آمازون ظاهراً در حال بررسی طرحی بلندپروازانه برای ساخت یک پایگاه اطلاعاتی عظیم از محصولات سراسر جهان است؛ پروژهای که میتواند شیوه جستوجو، مقایسه و خرید کالا در اینترنت را تغییر دهد. این طرح که World Product Graph نام دارد، قرار است اطلاعات محصولاتی را جمعآوری کند که حتی در فروشگاه آمازون عرضه نمیشوند. هدف احتمالی این شرکت آن است که کاربران برای تحقیق درباره محصولات و انتخاب کالای مناسب دیگر نیازی به مراجعه به گوگل یا فروشگاههای رقیب نداشته باشند.
براساس گزارش اختصاصی رویترز که با استناد به یک سند داخلی و اظهارات افراد آگاه منتشر شده، آمازون میخواهد با استفاده از اطلاعات تولیدکنندگان، فروشگاههای اینترنتی و ابزارهای هوش مصنوعی، مجموعهای گسترده از دادههای محصولات ایجاد کند. بااینحال، این پروژه هنوز بهصورت رسمی معرفی نشده و آمازون تأکید کرده که اسناد برنامهریزی قدیمی لزوماً نشاندهنده تصمیمهای نهایی شرکت نیستند.
پروژه World Product Graph آمازون چیست؟
World Product Graph یا «گراف جهانی محصولات» نام طرحی است که هدف آن ایجاد یک پایگاه اطلاعاتی گسترده درباره کالاهای موجود در بازار جهانی عنوان شده است.
در فروشگاه اینترنتی آمازون، کاربران معمولاً میتوانند اطلاعات محصولاتی را مشاهده کنند که توسط خود آمازون یا فروشندگان حاضر در این پلتفرم عرضه میشوند.
اما پروژه جدید میتواند این محدودیت را کنار بزند و اطلاعات محصولاتی را نیز در اختیار کاربران قرار دهد که تنها در فروشگاههای دیگر موجود هستند.
برای مثال، اگر کاربری قصد خرید یک لپتاپ، گوشی هوشمند یا لوازم خانگی را داشته باشد، آمازون میتواند اطلاعات مدلهای مختلف را از منابع متعدد جمعآوری کرده و در یک محیط واحد نمایش دهد.
این اطلاعات ممکن است شامل مشخصات فنی، تفاوت نسلهای مختلف، رنگبندی، نسخههای موجود و ارتباط میان محصولات مشابه باشد.
نکته مهم این است که World Product Graph صرفاً یک فهرست بزرگ از کالاها نیست. ایده اصلی آن ایجاد ساختاری است که ارتباط میان محصولات مختلف را نیز درک کند.
به این ترتیب، سیستم میتواند تشخیص دهد کدام محصول جانشین مدل قبلی شده، چه تفاوتهایی میان دو نسخه وجود دارد و کدام گزینه برای نیاز مشخص کاربر مناسبتر است.
چرا آمازون میخواهد اطلاعات تمام محصولات جهان را جمعآوری کند؟
آمازون یکی از بزرگترین فروشگاههای اینترنتی جهان است، اما بسیاری از کاربران همچنان برای تحقیق درباره محصولات به موتور جستوجوی گوگل مراجعه میکنند.
برای مثال، فردی که قصد خرید یک تلویزیون جدید را دارد، ممکن است ابتدا مشخصات مدلهای مختلف را در گوگل جستوجو کند، بررسیهای تخصصی را بخواند و سپس برای خرید به آمازون یا فروشگاه دیگری مراجعه کند.
این فرایند به معنای خروج کاربر از اکوسیستم آمازون در مرحله تحقیق و تصمیمگیری است.
طبق سند داخلی بررسیشده توسط رویترز، آمازون میخواهد این فاصله را کاهش دهد و به مقصد اصلی کاربران برای تمام مراحل انتخاب محصول تبدیل شود.
در چنین شرایطی، کاربر میتواند بدون مراجعه به چندین وبسایت مختلف، اطلاعات محصولات را بررسی کند و درباره خرید تصمیم بگیرد.
این راهبرد علاوه بر افزایش تعامل کاربران، میتواند فرصتهای تازهای برای توسعه خدمات تبلیغاتی و تجاری آمازون ایجاد کند.
