و داده‌های جمع‌آوری‌شده را برای بررسی وضعیت تجهیزات در اختیار تیم‌های نگهداری قرار دهد.
نخستین ربات چهارپای مخصوص محیط‌های انفجاری
مهم‌ترین ویژگی ANYmal X، طراحی ویژه آن برای فعالیت در محیط‌هایی است که خطر انفجار وجود دارد.
در چنین مناطقی، تجهیزات الکتریکی باید به‌گونه‌ای طراحی شوند که در شرایط عملیاتی و خطاهای پیش‌بینی‌شده به منبع اشتعال تبدیل نشوند.
به گفته ANYbotics، این ربات براساس الزامات استانداردهای ATEX اروپا و IECEx توسعه یافته است.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر مشخص می‌شود که بدانیم یک ربات چهارپا به موتورهای قدرتمند، باتری، تجهیزات پردازشی و حسگرهای متعدد نیاز دارد.
ترکیب این اجزا با الزامات حفاظت در برابر انفجار، یکی از دشوارترین چالش‌های مهندسی ANYmal X بوده است.
البته ضدانفجار بودن به معنای آسیب‌ناپذیری ربات در برابر وقوع انفجار نیست؛ بلکه به طراحی آن برای جلوگیری از ایجاد منبع اشتعال در شرایط تعریف‌شده اشاره دارد.
فناوری ضدانفجار ANYmal X چگونه کار می‌کند؟
مهندسان ANYbotics برای کاهش خطر اشتعال، چندین راهکار حفاظتی را در طراحی ربات به کار گرفته‌اند.
رایانه هوش مصنوعی و تجهیزات بازرسی در محفظه‌های آب‌بندی‌شده حاوی نیتروژن قرار گرفته‌اند.
همچنین برای باتری و هر ۱۲ عملگر حرکتی پاها از محفظه‌های محافظ مقاوم در برابر شعله استفاده شده است.
پوشش‌های غیرفلزی، پایه‌های رسانا برای اتصال زمین و سامانه‌های قطع خودکار وابسته به دما از دیگر بخش‌های طراحی ایمنی هستند.
اتصالات شارژ و انتقال داده نیز با راهکارهای حفاظتی ویژه طراحی شده‌اند.
علاوه‌براین، نرم‌افزار داخلی ربات وضعیت سامانه‌های آن را پیش از مأموریت، هنگام فعالیت و پس از پایان عملیات بررسی می‌کند.
شرکت سازنده می‌گوید برای ارزیابی دوام این تجهیزات، آزمایش‌هایی در برابر ضربه، لرزش، خوردگی، تابش خورشید و مه نمکی انجام داده است.
شناسایی نشت گاز و خرابی تجهیزات با هوش مصنوعی
ANYmal X به مجموعه‌ای از حسگرهای صنعتی مجهز شده است که امکان بررسی تجهیزات از چند جهت را فراهم می‌کنند.
حسگرهای حرارتی برای شناسایی افزایش غیرعادی دما کاربرد دارند.
دوربین‌های تصویری نیز اطلاعات لازم برای بررسی ظاهری تجهیزات را جمع‌آوری می‌کنند.
حسگرهای صوتی می‌توانند صداهای غیرعادی دستگاه‌ها را ثبت کنند و حسگرهای گاز برای شناسایی نشتی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
این اطلاعات به کمک نرم‌افزارهای تحلیلی پردازش می‌شوند تا مشکلات احتمالی تجهیزات زودتر شناسایی شوند.
برای مثال، افزایش دمای یک قطعه یا تغییر صدای عملکرد یک پمپ می‌تواند نشانه‌ای از نیاز آن به بررسی فنی باشد.
البته شناسایی یک ناهنجاری به معنای تشخیص قطعی علت خرابی نیست و تصمیم نهایی درباره تعمیر یا توقف تجهیزات همچنان به بررسی‌های فنی وابسته خواهد بود.
