گوگل اولین تراشه‌های هوش مصنوعی خود را به فضا فرستاد؛ دیتاسنترهای فضایی یک قدم نزدیک‌تر شدند

گوگل یکی از جاه‌طلبانه‌ترین پروژه‌های زیرساختی هوش مصنوعی خود را وارد مرحله عملی کرده است. نمونه آزمایشی Project Suncatcher با تراشه‌های اختصاصی TPU گوگل به مدار زمین رسیده تا مشخص شود آیا سخت‌افزارهای هوش مصنوعی این شرکت می‌توانند در شرایط سخت فضا کار کنند یا خیر.

این مأموریت نخستین آزمایش واقعی گوگل برای ایده‌ای است که در آینده می‌تواند به شکل‌گیری زیرساخت‌های پردازشی هوش مصنوعی در مدار زمین منجر شود.

اولین ماهواره Project Suncatcher وارد مدار شد

نمونه آزمایشی Project Suncatcher در اول اکتبر با مأموریت Transporter-18 اسپیس‌ایکس به فضا پرتاب شد.

این ماهواره با همکاری شرکت Planet ساخته شده و پس از قرارگرفتن در مدار، تیم گوگل موفق شده با آن ارتباط برقرار کند.

گوگل می‌گوید ماهواره درحال‌حاضر مطابق انتظار فعالیت می‌کند و طی هفته‌های آینده داده‌های مربوط به عملکرد سخت‌افزارهای هوش مصنوعی آن در مدار جمع‌آوری خواهد شد.

چهار تراشه TPU گوگل در فضا آزمایش می‌شوند

هدف اصلی این مأموریت ساخت یک دیتاسنتر کامل در فضا نیست.

نمونه اولیه Suncatcher چهار تراشه TPU گوگل را حمل می‌کند تا مهندسان بررسی کنند سخت‌افزارهای AI این شرکت چگونه با شرایط متفاوت فضا کنار می‌آیند.

تشعشعات فضایی، تغییرات شدید دما، لرزش و فشار هنگام پرتاب و همچنین دفع حرارت در خلأ از مهم‌ترین چالش‌های پیش روی سخت‌افزار هستند.

نتایج این آزمایش‌ها مشخص خواهد کرد آیا می‌توان در آینده تعداد بسیار بیشتری از تراشه‌های هوش مصنوعی را به مدار فرستاد یا خیر.

چرا گوگل می‌خواهد دیتاسنتر را به فضا ببرد؟

یکی از بزرگ‌ترین مشکلات توسعه هوش مصنوعی، مصرف عظیم انرژی دیتاسنترها است.

مدل‌های پیشرفته AI برای آموزش و اجرای روزانه به تعداد زیادی شتاب‌دهنده و برق بسیار زیادی نیاز دارند. با افزایش تقاضا برای هوش مصنوعی، تأمین انرژی به یکی از محدودیت‌های مهم توسعه زیرساخت تبدیل شده است.

ایده Project Suncatcher استفاده از انرژی خورشیدی در مدار زمین است.

ماهواره‌هایی که در مدار مناسب قرار می‌گیرند می‌توانند تقریباً به‌صورت مداوم نور خورشید دریافت کنند. گوگل می‌گوید پنل‌های خورشیدی در مدار می‌توانند تا حدود هشت برابر بیشتر از سطح زمین انرژی تولید کنند.

خنک‌کردن تراشه‌های AI در فضا کار ساده‌ای نیست

دسترسی به انرژی خورشیدی فراوان تنها بخشی از مسئله است.

تراشه‌های هوش مصنوعی هنگام فعالیت گرمای زیادی تولید می‌کنند و روی زمین سیستم‌های پیچیده خنک‌کننده این گرما را دفع می‌کنند.

اما در خلأ فضا جریان هوا وجود ندارد.

به همین دلیل گوگل برای نمونه آزمایشی خود از ترکیبی از لوله‌های حرارتی و رادیاتورها استفاده کرده است تا گرمای تولیدشده توسط TPUها به فضای اطراف منتقل شود.

عملکرد همین سیستم یکی از مواردی است که در مأموریت فعلی بررسی خواهد شد.

تشعشعات فضایی هم برای TPUها خطرناک هستند

تشعشعات کیهانی و رویدادهای خورشیدی می‌توانند عملکرد تجهیزات الکترونیکی را مختل کنند.

گوگل پیش از پرتاب، تراشه‌های Trillium TPU را در آزمایشگاه در معرض پرتوهای پروتونی قرار داده بود تا مقاومت آنها را بررسی کند.

نتایج اولیه آزمایش‌های زمینی امیدوارکننده بوده‌اند، اما شرکت می‌گوید برخی شرایط را فقط می‌توان در مدار واقعی بررسی کرد.

به همین دلیل داده‌های ماهواره فعلی نقش مهمی در طراحی نسل‌های بعدی Suncatcher خواهند داشت.

دیتاسنترهای آینده می‌توانند از چندین ماهواره تشکیل شوند

چشم‌انداز نهایی گوگل بسیار بزرگ‌تر از ماهواره فعلی است.

ایده این شرکت ایجاد مجموعه‌هایی از ماهواره‌های مجهز به تراشه‌های هوش مصنوعی است که با ارتباطات نوری پرسرعت به یکدیگر متصل شوند.

در چنین معماری‌ای، ماهواره‌ها می‌توانند مانند گره‌های مختلف یک دیتاسنتر عمل کنند و پردازش‌های بزرگ‌تر هوش مصنوعی میان آنها تقسیم شود.

ارتباط پرسرعت بین ماهواره‌ها، مدیریت حرارت، تشعشعات و هزینه ارسال سخت‌افزار به مدار همچنان از چالش‌های اصلی این ایده هستند.

هنوز با دیتاسنتر واقعی در فضا فاصله داریم

با وجود اهمیت مأموریت جدید، گوگل تأکید دارد Project Suncatcher همچنان یک پروژه تحقیقاتی بلندمدت است.

ماهواره‌ای که اکنون در مدار قرار گرفته یک دیتاسنتر فضایی کامل نیست و وظیفه اصلی آن آزمایش دوام و عملکرد سخت‌افزار است.

نتایج این مأموریت به گوگل کمک خواهد کرد طراحی نسل‌های بعدی را اصلاح کند و مشخص کند آیا ساخت زیرساخت پردازشی گسترده در فضا از نظر فنی و اقتصادی امکان‌پذیر است یا خیر.

اگر این آزمایش‌ها موفق باشند، شاید بخشی از رقابت آینده شرکت‌های فناوری برای تأمین توان پردازشی هوش مصنوعی نه روی زمین، بلکه صدها کیلومتر بالاتر از آن شکل بگیرد.