شرکت متا پس از اعتراض ناشران، رسانه‌ها و تبلیغ‌دهندگان دیجیتال، اجرای نسخه جدید شرایط تجاری خود را به تعویق انداخت. منتقدان نگران‌اند که این قوانین به مالک فیسبوک و اینستاگرام اجازه دهد محتوای وب‌سایت‌های مرتبط با حساب‌های تجاری را در مقیاسی گسترده جمع‌آوری و برای توسعه خدمات خود استفاده کند.
به گزارش تکراتو، براساس گزارش رویترز و رسانه Marketing-Interactive، متا اعلام کرده است که زمان اجرای شرایط تجاری جدید و مقررات تبلیغات سلف‌سرویس خود را از ۳۰ اکتبر به ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ منتقل می‌کند. این تصمیم پس از طرح شکایت نزد نهادهای رقابتی اتحادیه اروپا و بریتانیا اتخاذ شده است؛ هرچند متا تفسیر منتقدان از قوانین جدید را رد می‌کند.
چرا قوانین جدید متا جنجالی شده‌اند؟
موضوع اصلی اختلاف، بندی در شرایط تجاری جدید متاست که به استفاده از نرم‌افزارهای خودکار برای دسترسی و جمع‌آوری اطلاعات از وب‌سایت‌های مرتبط با کسب‌وکارها اشاره دارد.
براساس متن این شرایط، متا می‌تواند از ابزارهایی مانند خزنده‌های وب، ربات‌ها و نرم‌افزارهای خودکار برای دسترسی، فهرست‌بندی، تحلیل و جمع‌آوری محتوای دامنه‌ها و صفحات وب مرتبط با محصولات یا خدمات کسب‌وکارها استفاده کند.
در این شرایط همچنین به استفاده از اطلاعات جمع‌آوری‌شده برای ارائه، توسعه، بهبود، تحقیق و نگهداری محصولات تبلیغاتی و تجاری متا اشاره شده است.
نگرانی ناشران از آنجا ناشی می‌شود که بسیاری از رسانه‌ها برای انتشار محتوا، ارتباط با مخاطبان و تبلیغ اشتراک‌های خود از فیسبوک و اینستاگرام استفاده می‌کنند.
منتقدان معتقدند چنین رابطه تجاری محدودی نباید به معنای اعطای مجوز گسترده برای استفاده از محتوای وب‌سایت و آرشیو یک رسانه باشد.
نگرانی ناشران درباره آموزش هوش مصنوعی متا
یکی از مهم‌ترین دلایل اعتراض، احتمال استفاده از محتوای وب‌سایت‌ها در توسعه محصولات مبتنی بر هوش مصنوعی است.
نسخه اولیه شرایط جدید متا به استفاده از داده‌ها برای آموزش محصولات این شرکت نیز اشاره داشت. پس از انتقادها، متا عبارت صریح مربوط به آموزش را از متن حذف کرد.
بااین‌حال، برخی کارشناسان حقوقی و نمایندگان ناشران معتقدند که عبارت‌های باقی‌مانده درباره توسعه و بهبود محصولات تجاری همچنان می‌توانند تفسیر گسترده‌ای داشته باشند.
به اعتقاد آن‌ها، نبود محدودیت‌های قراردادی روشن ممکن است درباره استفاده از آثار دارای حق نشر، اختلاف‌های حقوقی جدیدی ایجاد کند.
متا در مقابل تأکید کرده است که این تغییرات برای گسترش دسترسی به محتوای رسانه‌ها با هدف آموزش هوش مصنوعی طراحی نشده‌اند و به محصولات تبلیغاتی و تجاری شرکت مربوط می‌شوند.
بنابراین، استفاده نامحدود متا از محتوای ناشران برای آموزش هوش مصنوعی یک موضوع اثبات‌شده نیست، بلکه محور اصلی اختلاف میان شرکت و منتقدان محسوب می‌شود.
شکایت ناشران و تبلیغ‌دهندگان به نهادهای اروپایی
گروه‌های نماینده ناشران و تبلیغ‌دهندگان دیجیتال از نهادهای رقابتی اتحادیه اروپا و بریتانیا خواسته‌اند اجرای شرایط جدید متا را متوقف کنند.
یکی از این گروه‌ها Movement for an Open Web است که شکایت خود را نزد کمیسیون اروپا و سازمان رقابت و بازارهای بریتانیا مطرح کرده است.
این گروه‌ها استدلال می‌کنند که کسب‌وکارهای وابسته به خدمات متا ممکن است برای ادامه فعالیت تبلیغاتی خود ناچار به پذیرش شرایطی شوند که حقوق گسترده‌ای نسبت به محتوای آن‌ها ایجاد می‌کند.
شورای ناشران اروپا نیز خواستار تضمین‌های قراردادی روشن درباره نحوه استفاده از محتوای رسانه‌ها شده است.
