گروه خونی ممکن است علاوه بر تعیین سازگاری خون در انتقال خون، با احتمال ابتلا به برخی بیماری‌ها نیز ارتباط داشته باشد. بررسی‌های علمی نشان می‌دهند که افراد دارای گروه خونی B در مقایسه با سایر گروه‌های خونی، ممکن است با احتمال بیشتری به دیابت نوع ۲ مبتلا شوند؛ یافته‌ای که بار دیگر نقش عوامل ژنتیکی و زیستی را در سلامت انسان مورد توجه قرار داده است.
به گزارش تکراتو، براساس گزارشی که ScienceAlert در ۱۹ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرده، یک مرور جامع علمی نشان داده است که گروه خونی B با افزایش نسبی شانس ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط دارد. این یافته بر پایه پژوهشی است که در سال ۲۰۲۴ در مجله علمی BMC Medicine منتشر شد و نتایج ده‌ها بررسی نظام‌مند را ارزیابی کرده بود.
ارتباط گروه خونی B با افزایش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲
پژوهشگران در بررسی خود دریافتند که افراد دارای گروه خونی B، چه مثبت و چه منفی، در مقایسه با افراد دارای سایر گروه‌های خونی، نسبت شانس بالاتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ دارند.
براساس نتایج این تحقیق، نسبت شانس ابتلا در افراد دارای گروه خونی B حدود ۱٫۲۸ برابر سایر افراد گزارش شده است.
این عدد به معنای افزایش ۲۸ درصدی نسبت شانس است؛ اما نباید آن را با افزایش قطعی ۲۸ درصدی احتمال ابتلای هر فرد اشتباه گرفت.
برای مثال، نمی‌توان تنها با دانستن گروه خونی یک شخص مشخص کرد که آیا در آینده به دیابت مبتلا خواهد شد یا خیر.
محققان تأکید می‌کنند که این ارتباط از نظر آماری قابل‌توجه است، اما عوامل متعدد دیگری نیز در شکل‌گیری بیماری نقش دارند.
بررسی ۵۱ مطالعه علمی و ۲۷۰ ارتباط احتمالی
نتایج مورد بحث از یک پژوهش معمولی با تعداد محدودی شرکت‌کننده به دست نیامده است.
دانشمندان در این تحقیق از روش مرور چتری یا Umbrella Review استفاده کردند؛ روشی که به‌جای بررسی مستقیم یک گروه از افراد، نتایج مرورهای نظام‌مند و فراتحلیل‌های پیشین را کنار یکدیگر قرار می‌دهد.
این پژوهش شامل ۵۱ مرور نظام‌مند همراه با فراتحلیل بود و در مجموع ۲۷۰ ارتباط احتمالی میان گروه‌های خونی و پیامدهای مختلف سلامت را بررسی کرد.
پژوهشگران برای ارزیابی اعتبار نتایج، عواملی مانند کیفیت روش‌شناسی، اندازه نمونه‌ها، میزان اختلاف میان مطالعات و احتمال سوگیری آماری را در نظر گرفتند.
در نهایت، از میان ارتباط‌های بررسی‌شده، تنها ارتباط گروه خونی B با دیابت نوع ۲ توانست به بالاترین سطح شواهد در نظام ارزیابی مورد استفاده پژوهشگران برسد.
این نتیجه نشان می‌دهد که ارتباط موردنظر از پشتوانه علمی قابل‌توجهی برخوردار است؛ هرچند هنوز رابطه علت و معلولی میان گروه خونی و بیماری اثبات نشده است.
آیا گروه خونی O خطر دیابت را کاهش می‌دهد؟
برخی تحقیقات پیشین نشان داده‌اند که افراد دارای گروه خونی O ممکن است نسبت به سایر گروه‌ها شانس کمتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ داشته باشند.
برای مثال، یک فراتحلیل منتشرشده در سال ۲۰۲۲ که داده‌های ۲۶ مطالعه را بررسی کرده بود، ارتباط گروه خونی B با افزایش شانس دیابت و گروه خونی O با کاهش نسبی آن را گزارش کرد.
در این پژوهش، نسبت شانس برای گروه خونی B حدود ۱٫۳۰ و برای گروه خونی O حدود ۰٫۹۲ برآورد شد.
همچنین مطالعه دیگری که در ۱۲ اکتبر ۲۰۲۶ در مجله BMC Endocrine Disorders منتشر شد، نتایج مشابهی را در گروهی از شرکت‌کنندگان عربستانی گزارش کرد.
این مطالعه شامل ۶۶۶ نفر بود که از میان آن‌ها ۳۵۰ نفر دیابت نوع ۲ داشتند و ۳۱۶ نفر در گروه کنترل قرار گرفتند.
نتایج نشان داد گروه خونی B با افزایش شانس دیابت و گروه خونی O با کاهش آن ارتباط آماری دارد.
بااین‌حال، چنین یافته‌هایی به معنای مصونیت افراد دارای گروه خونی O در برابر دیابت نیستند.
