بررسی وب سایت بلبل زبان ؛ لذت سرودن شعر فارسی با هوش مصنوعی!

بلبل زبان نام وب سایت جدیدی است که امکان سرودن شعر برای همه افراد را با تکیه بر هوش مصنوعی فراهم می آورد. در این گفتار با بررسی وب سایت بلبل زبان با ما باشید.

در زمانه‌ای زندگی میکنیم هوش مصنوعی پیشرفتهای روزانه و قابل ملاحظه ای را تجربه میکند. هوش مصنوعی به عنوان یک تکنولوژی نوین بر بسیاری از جنبه های زندگی بشریت مسلط شده است. امکانات خوب و سرعت بالای خدمات با استفاده از هوش مصنوعی از عوامل اساسی در در تکیه جوامع پیشرفته به این ابزار نوین است.

این ابزار نوین و پیشرفته به نوعی حد و مرزی نیز نمیشناسد و فراتر از مرزهای سیاسی و نگاههای قومی و ملی به سراسر جهان نفوذ پیدا کرده است. ایران نیز در این میان تافته جدا بافته نیست و اگر بخواهد از قافله عقب نباشد ناگزیر از استفاده از این ابزار نوین در تمامی جنبه هاست.

اما هوش مصنوعی صرفا کارکردهای خدماتی ندارد. یکی از کارکردهای جذاب این ابزار، استفاده از آن برای خلق تفریحات نوین است. در آخرین مورد از چنین استفاده ای از هوش مصنوعی در ایران، وبسایت بلبل زبان با بهره گیری از امکانات هوش مصنوعی، نوعی ربات پدید آورده است که با استفاده از الگوریتم های خاص توان سرودن شعر در وزن یا سبک های مختلف را داراست.

شاملو و آیدا
شاملو و آیدا، بزرگترین معشوقه شعر معاصر ایرانی.

این ربات تقریبا تاریخ ادبیات و شعر ایران را از بر است و با دادن مصرع و یا مصرعهایی که یک عبارت موزون که در ذهن شما و در قالب شعر تکرار میشود، میتواند شعر بسراید. در توضیحات وبسایت نیز چنین آمده است که بلبل زبان در حقیقت یک ربات برای سرایش شعر میباشد. اما هوش مصنوعی چیست؟

در توضیحات ابتدایی وب سایت درباره این ربات چنین آمده است:

بلبل زبان یک ربات هوشمند سراینده شعر است، که با کمک هوش مصنوعی، اشعاری با وزن و عبارات دلخواه شما میسراید. بلبل زبان شعر گفتن را از روی آثار کهن شعر فارسی یادگرفته است و میتواند سبک و وزن شعرای بزرگ را تقلید کند.

بررسی وب سایت بلبل زبان

شعر سرودن با هوش مصنوعی

پیش از بررسی وب سایت بلبل زبان شاید بد نباشد مقدمه ای کوتاه درباره هوش مصنوعی بدانیم. هوش مصنوعی یا آنطور که بعضا یاد میشود، هوش ماشینی، به هوشمندی ماشینهای ساخت انسان در شرایط مختلف اطلاق میشود. کاربرد واژه مصنوعی در آن نشانگر ساختگی با تصنعی بودن آن میباشد و در مقابل هوش طبیعی انسان قرار دارد.

هوش مصنوعی و رفتار هوشمند ماشینها در حقیقت به مجموعه رفتارهای شبه انسانی ماشینها، از قبیل درک شرایط، بازسازی فرایندهای تفکر و توانایی حل مسئله گفته میشود.

امروزه هوش مصنوعی و مطالعات مربوط به آن به شاخه ای از شاخه های پرتعداد علم جدید تبدیل گشته که در آن دانشهای فراوانی از جمله، ریاضیات، فلسفه، زبان شناسی،‌ عصب شناسی، روان شناسی، بهینه سازی،‌علوم زیستی و غیره در ارتباط باهم قرار میگیرند.

مختصری در تاریخچه هوش مصنوعی

بررسی وب سایت بلبل زبان

قبل از آنکه به بررسی وب سایت بلبل زبان بپردازیم، ذکری در تاریخچه هوش مصنوعی لازم به نظر میرسد.

برای اولین بار واژه هوش مصنوعی را جان مک‌کارتی در سال 1956 در معنای دانش طراحی و ساخت ماشین های هوشمند به کاربرد. با اختراع اولین کامپیوترها در دهه پنجاه میلادی،‌ به تدریج عبارت هوش مصنوعی نیز بر سر زبانها افتاد.

