انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۵ به رکورد تازه‌ای در تولید برق جهان رسید و برای نخستین بار در ماه‌های آوریل تا سپتامبر، برق بیشتری نسبت به نیروگاه‌های هسته‌ای تولید کرد. این اتفاق نشان‌دهنده سرعت بالای گسترش فناوری خورشیدی و تغییر تدریجی ترکیب منابع تولید برق در جهان است.
براساس گزارش سالانه مؤسسه پژوهشی Ember، تولید برق خورشیدی جهان در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳۰ درصدی به ۲۷۷۸ تراوات‌ساعت رسید. بااین‌حال، در مجموع کل سال، انرژی هسته‌ای همچنان با تولید ۲۸۱۲ تراوات‌ساعت اندکی بالاتر از انرژی خورشیدی قرار گرفت.
انرژی خورشیدی برای نخستین بار از هسته‌ای پیشی گرفت
گزارش Ember نشان می‌دهد انرژی خورشیدی در فاصله آوریل تا سپتامبر ۲۰۲۵، برای نخستین بار در مقیاس جهانی برق بیشتری نسبت به نیروگاه‌های هسته‌ای تولید کرده است.
این دوره با ماه‌های پرآفتاب نیم‌کره شمالی هم‌زمان است؛ جایی که بخش بزرگی از ظرفیت تولید برق خورشیدی جهان قرار دارد.
البته این برتری مربوط به یک دوره شش‌ماهه است و به معنای پیشی گرفتن تولید سالانه برق خورشیدی از انرژی هسته‌ای نیست.
در مجموع سال ۲۰۲۵، نیروگاه‌های هسته‌ای ۲۸۱۲ تراوات‌ساعت برق تولید کردند؛ درحالی‌که تولید برق خورشیدی به ۲۷۷۸ تراوات‌ساعت رسید.
اختلاف این دو منبع تنها ۳۴ تراوات‌ساعت بود.
رشد ۳۰ درصدی تولید برق خورشیدی در سال ۲۰۲۵
یکی از مهم‌ترین یافته‌های گزارش Ember، افزایش چشمگیر تولید برق خورشیدی است.
تولید برق خورشیدی جهان در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۱۴۳ تراوات‌ساعت بود که این رقم در سال ۲۰۲۵ به ۲۷۷۸ تراوات‌ساعت رسید.
به این ترتیب، تولید برق خورشیدی در یک سال حدود ۶۳۶ تراوات‌ساعت افزایش یافت؛ رشدی معادل ۳۰ درصد.
این افزایش، بزرگ‌ترین رشد سالانه ثبت‌شده برای تولید برق خورشیدی در تاریخ محسوب می‌شود.
همچنین انرژی خورشیدی به‌تنهایی توانست حدود ۷۵ درصد از افزایش تقاضای جهانی برق در سال ۲۰۲۵ را پوشش دهد.
چین نقش اصلی را در رکوردشکنی انرژی خورشیدی داشت
چین همچنان بزرگ‌ترین محرک توسعه انرژی خورشیدی در جهان است.
براساس گزارش Ember، این کشور در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۳۶ تراوات‌ساعت به تولید برق خورشیدی خود اضافه کرد.
این رقم بیش از نیمی از کل افزایش تولید برق خورشیدی جهان را تشکیل می‌دهد.
چین همچنین در سال ۲۰۲۵ حدود ۳۷۸ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی نصب کرد که معادل ۵۸ درصد از ظرفیت تازه نصب‌شده در سراسر جهان است.
آمریکا و اتحادیه اروپا نیز به‌ترتیب با افزایش ۸۵ و ۶۰ تراوات‌ساعتی تولید برق خورشیدی، نقش مهمی در رشد جهانی این منبع انرژی داشتند.
انرژی خورشیدی از انرژی بادی هم عبور کرد
سال ۲۰۲۵ فقط سال نزدیک شدن انرژی خورشیدی به انرژی هسته‌ای نبود.