آیا مثبت یا منفی بودن گروه خونی اهمیت دارد؟
گروه‌های خونی علاوه بر دسته‌بندی ABO، براساس وجود یا نبود عامل Rh نیز به دو گروه مثبت و منفی تقسیم می‌شوند.
برای مثال، B مثبت و B منفی هر دو دارای آنتی‌ژن B هستند، اما از نظر عامل Rh تفاوت دارند.
در بررسی‌های علمی مورد بحث، شواهد معتبری مبنی بر ارتباط مستقل عامل Rh با افزایش یا کاهش احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ مشاهده نشده است.
بنابراین، ارتباط گزارش‌شده بیشتر به سیستم گروه خونی ABO مربوط می‌شود تا مثبت یا منفی بودن خون.
البته پژوهشگران هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند چرا گروه خونی B ممکن است با افزایش شانس ابتلا به دیابت ارتباط داشته باشد.
چرا گروه خونی می‌تواند با بیماری‌های مختلف ارتباط داشته باشد؟
گروه‌های خونی براساس وجود یا نبود برخی آنتی‌ژن‌ها روی سطح گلبول‌های قرمز تعریف می‌شوند.
این ویژگی‌ها تحت تأثیر عوامل ژنتیکی قرار دارند و ممکن است با برخی فرایندهای زیستی بدن ارتباط داشته باشند.
دانشمندان احتمال می‌دهند تفاوت‌های ژنتیکی مرتبط با گروه‌های خونی، واکنش‌های التهابی، فرایندهای متابولیکی یا حتی ترکیب میکروبیوم روده در این ارتباط نقش داشته باشند.
بااین‌حال، سازوکار دقیق ارتباط گروه خونی B با دیابت نوع ۲ هنوز مشخص نشده است.
پژوهش‌های موجود عمدتاً ارتباط آماری را بررسی کرده‌اند و نمی‌توانند ثابت کنند که داشتن یک گروه خونی مشخص مستقیماً باعث ابتلا به دیابت می‌شود.
برای روشن‌شدن این موضوع، انجام مطالعات بلندمدت و بررسی جمعیت‌های متنوع ضروری است.
مطالعه جدید سال ۲۰۲۶ چه چیزی را نشان می‌دهد؟
پژوهشی که در اکتبر ۲۰۲۶ در مجله BMC Endocrine Disorders منتشر شد، ارتباط گروه‌های خونی ABO و Rh با دیابت نوع ۲ را در عربستان سعودی بررسی کرد.
در این مطالعه مقطعی، پژوهشگران اطلاعات ۳۵۰ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ را با ۳۱۶ فرد گروه کنترل مقایسه کردند.
نتایج نشان داد توزیع گروه‌های خونی میان دو گروه تفاوت معناداری دارد.
پس از تحلیل آماری چندمتغیره، گروه خونی B با شانس بالاتر ابتلا به دیابت و گروه خونی O با شانس پایین‌تر ارتباط داشت.
در مقابل، ارتباط معناداری میان عامل Rh و دیابت نوع ۲ شناسایی نشد.
نویسندگان این مطالعه تأکید کردند که برای تأیید نتایج، به پژوهش‌های آینده‌نگر با نمونه‌های بزرگ‌تر نیاز است.
آیا افراد دارای گروه خونی B باید نگران باشند؟
داشتن گروه خونی B به‌تنهایی به معنای ابتلا به دیابت در آینده نیست.
دیابت نوع ۲ بیماری پیچیده‌ای است که عوامل متعددی از جمله سابقه خانوادگی، شرایط متابولیکی، میزان فعالیت بدنی و برخی عادت‌های زندگی در بروز آن نقش دارند.
به همین دلیل، متخصصان ارزیابی خطر دیابت را صرفاً براساس گروه خونی توصیه نمی‌کنند.
حفظ فعالیت بدنی منظم، تغذیه متعادل، خواب کافی و انجام آزمایش‌های غربالگری در صورت توصیه پزشک، از اقدامات مهم برای مراقبت از سلامت متابولیک هستند.
افرادی که سابقه خانوادگی دیابت یا سایر عوامل خطر را دارند، بهتر است درباره زمان مناسب بررسی قند خون با پزشک مشورت کنند.
گروه خونی تنها یکی از قطعات پازل دیابت است
یافته‌های علمی نشان می‌دهند که گروه خونی B می‌تواند یکی از عوامل مرتبط با افزایش نسبی شانس ابتلا به دیابت نوع ۲ باشد.
بااین‌حال، این ارتباط از نوع آماری است و به معنای ایجاد مستقیم بیماری توسط گروه خونی نیست.
از سوی دیگر، مطالعات مختلف همیشه نتایج یکسانی نداشته‌اند و تفاوت‌های جمعیتی، ژنتیکی و روش‌شناختی می‌توانند بر یافته‌ها تأثیر بگذارند.
در مجموع، این تحقیقات شناخت دانشمندان از عوامل مرتبط با دیابت را گسترش می‌دهند، اما هنوز برای استفاده از گروه خونی به‌عنوان ابزار مستقل پیش‌بینی یا تشخیص دیابت شواهد کافی وجود ندارد.
دیدگاه‌ها