بااینحال، جمعآوری اطلاعات گسترده از محصولات سایر فروشگاهها ممکن است پرسشهایی درباره مالکیت دادهها، مجوز استفاده از اطلاعات و رقابت در بازار تجارت الکترونیک ایجاد کند.
رقابت آمازون با گوگل در جستوجوی محصولات جدیتر میشود
یکی از مهمترین اهداف احتمالی World Product Graph، افزایش سهم آمازون از جستوجوهای مرتبط با خرید اینترنتی است.
براساس دادههای یک گزارش مورگان استنلی در سال ۲۰۲۵ که رویترز به آن اشاره کرده، حدود ۵۷ درصد از خریداران آنلاین جستوجوی اولیه برای تحقیق درباره محصولات را از گوگل آغاز میکنند.
در مقابل، سهم آمازون از این نوع جستوجوها حدود ۱۶ درصد گزارش شده است.
این وضعیت زمانی تغییر میکند که کاربران از قبل بدانند دقیقاً چه محصولی میخواهند.
در چنین شرایطی، حدود ۴۱ درصد از جستوجوها در آمازون آغاز میشود؛ درحالیکه سهم گوگل ۲۳ درصد و والمارت ۱۸ درصد است.
این تفاوت نشان میدهد آمازون در مرحله خرید محصول مشخص جایگاه قدرتمندی دارد، اما در مرحله تحقیق و مقایسه کالا همچنان با گوگل رقابت میکند.
World Product Graph میتواند تلاشی برای کاهش همین فاصله باشد.
اگر آمازون بتواند اطلاعات کاملتری درباره محصولات مختلف ارائه دهد، کاربران ممکن است برای مقایسه مدلها و بررسی مشخصات فنی نیز مستقیماً به این فروشگاه مراجعه کنند.
البته تحقق چنین هدفی به کیفیت اطلاعات، سرعت بهروزرسانی دادهها و اعتماد کاربران به پیشنهادهای سیستم بستگی دارد.
آمازون اطلاعات محصولات فروشگاههای رقیب را چگونه جمعآوری میکند؟
براساس سند داخلی، آمازون برای توسعه World Product Graph دو مسیر اصلی را در نظر گرفته است.
مسیر نخست، دریافت مستقیم اطلاعات از تولیدکنندگان و فروشندگان است.
در این روش، برندها میتوانند دادههای مربوط به محصولات خود را بهصورت مستمر در اختیار آمازون قرار دهند تا مشخصات کالاها بهروز باقی بماند.
مسیر دوم، جمعآوری اطلاعات از وبسایت فروشگاههای دیگر از طریق ابزارهای خودکار است.
این فرایند که معمولاً با عنوان Web Crawling شناخته میشود، به نرمافزارها اجازه میدهد صفحات وب را بررسی کرده و اطلاعات مشخصی را استخراج کنند.
برای مثال، یک سیستم خودکار میتواند مشخصات یک گوشی، نسخههای مختلف آن یا اطلاعات محصولات مشابه را از صفحات فروشگاهی جمعآوری کند.
بااینحال، رویترز نتوانسته مشخص کند آمازون دقیقاً چگونه قصد دارد اطلاعات وبسایتهای رقیب را جمعآوری کند یا در چه شرایطی به مجوز آنها نیاز خواهد داشت.
این موضوع میتواند یکی از چالشهای مهم اجرای پروژه باشد؛ زیرا فروشگاههای رقیب ممکن است تمایلی نداشته باشند اطلاعات محصولات خود را برای تقویت پلتفرم آمازون در اختیار این شرکت قرار دهند.
همکاری احتمالی برندهای بزرگ با World Product Graph
در سند داخلی آمازون به همکاری برخی برندهای شناختهشده برای تأمین اطلاعات محصولات اشاره شده است.
طبق گزارش رویترز، شرکتهای Coca-Cola و Bayer در این سند بهعنوان برندهایی معرفی شدهاند که برای مشارکت در تأمین دادهها ثبتنام کردهاند.
همچنین به برگزاری نشستی در سطح مدیران ارشد آمازون و Procter & Gamble برای بررسی یک طرح آزمایشی اشاره شده است.