فیلسوفانی نظیر جرج بول انگلیسی، به طور جدی به بررسی امکانیت هوش مصنوعی و قابلیتهای آن پرداختند. گرچه بحثهای این دوره بیشتر در حد تئوری مطرح میشد، اما دانشمندان را به چالش میکشید تا به دنبال این فناوری نوین باشند.

در آن زمان به نظر میرسید این فناوری قابلیت تقلید و حتی عمل کردن به شیوه انسان را داراست. گرچه از همان ابتدا بودند متفکرین بدبینی که نسبت به هوش مصنوعی و امکانات آن به دیده تردید مینگریستند، اما با گذشت حدود 4 دهه، اولین ماشین ها و رباتهای محصول این ابزار ساخته شدند.

اولین مورد یک ربات شطرنج باز هوشمند بود، که به عنوان یکی از ساده ترین بازیها در رایانه ها بارگذاری میشد. البته که بردن این ربات نیز یکی از بزرگترین چالشهاست.

پژوهش های گسترده درباره هوش مصنوعی، از سال 1956 و توسط گروهی از محققان امریکایی آغاز شد. این محققان به همرای دانشجویان خود طرحها و برنامه هایی ایجاد کردند، که مطبوعات آنها را شگفت آورد توصیف کردند.

اما آنچه ما دانش هوش مصنوعی مینامیم، در سال 1965 متولد شد. البته آغاز فعالیت در این حوزه به طور جدی با آغاز سال 1960 قرین گشت. اولین فعالیتها در این حوزه بر روی توانایی رباتها در حل مسائل ریاضی و ماشینی شدن بازیها انجام میگرفت.

توانایی ابداعات نوین و یادگیری از قابلیتهای نسبتا جدیدتر در این حوزه است. وب سایت بلبل زبان در حقیقت، با استفاده از پشتوانه غنی شعر ایرانی،‌رباتی ایجاد کرده است که امکان شعرسازی را در اختیار افراد مختلف قرار میدهد.

در حقیقت با استفاده از این سایت الزاما نیاز نیست نبوغ حافظ،‌ فکر مولانا و یا توانایی های سعدی را داشته باشید. کافیست خودتان تصور اشتباهی داشته باشید تحت این عنوان که من ذوق شاعری دارم. تبریک میگویم شما شاعرید. اما طبعا نه حافظ هستید و نه سعدی.

بررسی وب سایت بلبل زبان ؛ راهنمای کار با ربات بلبل زبان

بررسی وب سایت بلبل زبان

به هرصورت ممکن است شما فردی باشید که گمان دارید طبع شاعری را دارید. اما متاستفانه و به شکل غریبی،‌با وجود طبع سرشار از ذوق تان، غیر از چند کلمه موزون در قالب یک مصرع چیز دیگری به ذهنتان نمی‌آید!!

خب تبریک میگویم بلبل زبان دقیقا برای همین مشکل ایجاد شده است. ابتدا عبارت وب سایت بلبل زبان را در گوگل سرچ کنید. اگر بلبل زبان خالی بزنید ممکن است نتایج اولیه معنی این اصطلاح در فرهنگ های مختلف باشد. در نتیجه و محض احتیاط،‌ منت گذاشته واژه وب سایت را بر سر اصطلاح بلبل زبان بیفزایید. ممنونم.

در همان ابتدا که برای اولین بار وب سایت را باز میکنید، به طور خودکار راهنمای مربوط به اطلاعات و شیوه کارکرد ربات به نمایش در می‌آید. اولین عبارت این راهنما تا حد زیادی وسوسه انگیز است. آیا تا به حال سعی کرده‌اید شعر بگویید؟ توضیحات بیشتر در این باره چنین آمده است که گویی از زبان مخاطب فرضی عادی مطرح میشود:

«من خیلی از خوندن شعر و بالاخص اشعار طنز لذت می‌برم، ولی متاسفانه طبع شعر قوی ندارم. خیلی وقت‌ها پیش میاد که یک مصرع در موضوعی که در نظر دارم شعری راجع بهش بگم به ذهنم میاد و حتی چند کلمه‌ای از مصرع دوم، ولی بعد در ادامه دچار مشکل می‌شم:

یکی مصرعی ناب در یاد من

بیامد ولی رفت ؟ ؟ ؟»

با نیم نگاهی به تصویر زیر متوجه میشوید که کافیست کلماتی که در ذهنتان هست را به ربات بدهید. جاهای خالی مصرع را با علامت سوال پر کنید، تا بلبل زبان با حفظ واژگان شما نسبت به سراییدن شعر اقدام کند.

