آمازون و توییچ با یک شکایت جمعی پیشنهادی روبهرو شدهاند که میتواند به یکی از پروندههای مهم مربوط به استفاده از محتوای کاربران برای آموزش هوش مصنوعی تبدیل شود. شاکی این پرونده ادعا میکند ویدیوها و استریمهای تولیدکنندگان محتوا بدون کسب اجازه و بدون پرداخت غرامت، برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی آمازون مورد استفاده قرار گرفتهاند.
این شکایت در شرایطی مطرح شده که توییچ اخیراً تنظیماتی را در اختیار استریمرها قرار داده تا بتوانند مانع استفاده از محتوای کانال خود برای آموزش مدلهای مولد آمازون شوند.
شکایت استریمر توییچ از آمازون
Warren Pandiscia، استریمر ساکن ایالت کنتیکت، شکایت خود را در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۲۶ در دادگاه منطقهای ایالات متحده در ناحیه شمالی کالیفرنیا ثبت کرده است.
او مدعی است آمازون و توییچ از محتوای تولیدکنندگان این پلتفرم بهعنوان داده آموزشی هوش مصنوعی استفاده کردهاند، بدون اینکه مجوز لازم را از سازندگان دریافت یا بابت استفاده از آثار آنها مبلغی پرداخت کنند.
این پرونده بهصورت شکایت جمعی پیشنهادی مطرح شده است؛ بنابراین ادعاهای مطرحشده در آن هنوز توسط دادگاه اثبات نشدهاند.
ماجرای گزینه جنجالی آموزش هوش مصنوعی Twitch
توییچ اخیراً گزینهای را در بخش Security and Privacy اضافه کرده که به استریمرها اجازه میدهد استفاده از محتوای کانال خود برای آموزش هوش مصنوعی مولد آمازون را غیرفعال کنند.
اما نحوه پیادهسازی این قابلیت با انتقاد گستردهای مواجه شد.
استریمرها بهصورت پیشفرض در این برنامه قرار میگیرند و اگر نمیخواهند محتوای آنها برای آموزش مدلهای مولد آمازون مورد استفاده قرار گیرد، باید شخصاً این گزینه را غیرفعال کنند.
این محتوا میتواند شامل استریمها، کلیپها، محتوای کانال و حتی چتها باشد.
«اگر اختیاری بود، هیچکس قبول نمیکرد»
یکی از جنجالیترین بخشهای ماجرا به توضیحات مدیران Twitch درباره انتخاب مدل Opt-out بهجای Opt-in مربوط میشود.
Mike Minton، مدیر ارشد محصول توییچ، در توضیح این تصمیم گفته بود اگر سیستم بهصورت Opt-in طراحی میشد، عملاً کسی داوطلب استفاده از محتوایش برای آموزش AI نمیشد.
همین رویکرد باعث اعتراض برخی از استریمرها شده است؛ زیرا در مدل فعلی، کاربر باید برای جلوگیری از استفاده از محتوای خود اقدام کند، نه اینکه ابتدا رضایت صریح او دریافت شود.
شکایت فقط درباره قابلیت جدید نیست
یکی از نکات مهم پرونده این است که اعتراض شاکی صرفاً به تنظیم جدید توییچ محدود نمیشود.
در شکایت ادعا شده که آمازون پیش از معرفی این قابلیت نیز از محتوای استریمرها برای توسعه محصولات هوش مصنوعی خود استفاده کرده است.
در نتیجه، یکی از سؤالات کلیدی پرونده این خواهد بود که آیا مجوزهای عمومی موجود در شرایط استفاده Twitch به آمازون اجازه چنین استفادهای از محتوای سازندگان را میدهد یا برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی باید رضایت یا مجوز جداگانهای دریافت شود.
محتوای Twitch برای آمازون چقدر ارزش دارد؟
توییچ حجم عظیمی از محتوای صوتی و تصویری تولیدشده توسط انسانها در اختیار دارد. استریمرها ممکن است ساعتها مقابل دوربین صحبت کنند، بازی انجام دهند، با مخاطبان تعامل داشته باشند و محتوای زنده تولید کنند.
چنین مجموعهای از ویدیو، صدا، متن و تعامل انسانی میتواند برای توسعه مدلهای هوش مصنوعی چندوجهی بسیار ارزشمند باشد.
همین مسئله نگرانی سازندگان را افزایش داده است؛ زیرا آنها معتقدند محتوایی که طی سالها برای ایجاد مخاطب و کسب درآمد تولید کردهاند، نباید بدون رضایت مشخص به ماده اولیه توسعه محصولات تجاری هوش مصنوعی تبدیل شود.
پروندهای مهم برای آینده محتوای تولیدشده توسط کاربران
این دعوای حقوقی بخشی از مناقشه بزرگتری است که صنعت هوش مصنوعی با آن مواجه شده: شرکتهای فناوری تا چه اندازه اجازه دارند از محتوای موجود در اینترنت برای آموزش مدلهای خود استفاده کنند؟
نویسندگان، هنرمندان، رسانهها و صاحبان آثار مختلف پیشتر پروندههای متعددی را با محوریت دادههای آموزشی AI مطرح کردهاند. حالا محتوای استریمرها و پلتفرمهای ویدیویی نیز با جدیت بیشتری وارد این بحث شده است.
نتیجه پرونده Twitch و Amazon میتواند برای پلتفرمهایی که حجم عظیمی از محتوای کاربران را در اختیار دارند اهمیت ویژهای داشته باشد؛ بهخصوص اگر دادگاه مجبور شود درباره مرز میان مجوز استفاده معمول پلتفرم و استفاده از محتوا برای آموزش مدلهای تجاری هوش مصنوعی تصمیمگیری کند.
