بانک مرکزی در واکنش به رخدادهای سایبری اخیر در نظام بانکی کشور، مجموعه‌ای از توصیه‌های مدیریتی را با هدف افزایش امنیت زیرساخت‌های بانکی و تقویت توان مقابله با تهدیدهای دیجیتال ابلاغ کرده است.
به گزارش تکراتو و به نقل از زومیت و خبرگزاری تسنیم، این بخشنامه براساس مصوبه هیئت عامل بانک مرکزی در جلسه ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ تدوین شده است. مهم‌ترین محور آن، افزایش نقش متخصصان فناوری اطلاعات در تصمیم‌گیری‌های مدیریتی مؤسسات اعتباری است.
حضور متخصص فناوری اطلاعات در هیئت‌مدیره بانک‌ها
یکی از مهم‌ترین توصیه‌های بانک مرکزی، استفاده از افراد دارای دانش، مهارت و تجربه کافی در حوزه فناوری اطلاعات در ترکیب هیئت‌مدیره مؤسسات اعتباری است.
براساس بخشنامه منتشرشده، بانک مرکزی توصیه کرده است که بانک‌ها دست‌کم یک عضو آشنا با مسائل تخصصی فناوری اطلاعات در هیئت‌مدیره خود داشته باشند.
هدف این پیشنهاد آن است که هنگام تصمیم‌گیری درباره زیرساخت‌های بانکی، امنیت اطلاعات و مدیریت خطرات سایبری، دانش تخصصی فناوری اطلاعات نیز در بالاترین سطح مدیریتی مورد توجه قرار گیرد.
البته براساس متن گزارش‌شده از بخشنامه، این موضوع در قالب توصیه مطرح شده و نباید آن را به معنای تصویب یک الزام قانونی جدید برای انتصاب مدیر فناوری اطلاعات دانست.
افزایش نقش معاونت فناوری اطلاعات در مدیریت بانک‌ها
بخش دیگری از ابلاغیه بانک مرکزی به استفاده مؤثرتر از ظرفیت معاونت فناوری اطلاعات در ساختار مدیریتی مؤسسات اعتباری اختصاص دارد.
بانک مرکزی تأکید کرده است که معاونان فناوری اطلاعات به دلیل آشنایی مستقیم با مسائل فنی و جزئیات عملیاتی سامانه‌های بانکی، می‌توانند نقش مهمی در تصمیم‌گیری‌های اجرایی داشته باشند.
بسیاری از خدمات بانکی، از انتقال وجه و پرداخت الکترونیکی گرفته تا اینترنت‌بانک و همراه‌بانک، به زیرساخت‌های فناوری اطلاعات وابسته هستند.
در چنین شرایطی، مشارکت مدیران فنی در تصمیم‌گیری‌های کلان می‌تواند به شناسایی بهتر ریسک‌ها و بررسی دقیق‌تر پیامدهای فنی تصمیمات مدیریتی کمک کند.
تقویت کمیته فناوری اطلاعات بانک‌ها
بانک مرکزی همچنین بر افزایش نقش کمیته‌های مشورتی هیئت‌مدیره، به‌ویژه کمیته فناوری اطلاعات، تأکید کرده است.
این کمیته‌ها وظیفه دارند با ارائه دیدگاه‌های تخصصی، مدیران ارشد را در ارزیابی مسائل فنی و اتخاذ تصمیمات مناسب همراهی کنند.
تقویت این ساختار می‌تواند ارتباط میان واحدهای عملیاتی فناوری اطلاعات و اعضای هیئت‌مدیره را بهبود دهد.
در نتیجه، موضوعاتی مانند نوسازی زیرساخت‌ها، مدیریت مخاطرات دیجیتال و تداوم خدمات بانکی می‌توانند با توجه بیشتری در سطح مدیریت ارشد بررسی شوند.
چرا بانک مرکزی پس از حملات سایبری این بخشنامه را صادر کرد؟
در گزارش‌های منتشرشده درباره این ابلاغیه، به تجربه رخدادهای سایبری اخیر در شبکه بانکی کشور اشاره شده است.
چنین رخدادهایی اهمیت آمادگی مؤسسات اعتباری برای مقابله با اختلالات احتمالی در سامانه‌های الکترونیکی را نشان می‌دهند.
بانک مرکزی هدف از توصیه‌های جدید را تقویت توان بانک‌ها در پیشگیری، شناسایی و مقابله با مخاطرات سایبری عنوان کرده است.
این مخاطرات می‌توانند شامل بدافزارها، حملات سایبری و سایر تهدیدهایی باشند که امنیت و پایداری خدمات بانکی را تحت تأثیر قرار می‌دهند.
بااین‌حال، در گزارش منتشرشده جزئیاتی درباره اجرای یک سامانه امنیتی مشخص، اختصاص بودجه جدید یا زمان‌بندی الزام‌آور برای تغییر ترکیب هیئت‌مدیره بانک‌ها ارائه نشده است.
رتبه‌بندی امنیت سایبری بانک‌های کشور
این ابلاغیه هم‌زمان با توجه بیشتر نهادهای مسئول به ارزیابی امنیت سایبری شبکه بانکی منتشر شده است.
مرکز ملی فضای مجازی نیز از اجرای نخستین دوره رتبه‌بندی جامع امنیت سایبری بانک‌های کشور خبر داده است.
محسن پاشا، قائم‌مقام و معاون امنیت مرکز ملی فضای مجازی، هدف از این ارزیابی را شناسایی نقاط ضعف، افزایش آمادگی بانک‌ها و تقویت پایداری زیرساخت‌های مالی عنوان کرده است.
او بر ضرورت حرکت از رویکردهای سنتی و واکنشی به سمت دفاع پیش‌دستانه سایبری تأکید کرده است.
این رویکرد بر شناسایی زودهنگام تهدیدها، اصلاح آسیب‌پذیری‌ها و حفظ تداوم خدمات ضروری در زمان بروز بحران تمرکز دارد.
البته رتبه‌بندی مرکز ملی فضای مجازی و بخشنامه مدیریتی بانک مرکزی، دو اقدام جداگانه هستند که هدف مشترک آن‌ها افزایش تاب‌آوری سایبری شبکه بانکی است.
بخشنامه جدید چه تأثیری بر امنیت حساب‌های بانکی دارد؟
توصیه‌های بانک مرکزی مستقیماً درباره تغییر رمز کارت، محدودیت تراکنش‌ها یا افزودن قابلیت امنیتی جدید به همراه‌بانک‌ها نیستند.
تمرکز اصلی این بخشنامه بر اصلاح و تقویت فرایندهای مدیریتی مؤسسات اعتباری قرار دارد.
بااین‌حال، تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره امنیت سایبری می‌تواند در بلندمدت به بهبود حفاظت از اطلاعات مشتریان و افزایش پایداری خدمات الکترونیکی کمک کند.
تحقق چنین هدفی به اجرای اقدامات فنی، سرمایه‌گذاری مناسب، آموزش کارکنان و نظارت مستمر نیز وابسته است.
در مجموع، ابلاغیه جدید بانک مرکزی نشان می‌دهد مدیریت امنیت سایبری دیگر صرفاً موضوعی فنی در واحد فناوری اطلاعات نیست و باید در تصمیم‌گیری‌های کلان بانک‌ها نیز جایگاه مشخصی داشته باشد.
دیدگاه‌ها