ناوشکن موشک‌انداز آمریکایی یواس‌اس اسپروئنس (USS Spruance) پس از نزدیک به یک سال مأموریت دریایی، سرانجام در ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ به پایگاه سن‌دیگو در ایالت کالیفرنیا بازگشت. این شناور که در عملیات نظامی آمریکا علیه ایران مشارکت داشت، به‌دلیل شلیک موشک‌های تاماهاوک در نخستین روز حملات و مطرح‌شدن احتمال ارتباط این نوع موشک با حمله به مدرسه میناب، بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است.
براساس گزارش نیروی دریایی آمریکا و رسانه نظامی Stars and Stripes، اسپروئنس در مأموریت ۳۵۷ روزه خود بیش از ۸۸ هزار مایل دریایی پیمود و در عملیات‌های مختلفی در اقیانوس آرام و منطقه خاورمیانه حضور داشت. این ناوشکن از کلاس آرلی برک است و با حدود ۳۵۰ خدمه، سامانه رزمی ایجیس، رادارهای پیشرفته، تجهیزات دفاع هوایی و دو بالگرد، یکی از شناورهای چندمنظوره نیروی دریایی آمریکا محسوب می‌شود.
بااین‌حال، اگرچه شلیک موشک‌های تاماهاوک از اسپروئنس در جریان حملات به ایران گزارش شده، هنوز هیچ سند عمومی معتبری مشخص نکرده که موشک مرتبط با حمله به مدرسه میناب از این ناوشکن شلیک شده باشد.
بازگشت ناوشکن آمریکایی اسپروئنس پس از ۳۵۷ روز مأموریت
ناوشکن USS Spruance با شماره بدنه DDG-111 روز جمعه ۱۳ نوامبر ۲۰۲۶ پس از پایان یکی از طولانی‌ترین مأموریت‌های دریایی معاصر آمریکا به پایگاه اصلی خود در سن‌دیگو بازگشت.
این شناور در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵ همراه با گروه رزمی ناو هواپیمابر یواس‌اس آبراهام لینکلن مأموریت خود را آغاز کرده بود. برنامه اولیه شامل حضور در مناطق عملیاتی اقیانوس آرام بود، اما تحولات نظامی خاورمیانه باعث شد مأموریت آن تمدید شود.
اسپروئنس در طول این دوره در محدوده عملیاتی ناوگان‌های سوم، هفتم و پنجم آمریکا حضور داشت. ناوگان پنجم مسئولیت عملیات دریایی آمریکا در بخش‌هایی از خاورمیانه، از جمله خلیج فارس، دریای عمان و دریای عرب را بر عهده دارد.
پس از بازگشت ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن از منطقه، اسپروئنس همچنان در خاورمیانه باقی ماند و به فعالیت‌های نظامی خود ادامه داد.
طبق گزارش‌های منتشرشده، مأموریت ۳۵۷ روزه این شناور از طولانی‌ترین استقرارهای ناوشکن‌های آمریکایی پس از جنگ جهانی دوم بوده است.
ارتباط ناوشکن اسپروئنس با پرونده حمله به مدرسه میناب چیست؟
در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶، هم‌زمان با آغاز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، مدرسه ابتدایی شجره طیبه در شهر میناب هدف حمله قرار گرفت. این حادثه به کشته‌شدن شمار زیادی از غیرنظامیان، از جمله دانش‌آموزان، منجر شد.
بررسی تصاویر و ویدیوهای منتشرشده از منطقه، احتمال استفاده از موشک کروز تاماهاوک در حملات اطراف مدرسه را مطرح کرد.
گزارش واشنگتن‌پست و بررسی‌های کارشناسان تسلیحاتی نشان داد که در یکی از ویدیوهای ثبت‌شده، موشکی با ویژگی‌های ظاهری تاماهاوک به محدوده‌ای نزدیک مدرسه و مجموعه نظامی مجاور اصابت می‌کند.