ربات چهارپا بدون تغییر تأسیسات از پله‌ها بالا می‌رود
یکی از مزایای طراحی چهارپای ANYmal X، توانایی حرکت در محیط‌هایی است که برای ربات‌های چرخ‌دار دشوار هستند.
به گفته شرکت سازنده، این ربات می‌تواند از پله‌های شیب‌دار بالا برود و از مسیرهای باریک صنعتی عبور کند.
این ویژگی برای پالایشگاه‌ها و سکوهای نفتی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مسیرهای دسترسی آن‌ها معمولاً برای تردد کارکنان طراحی شده‌اند.
ANYbotics اعلام کرده که ربات می‌تواند بدون نیاز به تغییرات اساسی در زیرساخت تأسیسات، مأموریت‌های بازرسی خود را انجام دهد.
به این ترتیب، شرکت‌ها می‌توانند بخشی از مسیرهای بازرسی موجود را برای استفاده ربات تعریف کنند.
بااین‌حال، قابلیت عبور از موانع به شرایط واقعی محیط و محدودیت‌های عملیاتی دستگاه بستگی دارد.
شرکت‌های بزرگ نفت و گاز ANYmal X را آزمایش کرده‌اند
فرایند آزمایش ANYmal X از سال ۲۰۲۳ و در قالب برنامه دسترسی زودهنگام شرکت ANYbotics آغاز شد.
شرکت‌های BP، Equinor، Shell، PETRONAS، Petrobras، BASF و SLB از جمله مجموعه‌هایی بودند که در این برنامه مشارکت داشتند.
طبق اعلام سازنده، این آزمایش‌ها شامل صدها مأموریت بازرسی در تأسیسات خشکی و فراساحلی بوده‌اند.
بازخورد شرکت‌های صنعتی در این دوره برای بهبود عملکرد، قابلیت اطمینان و آماده‌سازی نسخه تجاری ربات مورد استفاده قرار گرفته است.
اکنون ANYbotics اعلام کرده تحویل تجاری دستگاه به مشتریانی از جمله Equinor و DSM-Firmenich آغاز شده است.
بنابراین، ANYmal X دیگر صرفاً یک نمونه آزمایشی یا پروژه تحقیقاتی نیست و وارد مرحله استقرار تجاری شده است.
مدیریت ربات با پلتفرم هوشمند Shift
ربات ANYmal X همراه با پلتفرم نرم‌افزاری Shift شرکت ANYbotics ارائه می‌شود.
این پلتفرم امکان برنامه‌ریزی مأموریت‌ها، نظارت بر وضعیت ربات‌ها و بررسی داده‌های بازرسی را فراهم می‌کند.
اپراتورها می‌توانند وضعیت باتری، موقعیت و روند اجرای مأموریت‌ها را از طریق یک سامانه مرکزی مشاهده کنند.
اطلاعات ثبت‌شده نیز به تجهیزات مشخص در تأسیسات مرتبط می‌شوند.
این قابلیت به تیم‌های نگهداری اجازه می‌دهد تغییرات وضعیت یک دستگاه را در طول زمان دنبال کنند.
پلتفرم Shift همچنین امکان ارتباط با برخی سامانه‌های صنعتی و مدیریتی، از جمله راهکارهای SAP، Yokogawa و SLB را دارد.
به این ترتیب، نتایج بازرسی می‌توانند وارد فرایندهای موجود نگهداری و تعمیرات شوند.
انجام بیش از ۱۲۰ هزار بازرسی خودکار در ماه
ANYbotics برای نشان دادن مقیاس فعالیت فناوری خود، آمار قابل‌توجهی منتشر کرده است.
به گفته این شرکت، بیش از ۵۰ مشتری در حوزه‌های انرژی، فلزات و مواد صنعتی از سامانه بازرسی خودکار آن استفاده می‌کنند.
این مشتریان در مجموع ماهانه بیش از ۱۲۰ هزار بازرسی خودکار انجام می‌دهند.
