سال‌ها پیش از آنکه انویدیا به یکی از قدرتمندترین شرکت‌های صنعت فناوری و هوش مصنوعی تبدیل شود، شرکت AMD برای خرید این سازنده تراشه‌های گرافیکی وارد مذاکره شده بود. بااین‌حال، اختلاف بر سر مدیریت شرکت ادغام‌شده باعث شد این معامله تاریخی هرگز به نتیجه نرسد.
براساس گزارش فوربس و روایت کارکنان سابق AMD، جنسن هوانگ، بنیان‌گذار و مدیرعامل انویدیا، شرط کرده بود که پس از ادغام دو شرکت، مدیریت مجموعه جدید را بر عهده داشته باشد. مدیران AMD این شرط را نپذیرفتند و در نهایت تصمیم گرفتند شرکت ATI را خریداری کنند.
تلاش AMD برای خرید انویدیا در سال ۲۰۰۶
در اواسط دهه ۲۰۰۰ میلادی، AMD به‌دنبال گسترش فعالیت‌های خود در بازار پردازنده‌های گرافیکی بود. این شرکت که رقابت نزدیکی با اینتل در بازار پردازنده‌های مرکزی داشت، آینده صنعت رایانه را در ترکیب توان پردازشی CPU و GPU می‌دید.
مدیران AMD معتقد بودند با دستیابی به فناوری پردازنده‌های گرافیکی می‌توانند محصولات قدرتمندتری تولید کنند و موقعیت خود را در برابر اینتل بهبود دهند.
به همین دلیل، انویدیا یکی از نخستین گزینه‌های AMD برای خرید بود. مذاکراتی میان دو شرکت انجام شد، اما اختلاف بر سر ساختار مدیریتی مانع دستیابی به توافق نهایی شد.
شرط جنسن هوانگ که معامله را به شکست کشاند
مهم‌ترین مانع مذاکرات، درخواست جنسن هوانگ برای تصدی سمت مدیرعاملی شرکت ادغام‌شده بود.
در آن زمان، هکتور رویز مدیرعامل AMD بود و واگذاری مدیریت مجموعه جدید به هوانگ با برنامه‌های مدیران این شرکت سازگاری نداشت.
همانت موهاپاترا، مهندس سابق AMD، در سال ۲۰۲۴ جزئیات بیشتری از این ماجرا منتشر کرد. او توضیح داد که هوانگ برای آینده انویدیا برنامه‌ای بلندمدت داشت و می‌خواست کنترل راهبرد فناوری‌های اختصاصی شرکت را حفظ کند.
به گفته او، هوانگ بر توسعه اکوسیستم اختصاصی CUDA تمرکز کرده بود و حاضر نبود بدون در اختیار داشتن مدیریت مجموعه جدید، آینده این فناوری را به تصمیم‌های AMD واگذار کند.
فیل پارک، یکی دیگر از کارکنان باسابقه AMD، نیز اصل درخواست هوانگ برای مدیرعاملی شرکت ادغام‌شده را تأیید کرده است.
AMD به‌جای انویدیا شرکت ATI را خرید
پس از شکست مذاکرات با انویدیا، AMD به سراغ یکی دیگر از بازیگران مهم بازار پردازنده‌های گرافیکی رفت.
این شرکت در سال ۲۰۰۶ توافق خرید ATI Technologies را با ارزشی نزدیک به ۵٫۴ میلیارد دلار اعلام کرد. این معامله زمینه ورود گسترده‌تر AMD به بازار کارت‌های گرافیک و توسعه پردازنده‌های ترکیبی را فراهم کرد.
فناوری‌های ATI بعدها به بخش مهمی از محصولات گرافیکی Radeon و پردازنده‌های مجهز به گرافیک مجتمع AMD تبدیل شدند.
بااین‌حال، ادغام ATI در سال‌های نخست چالش‌های مالی و عملیاتی قابل‌توجهی برای AMD ایجاد کرد.