بااینحال، رویترز نتوانسته جزئیات این همکاریها را بهصورت مستقل از شرکتهای نامبرده تأیید کند.
همچنین مشخص نیست مشارکت احتمالی برندها در چه مقیاسی انجام خواهد شد و آیا دادههای ارائهشده صرفاً شامل مشخصات عمومی محصولات هستند یا اطلاعات بیشتری را نیز در بر میگیرند.
در صورت اجرای پروژه، همکاری مستقیم تولیدکنندگان میتواند به افزایش دقت اطلاعات و کاهش مشکلات ناشی از دادههای قدیمی کمک کند.
نقش هوش مصنوعی Rufus در پروژه جدید آمازون
یکی از مهمترین بخشهای طرح World Product Graph به بهبود عملکرد دستیار خرید هوش مصنوعی آمازون مربوط میشود.
این دستیار که پیشتر با نام Rufus شناخته میشد، در سال ۲۰۲۶ تحت عنوان Alexa for Shopping نیز معرفی شده است.
هدف این ابزار، کمک به کاربران برای جستوجوی محصولات، مقایسه گزینههای مختلف و دریافت پیشنهادهای خرید است.
برای مثال، کاربر میتواند از دستیار هوش مصنوعی بپرسد کدام لپتاپ برای برنامهنویسی مناسبتر است یا چه تفاوتی میان دو مدل جاروبرقی وجود دارد.
اما طبق سند داخلی بررسیشده توسط رویترز، برخی پاسخهای Rufus نادرست یا ناقص بودهاند.
در این سند همچنین به هزینه بالای اجرای درخواستهای هوش مصنوعی اشاره شده است.
ایده World Product Graph میتواند به حل بخشی از این مشکلات کمک کند؛ زیرا دستیار خرید به مجموعه گستردهتر و ساختاریافتهتری از اطلاعات محصولات دسترسی خواهد داشت.
در چنین شرایطی، هوش مصنوعی ممکن است برای پاسخ به برخی پرسشها به پردازش پیچیده کمتری نیاز داشته باشد و بتواند اطلاعات دقیقتری ارائه دهد.
البته آمازون در واکنش به گزارش رویترز اعلام کرده که دادههای سند داخلی قدیمی هستند و دقت جهانی Alexa for Shopping براساس ارزیابیهای فعلی شرکت حدود ۹۷ درصد است.
این عدد ادعای خود آمازون است و روش کامل ارزیابی آن در گزارش منتشر نشده است.
دستیار خرید آمازون هفتهای ۸۳ میلیون جستوجو پردازش میکند؟
در سند داخلی آمازون آمده است که کاربران حدود ۸۳ میلیون جستوجو در هفته از طریق Rufus انجام میدادند.
این رقم نشان میدهد استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در فرایند خرید اینترنتی میتواند به مقیاس بسیار بزرگی برسد.
با افزایش تعداد درخواستها، هزینه پردازش نیز اهمیت بیشتری پیدا میکند.
اگر آمازون بتواند اطلاعات محصولات را در قالب یک پایگاه داده ساختاریافته ذخیره کند، ممکن است بخشی از پرسشهای کاربران با استفاده از مدلهای سبکتر و کمهزینهتر پاسخ داده شوند.
بااینحال، آمازون اعلام کرده که آمار استفاده موجود در سند قدیمی است و نباید آن را معادل تعداد فعلی جستوجوهای کاربران دانست.
اندی جسی، مدیرعامل آمازون، نیز پیشتر اعلام کرده بود که بیش از ۴۰۰ میلیون نفر طی یک سال از Alexa for Shopping استفاده کردهاند.
این ارقام نشان میدهند آمازون سرمایهگذاری در هوش مصنوعی خرید را یکی از بخشهای مهم راهبرد آینده خود میداند.
تهدید دستیارهای خرید هوش مصنوعی برای کسبوکار آمازون
یکی دیگر از انگیزههای احتمالی آمازون برای توسعه World Product Graph، افزایش محبوبیت عاملهای هوش مصنوعی یا AI Agents است.
این ابزارها میتوانند بهجای کاربر در اینترنت جستوجو کنند، محصولات را مقایسه کنند و در برخی شرایط مراحل خرید را انجام دهند.
