پهپاد LUCAS یکی از تازهترین نمونههای تغییر رویکرد ارتش آمریکا به جنگ پهپادی است؛ سلاحی نسبتاً ارزان و یکبارمصرف که شباهت زیادی به شاهد-۱۳۶ ایران دارد و برای تولید در تعداد بالا و اجرای حملات دوربرد طراحی شده است.
نام LUCAS مخفف Low-cost Uncrewed Combat Attack System به معنی «سامانه تهاجمی رزمی بدون سرنشین کمهزینه» است. این پهپاد توسط شرکت آمریکایی SpektreWorks توسعه یافته و ریشه طراحی آن به FLM-136 بازمیگردد؛ پهپادی که برای شبیهسازی تهدیداتی مانند شاهد-۱۳۶ ساخته شده بود.
LUCAS چگونه متولد شد؟
گسترش استفاده از پهپادهای یکطرفه ارزان در جنگهای سالهای اخیر، توجه ارتشهای بزرگ جهان را به یک معادله اقتصادی مهم جلب کرد: برای وارد کردن فشار به پدافند هوایی همیشه به موشکهای چند میلیون دلاری نیاز نیست.
پهپادهای نسبتاً ساده را میتوان در تعداد بالا بهکار گرفت و مقابله با آنها ممکن است مدافع را مجبور به مصرف مهمات پدافندی بسیار گرانتر کند.
آمریکا نیز توسعه تسلیحات ارزان و قابل تولید در مقیاس بالا را سرعت بخشیده و LUCAS یکی از محصولات شاخص این رویکرد است.
شباهت LUCAS به شاهد-۱۳۶
شباهت ظاهری LUCAS و شاهد-۱۳۶ اتفاقی نیست. هر دو از آرایش بال دلتا، موتور احتراق داخلی و ملخ رانشی در بخش انتهایی استفاده میکنند.
پیش از LUCAS، شرکت SpektreWorks پهپادی با نام FLM-136 ساخته بود که برای شبیهسازی تهدید شاهد-۱۳۶ در تمرینهای نظامی استفاده میشد. LUCAS با استفاده از همین تجربه به یک سامانه تهاجمی تبدیل شد.
با این حال، LUCAS صرفاً یک کپی ظاهری نیست و معماری آن برای استفاده از تجهیزات، محمولهها و سامانههای ارتباطی مختلف طراحی شده است.
برد LUCAS چقدر است؟
اطلاعات منتشرشده برد عملیاتی این پهپاد را در حدود ۵۰۰ مایل یا نزدیک به ۸۰۰ کیلومتر نشان میدهد.
طول بدنه LUCAS حدود ۳ متر و دهانه بال آن تقریباً ۲.۴ متر است. در بخش پیشران نیز از یک موتور احتراق داخلی استفاده میشود.
چنین مشخصاتی LUCAS را در دسته پهپادهای یکطرفه دوربرد قرار میدهد؛ جایی که هزینه پایین و امکان استفاده در تعداد زیاد اهمیت بیشتری از قابلیت بازگشت پهپاد دارد.
قیمت ۳۵ هزار دلاری LUCAS
یکی از مهمترین ویژگیهای LUCAS قیمت آن است.
هزینه هر فروند حدود ۳۵ هزار دلار گزارش شده؛ رقمی که در مقایسه با بسیاری از موشکهای کروز و تسلیحات هدایتشونده دوربرد بسیار پایینتر است.
هدف چنین طراحیای فقط ساخت یک پهپاد ارزان نیست. آمریکا به دنبال ایجاد ظرفیتی است که اجازه دهد تعداد زیادی پهپاد در اختیار نیروهای عملیاتی قرار گیرد و در صورت نیاز بهصورت گسترده مورد استفاده قرار گیرند.
معماری باز و قابلیت تغییر مأموریت
یکی از تفاوتهای مهم LUCAS با پهپادهای یکطرفه سادهتر، معماری باز آن است.
این ویژگی امکان استفاده از محمولهها و تجهیزات ارتباطی مختلف را فراهم میکند. بنابراین پلتفرم پایه میتواند متناسب با مأموریت تغییر کند.
برخی نمونهها میتوانند علاوه بر نقش تهاجمی، تجهیزات ارتباطی یا حسگرهای دیگری را نیز حمل کنند. قابلیت پرتاب از سکوهای مختلف زمینی و دریایی نیز انعطاف عملیاتی آن را افزایش میدهد.
هوش مصنوعی و عملیات گروهی
برنامه توسعه LUCAS فقط به سختافزار محدود نشده است.
در سال ۲۰۲۶ شرکت Shield AI برای ادغام فناوری Hivemind با این پهپاد انتخاب شد. هدف از این پروژه، اضافه کردن قابلیتهای خودمختاری و هماهنگی چند پهپاد با یکدیگر است.
چنین قابلیتی میتواند امکان فعالیت هماهنگ گروهی از پهپادها را فراهم کند؛ مفهومی که در جنگهای آینده و بهخصوص برای عملیاتهای گسترده بدون سرنشین اهمیت زیادی خواهد داشت.
ورود LUCAS به میدان نبرد
LUCAS فاصله نسبتاً کوتاهی میان معرفی و استفاده عملیاتی طی کرد.
ایالات متحده نخستین واحدهای مجهز به این پهپاد را در منطقه خاورمیانه مستقر کرد و در سال ۲۰۲۶ استفاده رزمی از آن گزارش شد.
سرعت بالای ورود این سامانه از مرحله توسعه به عملیات نیز بخشی از سیاست جدید پنتاگون برای کاهش زمان مورد نیاز جهت تأمین پهپادهای ارزانقیمت محسوب میشود.
از شاهد-۱۳۶ تا LUCAS؛ تغییر معادله جنگ پهپادی
اهمیت LUCAS فقط در مشخصات فنی آن نیست. این پهپاد نشان میدهد مفهوم «تسلیحات ارزان و قابل تولید انبوه» تا چه اندازه در حال تغییر تفکر نظامی کشورهای مختلف است.
شاهد-۱۳۶ یکی از نمونههایی بود که ظرفیت پهپادهای یکطرفه نسبتاً ساده و ارزان را در میدان نبرد برجسته کرد. LUCAS نیز همین فلسفه را با معماری و زیرساختهای آمریکایی دنبال میکند.
نتیجه، پهپادی است که حدود ۳۵ هزار دلار قیمت دارد، برد آن نزدیک به ۸۰۰ کیلومتر گزارش شده و توسعه قابلیتهای خودمختار و عملیات گروهی برای آن در دستور کار قرار گرفته است.
LUCAS در نهایت نمونهای از یک تغییر بزرگتر است: حرکت بخشی از صنایع دفاعی از تعداد محدود تسلیحات بسیار گران به سمت ترکیبی از سلاحهای پیشرفته و سامانههای ارزانتری که میتوان آنها را در مقیاس بسیار بزرگتری تولید و استفاده کرد.
دیدگاهها