بررسی وبسایت بلبل زبان

به ازای هر الگویی که در وب سایت وارد کنید، چند خروجی متفاوت در اختیار شما قرار میگیرد. میتوانید هرکدام از آنها را انتخاب کرده و اگر واقعا کمی ذوق دارید، با تغییراتی جزئی نسخه ای کاملتر ایجاد کنید.

حقیقتا تا اینجا میتوانم بگویم هم ایده ایده جذابی است و هم قابلیت پرطرفدارشدن را داراست. اما آنچه همین جا عجیب به نظر میرسد، نامشخص بودن الگوی تقسیم بندی سبکها در این وب سایت است. در حالتی که تنها دو سبک کلی برای انتخاب نوع شعر شما وجود دارد.

آنهم دو سبک با نامهای کمتر شناخته شده. سبک آزاد که نمیدانم دقیقا منظور چه سبکی است. و سبک فردوسی که شاید مقصود از آن همان سبک حماسی است.

اما به هرصورت اگر این مسئله را نادیده بگیریم، یا مثلا امیدوار باشیم که الگوی تقسیم‌بندی مشخص شود، درکل امکانات خوبی در اختیار مخاطب قرار دارد. شاید یکی از این قابلیتهای خوب، همان راهنمای اولیه باشد.

راهنمای ربات و استفاده از آن به زبان ساده و با توضیحاتی مفصل و همه جانبه ابتدا شما را با تمام جنبه های کارکردی ربات آشنا میکند. برای مثال بد نیست بدانید که ممکن است شما بخواهید کلماتی یا اسمی خاصی در شعر خود به کار بندید، که نسبتا جدید باشند.

اگر این کلمات جدید را ربت تشخیص ندهد چه میشود؟ ربات بلبل زبان فقط با واژه‌های اشعار ایرانی آشناست. در نتیجه ممکن است این کلمات جدید را تشخیص ندهد. اما نگرانی نیست. شما واژه مدنظر را در جایی که میخواهید قرار داده و به همان فرمت در اختیار ربات قرار دهید. ربات بلبل زبان اساس برای کشف همگونیها تلاش میکند.

در نتیجه اگر هم یک واژه را تشخیص ندهد، واژه‌ای هم وزن آن اختیار کرده، جایگزین واژه شما میکند. شما میتوانید خودتان بعد از ایجاد شعر توسط ربات نسبت به جایگزینی واژه ها در متن خود اقدام کنید. شرح این قابلیت در راهنما اینگونه آمده است:

گاهی ممکنه بلبل زبان نتونه بعضی از کلماتی رو که من بهش دادم بفهمه. مثلا وقتی که یک اسم خاص یا یک کلمه جدید که توی شعر کهن فارسی نبوده استفاده کنم.

مخصوصا وقتی بلبل زبان سعی کنه در سبک فردوسی همسرایی کنه. هم از نظر وزن و هم از نظر کلمات محدودتره. مثلا توی این بیت من میخواستم اسم دوستم بهنام رو استفاده کنم و از بلبل زبان خواستم که برای مصرع دوم کمکم کنه:

به بهنام گفتم بیا و ببین

؟؟؟؟؟

جواب اینطوری اومد: به بهرام گفتم بیا و ببین / زمین را ببوسید و کرد آفرین

ذکر ادامه توضیحات را نیازی نیست. در این مورد همانطور که میبینید، بلبل زبان چون در سبک فردوسی میسروده و با واژه بهنام در شعر فردوسی برخوردی نداشته، سعی کرده مشابه ‌ترین واژه به آنرا در شعر استفاده کند، یعنی بهرام.

در نتیجه شما میتوانید از مصرع دوم استفاده کنید. و هرجا که ربات به علت تشخیص ندادن واژه‌ها، چیزی جایگزین کرده باشد را به میل خود به حال اولیه برگردانید.

با همین روش میتوانید ابیات متعددی در یک موضوع و با قافیه های مختلف تهیه کرده، یک شعر کامل در قالب مثنوی بسازید. البته این قابلیت در سبک فردوسی یا همان سبک حماسی و در قالب مثنوی ساده‌تر میسر است.

البته انتظار نداشته باشید که هرچه تحویل دادید یک شعر کامل تحویل بگیرید. اگر مثلا یک جمله معمولی تحویل دهید ممکن است یک نتیجه عجیب دریافت کنید که مشابهت چندانی با جمله شما ندارد. سعی کنید در ارائه مصرع به بلبل زبان، تا حد ممکن کمی سخن خود را وزن دار کنید، به علاوه از واژگان نسبتا قدیمیتر استفاده کنید.