براساس آمار Ember، تولید برق خورشیدی برای نخستین بار در مقیاس سالانه از تولید برق بادی جهان نیز پیشی گرفت.
این اتفاق نشان می‌دهد انرژی خورشیدی با سرعت بیشتری نسبت به بسیاری از منابع دیگر در حال گسترش است.
تولید برق خورشیدی جهان در سال ۲۰۱۵ تنها ۲۵۶ تراوات‌ساعت بود؛ اما این رقم طی یک دهه بیش از ۱۰ برابر شده است.
در همین دوره، سهم انرژی خورشیدی از تولید برق جهان از حدود ۱٫۱ درصد به ۸٫۷ درصد افزایش یافته است.
انرژی‌های تجدیدپذیر از زغال‌سنگ پیشی گرفتند
یکی دیگر از اتفاقات مهم سال ۲۰۲۵، پیشی گرفتن مجموع منابع تجدیدپذیر از زغال‌سنگ در تولید برق جهان بود.
براساس گزارش Ember، انرژی‌های تجدیدپذیر شامل خورشیدی، بادی، برق‌آبی و سایر منابع تجدیدپذیر، در مجموع ۳۳٫۸ درصد از برق جهان را تولید کردند.
در مقابل، سهم زغال‌سنگ به ۳۳ درصد رسید.
این نخستین بار در تاریخ مدرن تولید برق است که مجموع منابع تجدیدپذیر از زغال‌سنگ پیشی می‌گیرد.
رشد سریع انرژی خورشیدی و افزایش تولید برق بادی از عوامل اصلی این تغییر بوده‌اند.
آیا انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۶ از هسته‌ای جلو می‌زند؟
با وجود رکوردشکنی انرژی خورشیدی در سال ۲۰۲۵، تولید سالانه برق هسته‌ای همچنان اندکی بیشتر بود.
بااین‌حال، گزارش Ember پیش‌بینی می‌کند که انرژی خورشیدی و بادی در سال ۲۰۲۶ از نظر تولید سالانه برق از انرژی هسته‌ای پیشی بگیرند.
این پیش‌بینی بر پایه روند سریع افزایش ظرفیت نیروگاه‌های تجدیدپذیر مطرح شده است.
در سال ۲۰۲۵ حدود ۶۴۷ گیگاوات ظرفیت جدید خورشیدی در جهان نصب شد که می‌تواند به افزایش تولید برق در سال‌های بعد کمک کند.
البته تحقق این پیش‌بینی به عواملی مانند شرایط آب‌وهوایی، سرعت توسعه نیروگاه‌ها و عملکرد شبکه‌های برق بستگی دارد.
آینده تولید برق جهان به کدام سمت می‌رود؟
رشد انرژی خورشیدی نشان می‌دهد که ترکیب تولید برق جهان با سرعت قابل‌توجهی در حال تغییر است.
با کاهش هزینه پنل‌های خورشیدی و افزایش سرمایه‌گذاری در سامانه‌های ذخیره‌سازی انرژی، استفاده از برق خورشیدی برای کشورهای بیشتری امکان‌پذیر شده است.
بااین‌حال، تولید برق خورشیدی به میزان تابش نور خورشید وابسته است و برای تأمین پایدار برق در تمام ساعات شبانه‌روز، توسعه باتری‌ها، شبکه‌های انتقال و سایر منابع تولید برق اهمیت دارد.
انرژی هسته‌ای نیز همچنان به‌عنوان یکی از منابع تولید برق کم‌کربن و قابل‌کنترل، نقش مهمی در تأمین برق جهان ایفا می‌کند.
آمار سال ۲۰۲۵ نشان می‌دهد انرژی خورشیدی با سرعتی بی‌سابقه در حال رشد است و فاصله آن با تولید برق هسته‌ای به کمترین میزان خود رسیده است.
دیدگاه‌ها