شرکت آمریکایی Radical Numerics اعلام کرده است که برای نخستین‌بار از ویروس‌های طراحی‌شده توسط هوش مصنوعی برای درمان یک بیمار انسانی استفاده کرده است. این ویروس‌ها که با کمک مدل هوش مصنوعی Omnii-1 طراحی شده‌اند، با هدف مقابله با عفونت‌های باکتریایی مقاوم به آنتی‌بیوتیک توسعه یافته‌اند.
به گزارش تکراتو، این شرکت در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ از دستاورد جدید خود خبر داد و اعلام کرد که درمان تحت نظارت پزشک و از طریق مجوز استفاده درمانی ویژه انجام شده است. بااین‌حال، نتایج بالینی بیمار هنوز منتشر نشده و اثربخشی این روش در انسان به تأیید علمی مستقل نیاز دارد.
نخستین استفاده انسانی از ویروس طراحی‌شده با هوش مصنوعی
شرکت Radical Numerics که در سان‌فرانسیسکو فعالیت می‌کند، مدعی شده است برای نخستین‌بار ویروس‌هایی را که با کمک هوش مصنوعی طراحی شده‌اند، در درمان یک بیمار انسانی به کار گرفته است.
این ویروس‌ها از نوع باکتریوفاژ هستند؛ گروهی از ویروس‌ها که به‌جای سلول‌های انسانی، باکتری‌ها را آلوده می‌کنند و می‌توانند باعث از بین رفتن آن‌ها شوند.
بیمار موردنظر به یک عفونت باکتریایی مقاوم به آنتی‌بیوتیک مبتلا بوده و گزینه‌های درمانی محدودی در اختیار داشته است. به همین دلیل، پزشکان از یک روش درمانی آزمایشی تحت نظارت قانونی استفاده کرده‌اند.
این شرکت تأکید کرده است که چنین اقدامی گامی اولیه در مسیر توسعه درمان‌های شخصی‌سازی‌شده محسوب می‌شود و هنوز نمی‌توان آن را یک روش درمانی اثبات‌شده دانست.
هوش مصنوعی Omnii-1 چگونه به طراحی ویروس‌ها کمک می‌کند؟
مدل Omnii-1 یک سامانه هوش مصنوعی تخصصی در حوزه زیست‌شناسی است که برای تحلیل اطلاعات ژنتیکی و بررسی ارتباط میان ساختارهای زیستی توسعه یافته است.
این مدل می‌تواند داده‌های مربوط به ژنوم باکتری‌ها و ویروس‌های باکتری‌خوار را تحلیل کند و به پژوهشگران در شناسایی یا طراحی گزینه‌های مناسب برای مقابله با یک عفونت مشخص کمک کند.
در روش‌های متداول فاژدرمانی، پژوهشگران معمولاً باید از میان مجموعه بزرگی از ویروس‌های موجود، نمونه‌ای را پیدا کنند که توانایی هدف قرار دادن باکتری عامل عفونت را داشته باشد.
این فرایند ممکن است زمان‌بر باشد؛ به‌ویژه زمانی که بیمار با یک عفونت شدید و مقاوم به دارو مواجه است.
Radical Numerics امیدوار است با استفاده از هوش مصنوعی، روند شناسایی و توسعه گزینه‌های درمانی مناسب برای هر بیمار را سریع‌تر کند.
موفقیت در آزمایشگاه؛ اما نتیجه درمان بیمار هنوز مشخص نیست
یکی از مهم‌ترین بخش‌های گزارش شرکت Radical Numerics به آزمایش ویروس‌های طراحی‌شده در محیط آزمایشگاهی مربوط می‌شود.
به گفته این شرکت، ترکیبی از باکتریوفاژهای طراحی‌شده توسط Omnii-1 توانسته است نمونه باکتری مقاوم به آنتی‌بیوتیک متعلق به بیمار را در شرایط آزمایشگاهی از بین ببرد.
پس از این مرحله، ترکیب آزمایشی تحت نظارت پزشکان به بیمار تجویز شده است.