همچنین هیئت حقیقت‌یاب سازمان ملل متحد در بررسی این حادثه اعلام کرد که دلایل معقولی برای انتساب حمله به نیروهای آمریکایی وجود دارد.
در سوی دیگر، گزارش‌های رسمی نیروی دریایی آمریکا تأیید می‌کنند که ناوشکن اسپروئنس در نخستین روز عملیات نظامی علیه ایران، موشک‌های تاماهاوک شلیک کرده است.
هم‌زمانی این دو موضوع باعث شده نام اسپروئنس در بحث‌های مربوط به حمله میناب مطرح شود.
بااین‌حال، باید میان مشارکت یک شناور در عملیات نظامی و اثبات مسئولیت آن در یک حمله مشخص تفاوت قائل شد.
اطلاعات عمومی موجود، شناور شلیک‌کننده موشک مرتبط با حادثه میناب را مشخص نمی‌کنند. بنابراین، نسبت‌دادن مستقیم حمله به مدرسه به USS Spruance بدون ارائه شواهد تکمیلی، از نظر خبری قابل تأیید نیست.
ناوشکن USS Spruance چیست و چه ویژگی‌هایی دارد؟
اسپروئنس یک ناوشکن موشک‌انداز هدایت‌شونده از کلاس آرلی برک (Arleigh Burke) است؛ خانواده‌ای از شناورهای جنگی که برای انجام مأموریت‌های مختلف دریایی طراحی شده‌اند.
این ناوشکن در تاریخ اول اکتبر ۲۰۱۱ به‌صورت رسمی وارد خدمت نیروی دریایی آمریکا شد و پایگاه اصلی آن در سن‌دیگو قرار دارد.
ساخت این شناور را شرکت Bath Iron Works بر عهده داشته است.
اسپروئنس از نسل Flight IIA ناوشکن‌های آرلی برک محسوب می‌شود. این نسل در مقایسه با برخی نمونه‌های قدیمی‌تر، امکانات گسترده‌تری برای پشتیبانی از بالگردها و انجام مأموریت‌های ترکیبی دریایی دارد.
نام این شناور از دریاسالار ریموند اسپروئنس گرفته شده است؛ فرمانده‌ای که در جریان جنگ جهانی دوم و نبرد میدوی نقش مهمی در فرماندهی نیروهای دریایی آمریکا داشت.
مشخصات فنی ناوشکن اسپروئنس؛ طول ۱۵۵ متر و وزن بیش از ۹ هزار تن
ناوشکن USS Spruance از نظر ابعاد و تجهیزات در گروه شناورهای بزرگ رزمی سطحی قرار می‌گیرد.
طول بدنه آن حدود ۱۵۵٫۵ متر و عرض آن نزدیک به ۲۰ متر است. آبخور شناور نیز در حدود ۱۰ متر گزارش شده است.
وزن جابه‌جایی این ناوشکن در حالت بارگیری کامل، بسته به منبع و شیوه محاسبه، در محدوده تقریبی ۹ تا ۹٫۵ هزار تن قرار می‌گیرد.
اسپروئنس برای حرکت از چهار توربین گازی استفاده می‌کند که نیروی موردنیاز دو محور پیشران را تأمین می‌کنند.
این ساختار به شناور اجازه می‌دهد به سرعتی بیش از ۳۰ گره دریایی، معادل حدود ۵۶ کیلومتر بر ساعت، برسد.
برد دریانوردی اعلام‌شده برای این خانواده از ناوشکن‌ها حدود ۴۴۰۰ مایل دریایی در سرعت اقتصادی ۲۰ گره است.
البته برد عملیاتی واقعی به عواملی مانند شرایط دریا، میزان سوخت، سرعت حرکت و نوع مأموریت بستگی دارد.
ناوشکن آمریکایی اسپروئنس چند خدمه دارد؟
براساس اطلاعات رسمی نیروی دریایی آمریکا، ناوشکن USS Spruance با حدود ۳۵۰ خدمه فعالیت می‌کند.
