بیل گیتس بار دیگر از ایده مالیات‌گرفتن از ربات‌ها و سامانه‌های هوش مصنوعی دفاع کرده است. او معتقد است نظام مالیاتی فعلی آمریکا ناخواسته شرکت‌ها را به جایگزینی نیروی انسانی با ماشین تشویق می‌کند.
هم‌بنیان‌گذار مایکروسافت می‌گوید اگر یک شرکت کارمند انسانی استخدام کند، باید مالیات‌های مرتبط با حقوق را پرداخت کند؛ اما خرید ربات معمولا به‌عنوان هزینه تجاری ثبت می‌شود و چنین بار مالیاتی مستقیمی ندارد.
ربات‌ها باید مانند نیروی انسانی مالیات بدهند
گیتس پیشنهاد کرده در مواردی که ربات‌ها مستقیما جای نیروی انسانی را می‌گیرند، مالیاتی مشابه مالیات حقوق برای آن‌ها در نظر گرفته شود.
او به‌طور مشخص به مالیات‌های FICA در آمریکا اشاره کرده است؛ مالیات‌هایی که از حقوق کارکنان و کارفرمایان دریافت می‌شوند و برای تأمین مالی برنامه‌هایی مانند Social Security و Medicare مورد استفاده قرار می‌گیرند.
از دید گیتس، اگر اتوماسیون باعث کاهش تعداد کارکنان شود، درآمد مالیاتی دولت نیز کاهش پیدا می‌کند؛ آن هم در زمانی که احتمالا هزینه بیشتری برای آموزش مجدد کارکنان و حمایت‌های اجتماعی لازم خواهد بود.
مالیات بر توکن‌های هوش مصنوعی هم مطرح است
پیشنهاد گیتس فقط به ربات‌های فیزیکی محدود نمی‌شود. او معتقد است استفاده تجاری از توکن‌های هوش مصنوعی نیز می‌تواند در برخی شرایط مشمول مالیات شود.
هدف اصلی این ایده، کندکردن کنترل‌شده روند جایگزینی نیروی انسانی و در عین حال تأمین منابع مالی برای افرادی است که شغل یا بخشی از درآمد خود را به‌دلیل AI و اتوماسیون از دست می‌دهند.
گیتس البته تأکید می‌کند که چنین مالیاتی باید به‌صورت هدفمند اجرا شود تا کاربردهای مفید هوش مصنوعی، مانند کاهش هزینه پزشکی یا آموزش، با مانع روبه‌رو نشوند.
گیتس: نظام فعلی به نفع جایگزینی انسان است
به گفته گیتس، ساختار مالیاتی فعلی می‌تواند از نظر اقتصادی خرید ماشین را برای برخی شرکت‌ها جذاب‌تر از استخدام کارمند کند.
یک شرکت هنگام استخدام نیروی انسانی باید علاوه‌بر حقوق، هزینه‌های جانبی و مالیات‌های مرتبط را نیز پرداخت کند؛ درحالی‌که هزینه خرید تجهیزات و ربات‌ها در بسیاری از موارد می‌تواند به‌عنوان هزینه کسب‌وکار محاسبه شود.
گیتس این تفاوت را نوعی عدم توازن می‌داند که با گسترش سریع هوش مصنوعی و رباتیک اهمیت بیشتری پیدا خواهد کرد.
مخالفت‌هایی هم با مالیات ربات‌ها وجود دارد
ایده مالیات بر ربات‌ها موضوع جدیدی نیست و گیتس سال‌ها پیش نیز چنین پیشنهادی مطرح کرده بود.
منتقدان می‌گویند وضع مالیات مستقیم روی اتوماسیون ممکن است سرمایه‌گذاری شرکت‌ها روی فناوری را کاهش دهد، رشد اقتصادی را کند کند و حتی در برخی صنایع مانع ایجاد شغل‌های جدید شود.
جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، نیز اخیرا گفته است با اصل پرداخت مالیات مشکلی ندارد، اما با راهکار پیشنهادی گیتس برای مالیات‌گرفتن از ربات‌ها و توکن‌های AI موافق نیست.
نگرانی از کاهش درآمد دولت‌ها در عصر هوش مصنوعی
گیتس معتقد است با گسترش هوش مصنوعی، بخشی از مشاغل فعلی ممکن است برای همیشه از بین بروند یا ساعات کاری و دستمزد برخی کارکنان کاهش پیدا کند.
در چنین شرایطی دولت‌ها از یک طرف درآمد کمتری از مالیات بر نیروی کار خواهند داشت و از طرف دیگر باید منابع بیشتری برای آموزش مجدد، حمایت اجتماعی و کمک به جوامعی که بیشترین آسیب را می‌بینند اختصاص دهند.
به همین دلیل، او مالیات بر ربات‌ها و AI را راه‌حل کامل مسئله اشتغال نمی‌داند، اما معتقد است می‌تواند بخشی از پاسخ گسترده‌تر جوامع به تحولات ناشی از هوش مصنوعی باشد.
دیدگاه‌ها