برای یک مثال در این مورد میتوانید به راهنمای سایت رجوع کنید. همانطور که در تصویر زیر میبنید، ربات در قبال جمله وحشتناک علیرضا جان تولدن مبارک سعی کرده با حفظ وزن شبیه ترین نتیجه ممکن را ارائه دهد که تا حد زیادی از محصول اولیه متمایز است.

بررسی وبسایت بلبل زبان

حال شما در مرحله ای قرار دارید که با گذر از موارد فوق، میتوانید آغاز به کار با ربات کنید. پیشنهاد تیم طراحان این است که ابتدا یک بیت از شاهنامه یا یک اثر انتخاب کنید، برخی از واژگاان را با علامت سوال جایگزین کنید، و سپس با خروجی های ربات، شعرهای جدید بسازید.

همچنین میتوانید از الگوهای وجود در خود ربات برای اینکار استفاده کنید. در جمع بندی نهایی این بخش باید بگوییم، راهنمای کار با ربات بلبل زبان، از نظر من راهنمای جامعی است که شما را با قابلیتها و محدودیتهای ربات، به خوبی آشنا میکند. اما برویم سراغ خود ربات و نتیجه کار.

بررسی وب سایت بلبل زبان، کار با ربات بلبل زبان

بررسی وب سایت بلبل زبان

ابتدا باید با انتخاب یکی از دو سبک پیش گفته کار را آغاز کنید. سبک آزاد یا سبک فردوسی. بر اساس توضیحات موجود کافیست الگوی مورد نظرتان را در قالب عبارتی موزون با ترکیبی از کلمات و یک علامت سوال به ازای هریک کلمه در کادر مربوط وارد کنید. همانطور که در توضیحات آمده است:

الگوی بیتی را که میخواهید بسرایید، با ترکیب کلمات ئ علامت سوال، مانند نمونه زیر وارد کنید. بلبل زبان سعی میکنه با حفظ کلمات شما و جایگزینی هر علامت سوال با یک کلمه، بیت را کامل کند.

استفاده از ربات بلبل زبان

همانطور که در تصویر بالا میبنید، حتی بدون داشتن الگوی خاص نیز میتوانید نسبت به سرایش شعر مبادرت ورزید. برای هرکسی یکی الگوی نمونه به صورت پیشفرض قرار گرفته است که با آن میتوانید شعر بسرایید. اما اگر الگوی موجود مورد پسندتان نیست، کافیست گزینه الگوی نمونه را انتخاب کنید. با هر بار کلیک بر روی این گزینه، الگوهای جدیدی در اختیار شما قرار میگیرد.

الگوهای نمونه جا خالی های کمتری دارند. شما میتوانید همین الگوهای نمونه را نیز تغییر داده، واژگانی را کم کرده یا واژگانی جایگزین کنید. سپس با انتخاب گزینه بسرای، توانایی ربات در سرودن شعر را امتحان کنید.

هرچه جاهای خالی در الگوی شعر شما کمتر باشد، نتایج بیشتری تحویل میگیرید. البته عموما نتایج تفاوت چندانی ندارد، مگر در وزن و معنای کلمات به کار رفته. در این بخش دیگر انتخاب با شماست.

برای هر بیتی که بلبل زبان در اختیار شما قرار میدهد، گزینه کپی نیز در گوشه سمت چپ آن قرار  دارد. با انتخاب این گزینه میتوانید شعر را کپی کرده و هرجا که میخواهید هدایت کنید.

بررسی اپلیکیشن بلبل زبان

بررسی وب سایت بلبل زبان

شاید به نظرتان برسد که چنین قابلیتی بهتر است در قالب یک اپلیکیشن موبایلی به کاربران ارائه شود. اما متاستفانه هنوز چنین قابلیتی وجود ندارد. البته جای امیدواری است که در صفحه وب سایت بلبل زبان و در پایین آن اعلانی وجود دارد که خبر از ساخت اپلیکیشن میدهد. در متن این اعلان میخوانیم:

ما در حال پیاده سازی اپلیکیشن بلبل زبان با قابلیت های خیلی جذاب و کاربردی هستیم.

همچنین در قسمت پایین این اعلان، کادری برای ورود ایمیل یا شماره تماس قرار دارد که با پر کردن آن میتوانید به محض ساخت اپلیکیشن از وجود آن مطلع شوید.

بیشتر بخوانید:

گردآوری: techrato



ارسال نظر