در همین دوره، انویدیا مسیر مستقل خود را ادامه داد و سرمایه‌گذاری بیشتری روی توسعه پردازنده‌های گرافیکی و فناوری‌های محاسباتی انجام داد.
نقش CUDA در موفقیت تاریخی انویدیا
یکی از مهم‌ترین تصمیم‌های راهبردی جنسن هوانگ، سرمایه‌گذاری روی پلتفرم CUDA بود.
این فناوری که در سال ۲۰۰۶ معرفی شد، امکان استفاده از پردازنده‌های گرافیکی انویدیا برای انجام محاسبات عمومی را فراهم کرد.
در نتیجه، GPUها دیگر تنها برای اجرای بازی‌های ویدیویی و پردازش تصاویر استفاده نمی‌شدند و به ابزاری قدرتمند برای محاسبات علمی، پردازش داده و در ادامه آموزش مدل‌های هوش مصنوعی تبدیل شدند.
انویدیا با توسعه مداوم CUDA و ابزارهای نرم‌افزاری مرتبط، اکوسیستمی ایجاد کرد که امروزه نقش مهمی در زیرساخت‌های هوش مصنوعی دارد.
به اعتقاد برخی تحلیلگران، حفظ کنترل این راهبرد یکی از دلایلی بود که هوانگ حاضر نشد مدیریت شرکت ادغام‌شده را به AMD واگذار کند.
چگونه انویدیا از AMD پیشی گرفت؟
در زمان مذاکرات خرید، انویدیا هنوز جایگاه امروزی خود را در صنعت فناوری نداشت و بیشتر به‌عنوان تولیدکننده کارت‌های گرافیک شناخته می‌شد.
اما با گسترش کاربرد GPU در مراکز داده و رشد تقاضا برای پردازش‌های هوش مصنوعی، موقعیت این شرکت به‌طور چشمگیری تغییر کرد.
تراشه‌های شتاب‌دهنده انویدیا به یکی از اجزای اصلی زیرساخت آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی تبدیل شدند و شرکت‌های بزرگ فناوری سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای خرید محصولات آن انجام دادند.
در مقابل، AMD نیز با توسعه پردازنده‌های Ryzen و EPYC و شتاب‌دهنده‌های Instinct توانست موقعیت رقابتی خود را تقویت کند، اما در بازار شتاب‌دهنده‌های هوش مصنوعی همچنان با رقابت قدرتمند انویدیا روبه‌رو است.
اگر AMD انویدیا را خریده بود چه اتفاقی می‌افتاد؟
پاسخ قطعی به این سؤال ممکن نیست، اما ادغام دو شرکت می‌توانست مسیر صنعت پردازنده‌ها را به‌شدت تغییر دهد.
در صورت انجام معامله، AMD احتمالاً به فناوری‌های گرافیکی انویدیا دسترسی پیدا می‌کرد و می‌توانست محصولات متفاوتی در بازار پردازنده‌های مرکزی و گرافیکی توسعه دهد.
از سوی دیگر، مشخص نیست که پلتفرم CUDA تحت مدیریت AMD با همان سرعت و راهبرد توسعه پیدا می‌کرد یا خیر.
همچنین ادغام دو شرکت بزرگ می‌توانست ساختار رقابت در بازار GPU و حتی مسیر توسعه سخت‌افزارهای هوش مصنوعی را تغییر دهد.
نکته مهم این است که شکست این معامله را نمی‌توان به‌تنهایی دلیل موفقیت انویدیا یا مشکلات بعدی AMD دانست؛ زیرا عوامل متعددی در رشد هر دو شرکت نقش داشته‌اند.
بااین‌حال، این ماجرا یکی از جالب‌ترین تصمیم‌های تجاری تاریخ صنعت نیمه‌رسانا محسوب می‌شود؛ تصمیمی که نشان می‌دهد اختلاف بر سر مدیریت یک شرکت می‌تواند پیامدهایی بسیار فراتر از یک معامله تجاری داشته باشد.
دیدگاه‌ها