این افراد شامل افسران فرماندهی، متخصصان فنی، کارکنان سامانه‌های الکترونیکی، نیروهای تعمیر و نگهداری، کارکنان ناوبری و سایر بخش‌های پشتیبانی هستند.
در مأموریت‌هایی که بالگرد و یگان هوایی همراه شناور حضور دارند، نیروهای متخصص هوانوردی نیز به مجموعه اضافه می‌شوند.
اداره چنین شناوری تنها به هدایت آن محدود نیست. خدمه باید به‌صورت شبانه‌روزی وضعیت تجهیزات، سامانه‌های برق، موتورخانه، ارتباطات، تجهیزات ایمنی و شرایط عمومی کشتی را کنترل کنند.
در مأموریت اخیر، یک گروه از اسکادران بالگردی HSM-71 نیز اسپروئنس را همراهی می‌کرد.
حضور صدها نفر در یک فضای محدود دریایی برای ماه‌های متوالی، نیازمند زیرساخت‌های اقامتی، درمانی، تغذیه، مدیریت آب و تأمین انرژی است.
زندگی ۳۵۰ نفر روی یک ناوشکن چگونه است؟
ناوشکن‌های کلاس آرلی برک برای مأموریت‌های طولانی طراحی شده‌اند و به همین دلیل امکاناتی برای زندگی و فعالیت شبانه‌روزی خدمه دارند.
این امکانات شامل محل استراحت، سالن غذاخوری، آشپزخانه صنعتی، تجهیزات پزشکی اولیه، سامانه‌های تولید و تصفیه آب و بخش‌های نگهداری مواد غذایی است.
بخش مهمی از فعالیت روزانه کارکنان نیز به بازرسی تجهیزات و تعمیرات پیشگیرانه اختصاص دارد.
در چنین مأموریت‌هایی، گروه‌های مختلف کارکنان براساس برنامه‌های کاری و استراحت فعالیت می‌کنند تا سامانه‌های ضروری کشتی در تمام ساعات فعال باقی بمانند.
مأموریت اخیر اسپروئنس از این نظر قابل‌توجه است که خدمه نزدیک به یک سال دور از پایگاه اصلی خود بودند.
بازگشت این ناوشکن در سن‌دیگو با استقبال خانواده‌های ملوانان همراه شد.
سامانه رزمی ایجیس؛ فناوری اصلی ناوشکن اسپروئنس
یکی از مهم‌ترین فناوری‌های مورد استفاده در USS Spruance، سامانه رزمی Aegis است.
ایجیس یک سامانه یکپارچه مدیریت اطلاعات رزمی محسوب می‌شود که داده‌های دریافتی از حسگرها و رادارهای مختلف را در یک محیط مشترک پردازش می‌کند.
هدف این فناوری، ایجاد تصویری هماهنگ از وضعیت پیرامون شناور و کمک به تصمیم‌گیری کارکنان در شرایط پیچیده دریایی است.
رادارهای آرایه فازی از اجزای مهم این سامانه هستند. این نوع رادارها می‌توانند بدون نیاز به چرخش مکانیکی آنتن اصلی، پرتوهای راداری را به‌صورت الکترونیکی هدایت کنند.
سامانه ایجیس همچنین اطلاعات حسگرهای مختلف را با سیستم‌های ارتباطی و ناوبری ترکیب می‌کند.
استفاده از این فناوری به ناوشکن امکان می‌دهد در مأموریت‌های مراقبت هوایی، حفاظت از گروه‌های دریایی و پایش محیط پیرامون نقش داشته باشد.
البته جزئیات دقیق عملکرد سامانه‌ها و تنظیمات عملیاتی آن‌ها در مأموریت‌های نظامی معمولاً به‌صورت عمومی منتشر نمی‌شود.
موشک‌های تاماهاوک و تجهیزات نظامی ناوشکن اسپروئنس
ناوشکن اسپروئنس به مجموعه‌ای از سامانه‌های دفاعی و تسلیحاتی متناسب با مأموریت‌های دریایی مجهز است.
