ترند جدیدی به نام «اسلیپ‌مکسینگ» یا Sleepmaxxing در شبکه‌های اجتماعی محبوب شده است که هدف آن دستیابی به بهترین خواب ممکن با استفاده از روش‌های مختلف است. بااین‌حال، متخصصان هشدار می‌دهند تلاش بیش‌ازحد برای بهینه‌سازی خواب می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد و حتی باعث افزایش اضطراب و تشدید مشکلات خواب شود.
به گزارش تکراتو، بر اساس بررسی‌های منتشرشده از سوی دانشکده پزشکی هاروارد و متخصصان پزشکی خواب دانشگاه واشینگتن، برخی روش‌های رایج در این ترند با توصیه‌های علمی سازگار هستند، اما تعدادی دیگر شواهد کافی ندارند. کارشناسان معتقدند تبدیل خواب به یک هدف وسواس‌گونه، ممکن است کیفیت استراحت شبانه را کاهش دهد.
اسلیپ‌مکسینگ چیست و چرا محبوب شده است؟
اسلیپ‌مکسینگ اصطلاحی است که برای مجموعه‌ای از روش‌های بهبود و بهینه‌سازی خواب استفاده می‌شود. این ترند به‌ویژه در شبکه‌های اجتماعی مانند تیک‌تاک مورد توجه قرار گرفته است.
طرفداران این رویکرد تلاش می‌کنند با تغییر شرایط اتاق‌خواب، استفاده از ابزارهای هوشمند، مصرف برخی مکمل‌ها و اجرای برنامه‌های دقیق شبانه، کیفیت خواب خود را افزایش دهند.
برای مثال، استفاده از ساعت‌های هوشمند برای اندازه‌گیری مراحل خواب، تنظیم دمای اتاق، استفاده از دستگاه‌های تولید صدای سفید و رعایت ساعت مشخص خواب از روش‌هایی هستند که در این ترند مطرح می‌شوند.
بااین‌حال، متخصصان تأکید دارند که تمام این روش‌ها از نظر علمی اعتبار یکسانی ندارند.
چرا تلاش بیش‌ازحد برای خواب بهتر نتیجه معکوس دارد؟
یکی از مهم‌ترین نگرانی‌های متخصصان، ایجاد اضطراب ناشی از تلاش برای دستیابی به خواب بی‌نقص است.
خواب فرایندی طبیعی است و کیفیت آن می‌تواند از شبی به شب دیگر تغییر کند. حتی افرادی که خواب سالمی دارند نیز ممکن است گاهی شب‌های کم‌کیفیتی را تجربه کنند.
اما زمانی که فرد انتظار داشته باشد هر شب دقیقاً به مقدار مشخصی بخوابد یا بهترین امتیاز را از ساعت هوشمند خود دریافت کند، ممکن است نسبت به کوچک‌ترین تغییر در الگوی خواب حساس شود.
این نگرانی می‌تواند آرامش پیش از خواب را مختل کند و در نهایت، به خواب رفتن را دشوارتر سازد.
ارتوسومنیا؛ وقتی وسواس خواب به یک مشکل تبدیل می‌شود
متخصصان برای توصیف تمرکز افراطی بر دستیابی به خواب ایدئال از اصطلاح «ارتوسومنیا» یا Orthosomnia استفاده می‌کنند.
این اصطلاح به وضعیتی اشاره دارد که فرد بیش‌ازحد به کیفیت خواب خود و داده‌های ثبت‌شده توسط ابزارهای پایش خواب توجه می‌کند.
برای مثال، ممکن است فرد پس از مشاهده امتیاز پایین خواب در ساعت هوشمند، احساس کند استراحت کافی نداشته است؛ حتی اگر از نظر جسمی احساس خستگی نکند.
چنین نگرانی‌هایی می‌توانند اضطراب مرتبط با خواب را افزایش دهند.
البته ارتوسومنیا در حال حاضر یک اختلال خواب مستقل با معیارهای تشخیصی رسمی محسوب نمی‌شود و تحقیقات درباره آن همچنان ادامه دارد.
آیا ساعت‌های هوشمند واقعاً کیفیت خواب را اندازه‌گیری می‌کنند؟
ساعت‌های هوشمند و دستبندهای سلامتی معمولاً با استفاده از حسگرهای حرکتی، ضربان قلب و الگوریتم‌های نرم‌افزاری، مدت‌زمان خواب و مراحل مختلف آن را تخمین می‌زنند.
