رونق هوش مصنوعی درآمد و ارزش بازار انویدیا را بهشدت افزایش داده، اما گزارش جدیدی نشان میدهد این رشد میتواند هزینه زیستمحیطی قابلتوجهی نیز به همراه داشته باشد. براساس بررسی گروهی از سازمانهای محیطزیستی و مدنی، انتشار گازهای گلخانهای مرتبط با زنجیره تأمین انویدیا از سال ۲۰۲۰ تاکنون حدود ۷۲۵ درصد افزایش یافته است.
این گزارش همچنین تلاش کرده میزان انتشار ناشی از استفاده از تراشههای فروختهشده انویدیا را تخمین بزند؛ بخشی که انویدیا درحالحاضر رقم مستقلی برای آن منتشر نمیکند.
تراشههای انویدیا تا ۲۱ میلیون تن CO₂ تولید کردهاند؟
براساس برآورد پژوهشگران، استفاده از تراشههای انویدیا که از سال ۲۰۲۲ به بعد فروخته شدهاند، ممکن است تنها در سال ۲۰۲۵ بین ۴ تا ۲۱ میلیون تن معادل دیاکسیدکربن تولید کرده باشد.
اختلاف زیاد میان دو سر این بازه به منبع برق مراکز داده بستگی دارد. اگر یک مرکز داده از شبکهای با سهم بالای سوختهای فسیلی استفاده کند، میزان انتشار کربن آن بسیار بیشتر از مرکزی خواهد بود که انرژی موردنیاز خود را از منابع کمکربن تأمین میکند.
پژوهشگران در سناریوی بالاتر، میزان انتشار ناشی از مصرف محصولات انویدیا را با انتشار حاصل از استفاده از زغالسنگ فروختهشده توسط شرکت دولتی Russian Coal مقایسه کردهاند.
البته باید توجه داشت که این ارقام اندازهگیری مستقیم انویدیا نیستند و پژوهشگران آنها را با استفاده از میزان فروش تخمینی تراشهها، نرخ استفاده از سختافزار و شدت کربنی شبکههای برق محاسبه کردهاند.
انتشار زنجیره تأمین انویدیا از ۱.۳ به ۱۰.۷ میلیون تن رسید
بخش دیگری از گزارش به زنجیره تأمین انویدیا مربوط میشود.
طبق دادههای استخراجشده از گزارشهای پایداری خود انویدیا، انتشار مرتبط با زنجیره تأمین این شرکت از حدود ۱.۳ میلیون تن معادل دیاکسیدکربن در سال ۲۰۲۰ به حدود ۱۰.۷ میلیون تن در سال ۲۰۲۶ رسیده است.
این ارقام در دسته انتشارهای Scope 3 قرار میگیرند؛ یعنی انتشارهایی که مستقیماً از دفاتر یا فعالیتهای داخلی شرکت ایجاد نمیشوند و بخشهایی مانند تولید مواد اولیه، قطعات، تراشهها و خدمات تأمینکنندگان را شامل میشوند.
رشد سریع تقاضا برای پردازندههای گرافیکی و سیستمهای هوش مصنوعی یکی از عوامل اصلی این افزایش محسوب میشود. تولید تراشههای پیشرفته فرایندی انرژیبر است و پس از تولید نیز استفاده مداوم از آنها در مراکز داده مصرف برق بالایی دارد.
آیا هوش مصنوعی درنهایت به کاهش انتشار کربن کمک میکند؟
انویدیا دیدگاه متفاوتی دارد. این شرکت استدلال میکند هوش مصنوعی و محاسبات شتابیافته میتوانند با افزایش بهرهوری در صنایع مختلف، درنهایت به کاهش مصرف انرژی و انتشار گازهای گلخانهای کمک کنند.
انویدیا همچنین روی افزایش بهرهوری انرژی نسلهای جدید سختافزار خود تأکید دارد و میگوید محصولات جدید میتوانند حجم بیشتری از پردازش را به ازای هر وات برق انجام دهند.
نویسندگان گزارش جدید اما معتقدند افزایش بهرهوری لزوماً به کاهش مصرف کلی انرژی منجر نمیشود؛ زیرا رشد سریع تعداد مراکز داده و تقاضا برای توان محاسباتی میتواند صرفهجویی حاصل از سختافزارهای کارآمدتر را جبران کند.
هوش مصنوعی و چالش روزافزون مصرف انرژی
افزایش مصرف انرژی مراکز داده به یکی از بحثهای مهم پیرامون توسعه سریع هوش مصنوعی تبدیل شده است. مدلهای بزرگ برای آموزش و اجرای روزانه به هزاران پردازنده قدرتمند نیاز دارند و با افزایش تعداد کاربران و سرویسهای مبتنی بر AI، نیاز به زیرساخت پردازشی نیز بیشتر میشود.
گزارش جدید نشان میدهد بررسی تأثیر زیستمحیطی هوش مصنوعی تنها نباید به مصرف مستقیم برق مدلها محدود شود؛ تولید تراشه، زنجیره تأمین سختافزار، ساخت مراکز داده و منبع تولید برق نیز بخش مهمی از ردپای کربنی این صنعت را تشکیل میدهند.
درعینحال، رقم دقیق انتشار ناشی از استفاده از محصولات انویدیا همچنان با عدمقطعیت همراه است و بازه ۴ تا ۲۱ میلیون تن ارائهشده در این گزارش یک برآورد مستقل محسوب میشود، نه آمار رسمی انویدیا.
دیدگاهها