پروژه عظیم نیمه‌رسانای Terafab متعلق به مجموعه شرکت‌های ایلان ماسک، ظاهراً هدف تولید ماهانه حدود یک میلیون ویفر سیلیکونی را تا سال ۲۰۳۲ تعیین کرده است؛ ظرفیتی که در صورت تحقق، این پروژه را در ردیف بزرگ‌ترین مجموعه‌های تولید تراشه جهان قرار می‌دهد.
طبق گزارش‌های منتشرشده به نقل از Nikkei، حدود ۷۰۰ هزار ویفر از این ظرفیت ماهانه برای تراشه‌های حافظه و بیش از ۳۰۰ هزار ویفر دیگر برای تراشه‌های منطقی و محاسباتی در نظر گرفته شده است. نکته جالب اینکه ظرفیت بخش حافظه به‌تنهایی تقریباً با کل ظرفیت فعلی تولید DRAM سامسونگ برابری می‌کند.
هدف تولید یک میلیون ویفر در ماه
Terafab reportedly برنامه خود برای رسیدن به ظرفیت یک میلیون ویفر در ماه را با برخی تأمین‌کنندگان تجهیزات نیمه‌رسانا در میان گذاشته است.
این عدد شامل حدود ۷۰۰ هزار ویفر حافظه و بیش از ۳۰۰ هزار ویفر برای تراشه‌های Logic می‌شود.
هدف زمانی اعلام‌شده برای رسیدن به این مقیاس، از سال ۲۰۳۲ به بعد است و بنابراین با ظرفیت عملیاتی فعلی یک کارخانه آماده تولید روبه‌رو نیستیم، بلکه با یک برنامه توسعه بلندمدت و بسیار جاه‌طلبانه مواجهیم.
ظرفیت حافظه تقریباً هم‌اندازه کل DRAM سامسونگ است
برآوردهای صنعت نیمه‌رسانا، ظرفیت فعلی تولید DRAM سامسونگ را حدود ۶۵۰ تا ۷۰۰ هزار ویفر در ماه نشان می‌دهند.
درنتیجه، اگر Terafab واقعاً بتواند به ظرفیت ۷۰۰ هزار ویفر حافظه در ماه برسد، فقط بخش حافظه این پروژه از نظر تعداد ویفر تقریباً هم‌اندازه کل ظرفیت فعلی DRAM سامسونگ خواهد بود.
البته این مقایسه به‌معنای تولید تعداد مشابهی تراشه یا دستیابی به عملکرد یکسان نیست. میزان تراشه قابل‌استفاده از هر ویفر به فناوری ساخت، اندازه دای، بازده تولید و نوع حافظه بستگی دارد.
۷۰ درصد ظرفیت Terafab برای حافظه خواهد بود
برنامه فعلی نشان می‌دهد حدود ۷۰ درصد از ظرفیت نهایی Terafab برای تولید تراشه‌های حافظه اختصاص خواهد یافت.
این موضوع اهمیت روزافزون حافظه را در زیرساخت‌های هوش مصنوعی نشان می‌دهد؛ جایی که شتاب‌دهنده‌های قدرتمند بدون دسترسی به حجم بالایی از حافظه پرسرعت نمی‌توانند عملکرد موردانتظار را ارائه دهند.
بااین‌حال هنوز مشخص نشده است که Terafab دقیقاً چه ترکیبی از حافظه‌های DRAM، HBM یا انواع دیگر حافظه را تولید خواهد کرد.
بیش از ۳۰۰ هزار ویفر برای تراشه‌های محاسباتی
بخش دوم ظرفیت Terafab به تراشه‌های منطقی اختصاص خواهد داشت و طبق گزارش‌ها بیش از ۳۰۰ هزار ویفر در ماه را شامل می‌شود.
این تراشه‌ها می‌توانند برای سیستم‌های خودران تسلا، ربات Optimus، زیرساخت‌های هوش مصنوعی و پروژه‌های SpaceX مورد استفاده قرار بگیرند.