این ابزارها می‌توانند برای شناسایی روندهای کلی خواب مفید باشند، اما اندازه‌گیری‌های آن‌ها همیشه دقیق نیست.
به‌ویژه تخمین مدت‌زمان خواب عمیق یا خواب REM ممکن است با نتایج آزمایش‌های تخصصی خواب تفاوت داشته باشد.
متخصصان هشدار می‌دهند وابستگی بیش‌ازحد به این داده‌ها می‌تواند باعث شود افراد به‌جای توجه به احساس واقعی خود پس از بیدار شدن، تنها بر امتیاز ثبت‌شده توسط دستگاه تمرکز کنند.
در نتیجه، ابزاری که برای کمک به بهبود خواب طراحی شده است، ممکن است در برخی افراد به عاملی برای افزایش نگرانی تبدیل شود.
کدام روش‌های Sleepmaxxing واقعاً مؤثر هستند؟
همه توصیه‌های مطرح‌شده در ترند اسلیپ‌مکسینگ بی‌فایده نیستند.
برخی از آن‌ها با اصول شناخته‌شده بهداشت خواب هماهنگی دارند و می‌توانند به بهبود کیفیت استراحت کمک کنند.
برای مثال، داشتن برنامه خواب نسبتاً منظم، فراهم کردن محیطی آرام و تاریک و کاهش مصرف کافئین در ساعات نزدیک به خواب از توصیه‌های رایج متخصصان هستند.
همچنین محدود کردن فعالیت‌های تحریک‌کننده پیش از خواب و داشتن فرصتی برای آرام شدن می‌تواند مفید باشد.
بااین‌حال، متخصصان تأکید دارند که نیازی نیست افراد مجموعه‌ای پیچیده از روش‌ها و تجهیزات را برای خوابیدن به کار بگیرند.
کدام توصیه‌های اینترنتی درباره خواب پشتوانه علمی ندارند؟
در کنار توصیه‌های مفید، برخی روش‌های محبوب شبکه‌های اجتماعی هنوز شواهد علمی کافی ندارند.
برای نمونه، بستن دهان با چسب هنگام خواب یکی از روش‌هایی است که گاهی با ادعای بهبود تنفس و کیفیت خواب تبلیغ می‌شود.
متخصصان هشدار می‌دهند این روش می‌تواند برای افرادی که مشکلات تنفسی یا آپنه خواب دارند خطرناک باشد و نباید بدون ارزیابی پزشکی انجام شود.
همچنین درباره اثربخشی بسیاری از مکمل‌ها و ترکیبات تبلیغ‌شده برای خواب، شواهد کافی برای توصیه عمومی وجود ندارد.
بنابراین، محبوبیت یک روش در شبکه‌های اجتماعی لزوماً به معنای ایمن یا مؤثر بودن آن نیست.
چگونه بدون وسواس خواب بهتری داشته باشیم؟
متخصصان معتقدند مهم‌ترین اصل، ایجاد شرایط مناسب برای خواب بدون تلاش برای کنترل تمام جزئیات آن است.
رعایت یک برنامه خواب متناسب با نیاز فرد، فراهم کردن محیطی راحت و توجه به احساس شادابی در طول روز، معمولاً از دنبال کردن امتیازهای دقیق خواب مفیدتر است.
همچنین نباید یک شب خواب نامناسب را نشانه وجود مشکلی جدی دانست؛ زیرا نوسان کیفیت خواب تا حدی طبیعی است.
اگر مشکلات خواب به‌طور مداوم ادامه پیدا کنند یا بر فعالیت‌های روزانه تأثیر بگذارند، مراجعه به پزشک یا متخصص خواب می‌تواند به شناسایی علت اصلی کمک کند.
در مجموع، پیام متخصصان روشن است: برای داشتن خواب سالم، لازم نیست خواب را به یک پروژه پیچیده و وسواس‌گونه تبدیل کنیم. گاهی ساده‌ترین عادت‌های روزمره، مؤثرتر از روش‌های پرطرفدار شبکه‌های اجتماعی هستند.
دیدگاه‌ها