بااین‌حال، شرکت هنوز اطلاعاتی درباره وضعیت بیمار پس از دریافت درمان، میزان بهبود عفونت یا عوارض احتمالی منتشر نکرده است.
Radical Numerics دلیل منتشر نکردن این اطلاعات را حفاظت از حریم خصوصی بیمار اعلام کرده است.
بنابراین، موفقیت در نابودی باکتری در محیط آزمایشگاهی نباید با درمان موفق عفونت در بدن انسان یکسان در نظر گرفته شود.
چرا این فناوری برای مقابله با مقاومت آنتی‌بیوتیکی اهمیت دارد؟
مقاومت آنتی‌بیوتیکی یکی از چالش‌های مهم نظام سلامت در سراسر جهان است.
برخی باکتری‌ها به‌مرور توانایی مقاومت در برابر داروهای متداول را پیدا می‌کنند و درمان عفونت‌های ناشی از آن‌ها دشوارتر می‌شود.
بر اساس برآوردهای علمی، مقاومت میکروبی می‌تواند طی ۲۵ سال آینده در نزدیک به ۴۰ میلیون مرگ در سراسر جهان نقش مستقیم داشته باشد.
در چنین شرایطی، فاژدرمانی یکی از روش‌های جایگزین مورد توجه پژوهشگران است.
باکتریوفاژها می‌توانند گونه‌ها یا سویه‌های مشخصی از باکتری‌ها را هدف قرار دهند. این ویژگی امکان توسعه درمان‌های دقیق‌تر را فراهم می‌کند، اما انتخاب فاژ مناسب برای هر عفونت همچنان یک چالش مهم است.
هوش مصنوعی ممکن است در آینده به پژوهشگران کمک کند گزینه‌های درمانی مناسب را سریع‌تر شناسایی کنند.
آیا ویروس‌های طراحی‌شده با هوش مصنوعی خطرناک هستند؟
استفاده از هوش مصنوعی برای طراحی ساختارهای زیستی، علاوه بر فرصت‌های درمانی، نگرانی‌هایی درباره ایمنی و امنیت زیستی ایجاد کرده است.
باکتریوفاژهای مورد استفاده در این پروژه برای هدف قرار دادن باکتری‌ها طراحی شده‌اند و با ویروس‌هایی که سلول‌های انسانی را آلوده می‌کنند تفاوت دارند.
بااین‌حال، این موضوع به‌تنهایی ایمنی یک درمان جدید را تضمین نمی‌کند.
پژوهشگران باید ویژگی‌های درمان، عوارض احتمالی و اثرات آن بر بدن بیمار را در مطالعات علمی دقیق بررسی کنند.
همچنین توسعه فناوری‌های طراحی زیستی با هوش مصنوعی نیازمند نظارت علمی و مقررات ایمنی مناسب است تا خطر استفاده نادرست از این ابزارها کاهش یابد.
آیا هوش مصنوعی می‌تواند آینده درمان عفونت‌ها را تغییر دهد؟
دستاورد اعلام‌شده توسط Radical Numerics نشان می‌دهد هوش مصنوعی ممکن است نقشی فراتر از تحلیل داده‌های پزشکی پیدا کند و مستقیماً در طراحی گزینه‌های درمانی جدید مشارکت داشته باشد.
اگر کارایی این روش در مطالعات آینده تأیید شود، پزشکان ممکن است بتوانند برای برخی عفونت‌های مقاوم، درمان‌هایی متناسب با ویژگی‌های باکتری عامل بیماری توسعه دهند.
بااین‌حال، هنوز پرسش‌های مهمی درباره سرعت تولید، هزینه، ایمنی و اثربخشی این درمان‌ها وجود دارد.
گزارش فنی منتشرشده توسط شرکت نیز هنوز فرایند داوری علمی مستقل را پشت سر نگذاشته است.
در نتیجه، استفاده از یک ویروس طراحی‌شده با هوش مصنوعی در یک بیمار انسانی را باید یک دستاورد آزمایشی امیدوارکننده دانست، نه اثبات درمان قطعی عفونت‌های مقاوم به آنتی‌بیوتیک.
دیدگاه‌ها