البته این آمار به کل سامانه‌های بازرسی شرکت ANYbotics مربوط می‌شود و نباید آن را تعداد مأموریت‌های انجام‌شده فقط توسط مدل تازه‌عرضه‌شده ANYmal X دانست.
نسخه جدید قرار است قابلیت بازرسی خودکار را به مناطقی گسترش دهد که به حفاظت ویژه در برابر خطر انفجار نیاز دارند.
چهار سال توسعه و بیش از ۱۰ پتنت
پیتر فانکهاوزر، هم‌بنیان‌گذار و مدیرعامل ANYbotics، اعلام کرده است که توسعه ANYmal X حاصل چهار سال فعالیت مهندسی بوده است.
به گفته او، این پروژه به ثبت بیش از ۱۰ پتنت منجر شده است.
یکی از چالش‌های اصلی، حفظ توان حرکتی ربات در کنار رعایت الزامات سخت‌گیرانه ایمنی بوده است.
استفاده از محفظه‌های محافظ، حسگرهای متعدد و سامانه‌های ایمنی معمولاً بر وزن و پیچیدگی دستگاه تأثیر می‌گذارد.
مهندسان باید این تجهیزات را به‌گونه‌ای در ساختار ربات جای می‌دادند که امکان حرکت در محیط‌های صنعتی حفظ شود.
ANYbotics نتیجه این تلاش را راهکاری برای گسترش استفاده از ربات‌های متحرک در تأسیسات پرخطر معرفی می‌کند.
رونمایی عمومی ANYmal X در نمایشگاه ADIPEC 2026
شرکت ANYbotics اعلام کرده که ANYmal X و مجموعه فناوری‌های هوش مصنوعی صنعتی آن در نمایشگاه ADIPEC 2026 به نمایش گذاشته خواهند شد.
این رویداد از ۲ تا ۵ نوامبر ۲۰۲۶ در ابوظبی برگزار می‌شود.
نمایش عمومی این ربات با مشارکت ANYbotics، شرکت SLB و شرکت نفت کویت برنامه‌ریزی شده است.
در این رویداد، بازدیدکنندگان فرصت خواهند داشت با فناوری‌های بازرسی خودکار این شرکت آشنا شوند.
قیمت ربات ANYmal X چقدر است؟
با وجود آغاز تحویل تجاری، شرکت ANYbotics هنوز قیمت عمومی و مشخصات کامل فروش ANYmal X را منتشر نکرده است.
این محصول برای مشتریان صنعتی طراحی شده و به‌عنوان بخشی از یک راهکار کامل بازرسی عرضه می‌شود.
به همین دلیل، هزینه نهایی استقرار آن می‌تواند به تعداد ربات‌ها، شرایط تأسیسات، نرم‌افزارهای موردنیاز و خدمات پشتیبانی بستگی داشته باشد.
همچنین اطلاعات رسمی کاملی درباره زمان کارکرد باتری، سرعت حرکت و ظرفیت حمل بار نسخه تجاری در بیانیه معرفی منتشر نشده است.
آینده بازرسی صنعتی با ربات‌های خودمختار
ورود ANYmal X به مرحله تحویل تجاری می‌تواند گام مهمی در استفاده از ربات‌های خودمختار در صنایع پرخطر باشد.
این محصول نشان می‌دهد ربات‌های چهارپا علاوه بر حرکت در محیط‌های پیچیده، می‌توانند برای رعایت الزامات ایمنی تأسیسات نفت، گاز و صنایع شیمیایی نیز طراحی شوند.
مهم‌ترین مزیت بالقوه این فناوری، کاهش نیاز به حضور انسان در مأموریت‌های تکراری و خطرناک است.
در کنار آن، جمع‌آوری منظم داده‌های حرارتی، صوتی، تصویری و گاز می‌تواند به تشخیص زودهنگام مشکلات تجهیزات کمک کند.
بااین‌حال، میزان صرفه‌جویی اقتصادی و تأثیر واقعی این ربات بر کاهش حوادث باید براساس نتایج استقرارهای صنعتی در بلندمدت ارزیابی شود.
دیدگاه‌ها