تفاوت مهم آنها با جستوجوی سنتی این است که کاربر لزوماً نیازی ندارد شخصاً وارد وبسایت فروشگاههای مختلف شود.
برای مثال، یک دستیار هوش مصنوعی میتواند درخواست خرید یک محصول با ویژگیهای مشخص را دریافت کند و گزینههای موجود در فروشگاههای مختلف را بررسی کند.
چنین تغییری ممکن است بخشی از ترافیک کاربران را از فروشگاههای بزرگ به سمت ابزارهای مستقل هوش مصنوعی منتقل کند.
برای آمازون، این موضوع تنها به فروش محصولات مربوط نمیشود؛ زیرا تبلیغات و نمایش محصولات پیشنهادی نیز بخش مهمی از کسبوکار این شرکت هستند.
اگر کاربران انتخاب و خرید خود را از طریق دستیارهای هوش مصنوعی دیگر انجام دهند، آمازون ممکن است بخشی از فرصتهای تبلیغاتی و ارتباط مستقیم با مشتریان را از دست بدهد.
World Product Graph میتواند به این شرکت کمک کند جایگاه خود را بهعنوان یکی از منابع اصلی اطلاعات محصولات حفظ کند.
ارتباط پروژه جدید با سرویسهای Buy for Me و Shop Direct
آمازون پیش از مطرحشدن World Product Graph نیز اقداماتی برای گسترش نمایش محصولات فروشگاههای دیگر انجام داده بود.
یکی از این خدمات Shop Direct است که امکان مشاهده برخی محصولات فروشندگان خارج از آمازون را فراهم میکند.
سرویس Buy for Me نیز برای کمک به انجام فرایند خرید برخی محصولات از فروشگاههای دیگر توسعه یافته است.
این قابلیتها نشان میدهند آمازون در حال آزمایش روشهایی برای گسترش نقش خود فراتر از فروش مستقیم کالاهای موجود در پلتفرم است.
World Product Graph در صورت اجرا میتواند این راهبرد را به سطح گستردهتری برساند.
بهجای تمرکز صرف بر نمایش محصولات فروشگاههای دیگر، آمازون میتواند یک ساختار اطلاعاتی جامع برای شناخت و مقایسه آنها ایجاد کند.
در چنین مدلی، حتی اگر محصولی در فروشگاه آمازون موجود نباشد، کاربر ممکن است همچنان برای تحقیق درباره آن به آمازون مراجعه کند.
آیا World Product Graph در سال ۲۰۲۷ عرضه میشود؟
یکی از نکات مهم گزارش رویترز، اشاره به تاریخ احتمالی عرضه پروژه است.
در سند داخلی بررسیشده، اول اکتبر ۲۰۲۷ بهعنوان تاریخ مطلوب برای معرفی World Product Graph ذکر شده است.
بااینحال، این تاریخ یک برنامه قطعی و تأییدشده نیست.
سند موردنظر در قالب PR/FAQ تهیه شده؛ روشی که آمازون برای بررسی ایدههای محصولات و خدمات احتمالی استفاده میکند.
در این قالب، تیمهای داخلی ممکن است یک محصول آینده را به شکلی توصیف کنند که گویی معرفی شده است، سپس درباره نیاز کاربران، قابلیتها و منطق تجاری آن توضیح دهند.
اما همه ایدههایی که در چنین اسنادی مطرح میشوند، الزاماً به محصول نهایی تبدیل نخواهند شد.
رویترز نیز تأکید کرده که نتوانسته زمان واقعی عرضه پروژه را تأیید کند.
آمازون در واکنش به این گزارش اعلام کرده که اسناد قدیمی و پیشنویسهای داخلی ممکن است تصویر کاملی از برنامههای فعلی شرکت ارائه ندهند.
بنابراین، World Product Graph فعلاً باید یک طرح گزارششده و تأییدنشده از نظر اجرا تلقی شود، نه محصولی که عرضه آن در سال ۲۰۲۷ قطعی است.
چالشهای ساخت بزرگترین پایگاه اطلاعات محصولات جهان
ایجاد پایگاه اطلاعاتی از محصولات سراسر جهان، حتی برای شرکتی در ابعاد آمازون، پروژهای بسیار پیچیده خواهد بود.