به اعتقاد این شورا، داشتن صفحه تجاری در فیسبوک یا تبلیغ اشتراک یک روزنامه نباید به معنای واگذاری حقوق استفاده از کل وب‌سایت و آرشیو آن باشد.
واکنش اتحادیه اروپا به تصمیم متا
کمیسیون اروپا از تصمیم متا برای به‌تعویق‌انداختن اجرای شرایط جدید استقبال کرده است.
بااین‌حال، استقبال از تعویق به معنای تأیید قانونی‌بودن مقررات پیشنهادی یا پایان بررسی شکایت‌ها نیست.
نهادهای رقابتی همچنان می‌توانند درباره آثار احتمالی این شرایط بر رقابت، حقوق ناشران و فعالیت کسب‌وکارهای دیجیتال تحقیق کنند.
کمیسیون اروپا همچنین در موضوعی مرتبط با شفافیت هوش مصنوعی، درخواست‌هایی برای دریافت اطلاعات درباره داده‌های مورد استفاده در آموزش مدل‌های هوش مصنوعی ارسال کرده است.
این تحولات نشان می‌دهند که نحوه دسترسی شرکت‌های فناوری به داده‌های وب و استفاده از آن‌ها به یکی از موضوعات مهم نظارتی تبدیل شده است.
متا درباره جمع‌آوری اطلاعات وب‌سایت‌ها چه می‌گوید؟
متا اعلام کرده است که برای توضیح دقیق‌تر تغییرات به شرکای تجاری و ذی‌نفعان خود به زمان بیشتری نیاز دارد.
به گفته سخنگوی این شرکت، بخشی از توضیحات جدید به نحوه عملکرد خزنده‌های وب متا اختصاص خواهد داشت.
این شرکت همچنین تأکید کرده است که مالکان وب‌سایت‌ها همچنان می‌توانند از فایل robots.txt برای اعلام ترجیحات خود به خزنده‌های وب استفاده کنند.
فایل robots.txt ابزاری متنی است که مدیران وب‌سایت‌ها از طریق آن مشخص می‌کنند خزنده‌های خودکار مجاز به دسترسی به کدام بخش‌های سایت هستند.
بااین‌حال، برخی کارشناسان حقوقی معتقدند صرف اشاره متا به این امکان کافی نیست و نحوه رعایت این محدودیت‌ها باید در متن قرارداد نیز به‌روشنی مشخص شود.
تا زمان انتشار گزارش، تعویق اجرای مقررات تأیید شده است؛ اما متا از بازنویسی کامل بندهای مورد اعتراض خبر نداده است.
مسئولیت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی بر عهده کسب‌وکارها خواهد بود
بخش دیگری از شرایط جدید متا به استفاده تجاری از ابزارهای هوش مصنوعی مربوط می‌شود.
براساس این مقررات، کسب‌وکارهایی که از قابلیت‌های هوش مصنوعی متا برای تولید، اصلاح یا بهینه‌سازی محتوا استفاده می‌کنند، مسئول ارزیابی خطرات و مناسب‌بودن خروجی‌ها برای کاربرد تجاری خواهند بود.
متا هشدار می‌دهد که محتوای تولیدشده توسط هوش مصنوعی ممکن است اشتباه، ناقص یا نامناسب باشد.
همچنین کاربران تجاری اجازه ندارند واترمارک‌ها یا فراداده‌های مربوط به اصالت محتوای تولیدشده با هوش مصنوعی را برخلاف شرایط تعیین‌شده حذف یا دست‌کاری کنند.
این مقررات نشان می‌دهند که تغییرات جدید تنها به جمع‌آوری داده محدود نیستند و مسئولیت استفاده تجاری از ابزارهای هوش مصنوعی را نیز پوشش می‌دهند.
قوانین جدید متا چه زمانی اجرا می‌شوند؟
متا تاریخ ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ را برای اجرای شرایط تجاری جدید و شرایط تبلیغات سلف‌سرویس اعلام کرده است.
این تاریخ نسبت به برنامه اولیه، سه هفته تأخیر دارد.
هنوز مشخص نیست که متا پیش از این موعد تغییرات بیشتری در متن مقررات اعمال خواهد کرد یا صرفاً توضیحات تکمیلی ارائه می‌دهد.
برای کسب‌وکارها و رسانه‌هایی که از ابزارهای تجاری فیسبوک و اینستاگرام استفاده می‌کنند، نتیجه این اختلاف اهمیت زیادی دارد؛ زیرا می‌تواند بر نحوه مدیریت حقوق محتوا، دسترسی خزنده‌های وب و استفاده از داده‌ها در خدمات هوش مصنوعی تأثیر بگذارد.
در نهایت، تعویق سه‌هفته‌ای متا را می‌توان فرصتی برای شفاف‌سازی دانست، اما اختلاف اصلی درباره حدود دسترسی شرکت‌های بزرگ فناوری به محتوای ناشران همچنان پابرجاست.
دیدگاه‌ها