گزارش‌های صنعتی همچنین از همکاری فنی با اینتل برای بخش تولید تراشه‌های منطقی خبر می‌دهند و فناوری‌های پیشرفته این شرکت از گزینه‌های مطرح برای پروژه محسوب می‌شوند.
تولید انبوه از نیمه دوم ۲۰۲۸ هدف‌گذاری شده است
براساس گزارش‌های منتشرشده، Terafab قصد دارد تولید با حجم بالا را از نیمه دوم سال ۲۰۲۸ آغاز کند.
تیم تدارکات پروژه نیز مذاکراتی با سازندگان تجهیزات نیمه‌رسانا در ژاپن و کره جنوبی انجام داده است.
برخی گزارش‌ها می‌گویند Terafab از تأمین‌کنندگان خواسته تجهیزات موردنیاز را با سرعت زیادی تحویل دهند؛ موضوعی که نشان می‌دهد تیم ایلان ماسک در تلاش است زمان ساخت و تجهیز این مجموعه را کاهش دهد.
مقیاس Terafab بسیار بزرگ‌تر از کارخانه Rapidus خواهد بود
برای درک بهتر عدد یک میلیون ویفر، می‌توان آن را با کارخانه پیشرفته Rapidus در ژاپن مقایسه کرد.
ظرفیت برنامه‌ریزی‌شده این کارخانه حدود ۲۵ هزار ویفر در ماه اعلام شده است. اگر Terafab به هدف یک میلیون ویفر برسد، ظرفیت اسمی آن حدود ۴۰ برابر این رقم خواهد بود.
البته مقایسه مستقیم کارخانه‌ها فقط براساس تعداد ویفر کامل نیست، زیرا نوع تراشه، ابعاد ویفر، فناوری ساخت و میزان پیچیدگی خطوط تولید تفاوت زیادی ایجاد می‌کنند.
Terafab قرار است زنجیره تولید تراشه را یکپارچه کند
یکی از اهداف کلیدی پروژه Terafab، کاهش وابستگی شرکت‌های ایلان ماسک به زنجیره تأمین خارجی است.
در این طرح، مراحل مختلفی مانند تولید تراشه، بسته‌بندی پیشرفته و آزمایش قرار است تا حد امکان در یک مجموعه یکپارچه انجام شوند.
تسلا برای خودروهای خودران و ربات Optimus به تراشه‌های هوش مصنوعی نیاز دارد و SpaceX نیز برای ماهواره‌ها و پروژه‌های احتمالی دیتاسنترهای فضایی به حجم بزرگی از محاسبات نیاز خواهد داشت.
یک هدف بسیار جاه‌طلبانه، نه ظرفیت قطعی
مهم است که عدد یک میلیون ویفر در ماه را ظرفیت فعلی Terafab در نظر نگیریم.
این عدد فعلاً هدفی است که طبق گزارش‌ها به تأمین‌کنندگان اعلام شده و جزئیات مهمی مانند ترکیب دقیق محصولات حافظه، بازده خطوط تولید، تعداد کارخانه‌ها و سرمایه‌گذاری موردنیاز برای رسیدن به ظرفیت نهایی هنوز مشخص نیست.
ساخت کارخانه‌ای که بتواند در چنین مقیاسی تراشه‌های پیشرفته و حافظه تولید کند، نیازمند سرمایه‌گذاری عظیم، تجهیزات لیتوگرافی پیشرفته، زیرساخت انرژی و آب و سال‌ها توسعه فناوری است.
اگر Terafab بتواند تا دهه آینده به اهداف اعلام‌شده نزدیک شود، این پروژه می‌تواند به یکی از مهم‌ترین بازیگران جدید زنجیره تأمین تراشه برای هوش مصنوعی تبدیل شود.
دیدگاه‌ها