یکی از شناخته‌شده‌ترین تجهیزات این خانواده، سامانه پرتاب عمودی موشک است که امکان نگهداری و پرتاب انواع مشخصی از موشک‌های سازگار با شناور را فراهم می‌کند.
موشک کروز تاماهاوک از جمله تسلیحاتی است که برای ناوشکن‌های آرلی برک در نظر گرفته شده است. این موشک برای حملات دوربرد به اهداف زمینی طراحی شده و در عملیات‌های مختلف نیروی دریایی آمریکا به کار رفته است.
اسپروئنس همچنین به موشک‌های دفاع هوایی از خانواده Standard Missile و Evolved Sea Sparrow مجهز است.
توپ دریایی ۱۲۷ میلی‌متری و تجهیزات دفاعی و ضدزیردریایی نیز بخشی از امکانات شناخته‌شده این ناوشکن هستند.
ترکیب این تجهیزات باعث می‌شود شناور بتواند در مأموریت‌های مختلفی از حفاظت دریایی گرفته تا پشتیبانی از عملیات‌های نظامی شرکت کند.
بااین‌حال، ترکیب دقیق مهمات موجود در ناوشکن در یک مأموریت مشخص، لزوماً با ظرفیت اسمی سامانه‌های آن یکسان نیست.
دو بالگرد دریایی؛ بخش مهمی از تجهیزات اسپروئنس
اسپروئنس امکان حمل و پشتیبانی از دو بالگرد دریایی را دارد.
این بالگردها برای مأموریت‌هایی مانند شناسایی دریایی، جست‌وجو، مراقبت از محدوده‌های وسیع، پشتیبانی ارتباطی و عملیات امدادی مورد استفاده قرار می‌گیرند.
وجود عرشه پرواز و آشیانه بالگرد باعث می‌شود ناوشکن بتواند در برخی مأموریت‌ها فراتر از محدوده دید مستقیم خود اطلاعات جمع‌آوری کند.
در مأموریت اخیر، گروه پروازی وابسته به اسکادران HSM-71 همراه این شناور فعالیت داشت.
براساس گزارش نیروی دریایی آمریکا، این یگان در طول مأموریت حدود ۱۱۵۰ ساعت پرواز و ۱۹۰ سورتی پرواز ثبت کرده است.
این آمار نشان‌دهنده نقش مهم بخش هوایی در مأموریت‌های طولانی ناوشکن‌های مدرن است.
اسپروئنس در جنگ با ایران چه مأموریت‌هایی انجام داد؟
گزارش‌های منتشرشده از سوی نیروی دریایی آمریکا نشان می‌دهد که اسپروئنس در عملیات موسوم به Epic Fury مشارکت داشته است.
این شناور در نخستین روز حملات آمریکا و اسرائیل به ایران، موشک‌های تاماهاوک شلیک کرد و در ادامه نیز در مأموریت‌های دفاعی و دریایی حضور داشت.
براساس اطلاعات منتشرشده از سوی مقام‌های آمریکایی، اسپروئنس در طول عملیات با تهدیدهای هوایی و موشکی روبه‌رو شد.
نیروی دریایی آمریکا مدعی است این شناور در جریان درگیری‌ها ۱۲ پهپاد و چهار موشک کروز ضدکشتی را رهگیری و منهدم کرده است.
این ارقام از گزارش‌های طرف آمریکایی به دست آمده‌اند و جزئیات تمام درگیری‌ها به‌صورت مستقل تأیید نشده است.
اسپروئنس همچنین در عملیات محدودسازی تردد دریایی مرتبط با بنادر ایران مشارکت داشت.
در یکی از رویدادهای ماه آوریل، این ناوشکن با کشتی تجاری ایرانی توسکا مواجه شد. طبق گزارش‌های آمریکایی، پس از بی‌نتیجه‌ماندن هشدارها، ناوشکن به این کشتی شلیک کرد و به بخش پیشران آن آسیب رساند.
این رویداد یکی از مواردی بود که حضور مستقیم اسپروئنس در عملیات نظامی منطقه را نشان داد.