نخستین چالش، حجم گسترده دادههاست.
هر روز محصولات جدیدی وارد بازار میشوند، مدلهای قدیمی از چرخه تولید خارج میشوند و مشخصات، قیمتها و موجودی کالاها تغییر میکند.
برای مفیدبودن چنین سیستمی، اطلاعات باید بهصورت مستمر بهروزرسانی شوند.
چالش دوم، یکسانسازی اطلاعات محصولات است.
ممکن است یک محصول در فروشگاههای مختلف با نامهای متفاوت، کدهای اختصاصی یا مشخصات ناقص معرفی شده باشد.
سیستم باید بتواند تشخیص دهد که این اطلاعات به یک محصول واحد مربوط هستند یا به نسخههای متفاوت آن اشاره دارند.
چالش سوم، کیفیت و اعتبار دادههاست.
اگر اطلاعات اولیه اشتباه باشند، حتی یک دستیار هوش مصنوعی پیشرفته نیز ممکن است پیشنهادهای خرید نادرست ارائه دهد.
در نهایت، جمعآوری اطلاعات از فروشگاههای رقیب میتواند مسائل حقوقی و تجاری ایجاد کند.
هنوز مشخص نیست آمازون برای دسترسی به تمام دادههای موردنیاز خود چه توافقهایی با تولیدکنندگان و فروشندگان انجام خواهد داد.
آیا World Product Graph میتواند آینده خرید اینترنتی را تغییر دهد؟
اگر آمازون بتواند World Product Graph را در مقیاس موردنظر خود اجرا کند، این پروژه میتواند نقش فروشگاههای اینترنتی را در فرایند تصمیمگیری کاربران تغییر دهد.
در مدل سنتی خرید آنلاین، کاربران معمولاً میان موتورهای جستوجو، سایتهای بررسی محصول و فروشگاههای اینترنتی جابهجا میشوند.
اما در مدل پیشنهادی آمازون، بخش بیشتری از این فرایند میتواند در یک پلتفرم انجام شود.
کاربر ممکن است بتواند با کمک هوش مصنوعی، محصولات مختلف را بررسی کند، تفاوت نسلها را بشناسد و براساس نیازهای شخصی پیشنهاد دریافت کند.
از سوی دیگر، تمرکز حجم بزرگی از اطلاعات محصولات در اختیار یک شرکت میتواند نگرانیهایی درباره رقابت و وابستگی فروشندگان به پلتفرمهای بزرگ ایجاد کند.
به همین دلیل، موفقیت احتمالی World Product Graph تنها به توانایی فنی آمازون بستگی ندارد؛ واکنش فروشگاههای رقیب، تولیدکنندگان، نهادهای ناظر و کاربران نیز اهمیت خواهد داشت.
جمعبندی؛ نقشه بزرگ آمازون برای تسلط بر جستوجوی محصولات
گزارش جدید رویترز نشان میدهد آمازون دستکم در سطح برنامهریزی داخلی، ایده ساخت یک پایگاه اطلاعاتی جهانی از محصولات را بررسی کرده است.
پروژه World Product Graph میتواند اطلاعات کالاهای موجود در فروشگاههای مختلف را جمعآوری کرده و ارتباط میان محصولات، مدلها و نسخههای متفاوت را مشخص کند.
این طرح در صورت اجرا، علاوه بر بهبود احتمالی دستیار خرید هوش مصنوعی آمازون، میتواند رقابت این شرکت با گوگل، والمارت و دستیارهای خرید مستقل را افزایش دهد.
بااینحال، هنوز مشخص نیست پروژه چه زمانی و با چه امکاناتی عرضه خواهد شد یا اساساً به مرحله اجرا خواهد رسید.
آمازون تأکید کرده که سند منتشرشده قدیمی است و لزوماً برنامههای فعلی شرکت را منعکس نمیکند.
بنابراین، World Product Graph فعلاً بیش از آنکه یک محصول معرفیشده باشد، تصویری از یکی از مسیرهای احتمالی آینده تجارت الکترونیک و رقابت هوش مصنوعی در صنعت خرید اینترنتی







دیدگاهها