مأموریت ۸۸ هزار مایل دریایی؛ ناوشکن آمریکایی کجاها حضور داشت؟
اسپروئنس در مأموریت اخیر خود بیش از ۸۸ هزار مایل دریایی حرکت کرد؛ مسافتی معادل حدود ۱۶۳ هزار کیلومتر.
این مسافت نشان می‌دهد که مأموریت شناور تنها به خاورمیانه محدود نبوده و بخش قابل‌توجهی از آن در مناطق مختلف اقیانوس آرام انجام شده است.
ناوشکن ابتدا به‌عنوان بخشی از گروه رزمی آبراهام لینکلن فعالیت می‌کرد و سپس با تغییر شرایط منطقه‌ای، در محدوده عملیاتی ناوگان پنجم آمریکا حضور یافت.
محدوده این ناوگان شامل آبراه‌های مهمی مانند خلیج فارس، دریای عمان و بخش‌هایی از اقیانوس هند است.
البته حضور یک شناور در محدوده عملیاتی ناوگان پنجم لزوماً به معنای حضور مستمر آن در خلیج فارس نیست.
گزارش‌های عمومی منتشرشده نیز مسیر دقیق و کامل حرکت اسپروئنس در تمام روزهای مأموریت را مشخص نمی‌کنند.
چرا ناوشکن اسپروئنس برای همراهی ناو هواپیمابر استفاده می‌شود؟
ناوهای هواپیمابر معمولاً به‌تنهایی در مأموریت‌های بزرگ حضور پیدا نمی‌کنند و همراه با مجموعه‌ای از شناورهای پشتیبانی و محافظ حرکت می‌کنند.
ناوشکن‌های کلاس آرلی برک یکی از اجزای اصلی چنین گروه‌هایی هستند.
این شناورها در مأموریت‌های پایش محیط دریایی، حفاظت هوایی، شناسایی تهدیدها و پشتیبانی ارتباطی مشارکت می‌کنند.
اسپروئنس در مأموریت اخیر بخشی از گروه رزمی ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن بود.
در کنار آن، ناوشکن‌هایی مانند USS Michael Murphy و USS Frank E. Petersen Jr. نیز در ساختار این گروه حضور داشتند.
بااین‌حال، اسپروئنس قابلیت فعالیت مستقل از گروه رزمی را نیز دارد و می‌تواند برای مأموریت‌های دریایی جداگانه اعزام شود.
چرا نام اسپروئنس پس از بازگشت دوباره خبرساز شده است؟
بازگشت USS Spruance از چند جهت اهمیت خبری دارد.
نخست اینکه مأموریت ۳۵۷ روزه آن از نظر مدت استقرار دریایی، رکورد قابل‌توجهی در تاریخ معاصر نیروی دریایی آمریکا محسوب می‌شود.
دوم اینکه این شناور در عملیات نظامی آمریکا علیه ایران حضور مستقیم داشته و مشارکت آن در شلیک موشک‌های تاماهاوک تأیید شده است.
سومین موضوع، ادامه بررسی‌ها درباره حمله به مدرسه میناب و تلاش برای مشخص‌شدن مسئولیت دقیق نیروها و تجهیزات دخیل در این حادثه است.
هرچند بررسی‌های مستقل و یافته‌های سازمان ملل احتمال مسئولیت نیروهای آمریکایی در حمله میناب را تقویت کرده‌اند، شواهد عمومی موجود هنوز مشخص نمی‌کنند که کدام شناور یا واحد نظامی موشک مرتبط با مدرسه را شلیک کرده است.
در نتیجه، بازگشت اسپروئنس به سن‌دیگو به معنای پایان پرسش‌ها درباره عملیات نظامی آمریکا در ایران نیست.
این ناوشکن اکنون پس از نزدیک به یک سال مأموریت به پایگاه خود بازگشته است؛ اما پرونده بررسی حمله به مدرسه میناب و تعیین مسئولیت دقیق آن همچنان موضوعی جداگانه و مهم باقی مانده است.
دیدگاه‌ها