در شهر اوساکای ژاپن ساختمانی وجود دارد که قوانین معمول معماری را بههم میزند؛ بزرگراهی مرتفع مستقیماً از طبقات میانی یک برج اداری ۱۶ طبقه عبور میکند و خودروها در حالی از داخل ساختمان رد میشوند که طبقات بالا و پایین همچنان بهعنوان فضای اداری مورد استفاده قرار میگیرند.
این سازه Gate Tower Building نام دارد و در منطقه فوکوشیمای اوساکا قرار گرفته است. مسیر خروجی اومدا از بزرگراه هانشین از طبقات پنجم تا هفتم برج عبور میکند؛ به همین دلیل آسانسور ساختمان نیز پس از طبقه چهارم مستقیماً در طبقه هشتم توقف میکند.
اما داستان شکلگیری Gate Tower فقط یک تصمیم عجیب مهندسی نبود؛ این ساختمان نتیجه یک اختلاف چندساله بر سر مالکیت زمین و مسیر یک بزرگراه است.
وقتی مالک زمین و سازنده بزرگراه کوتاه نیامدند
زمین محل ساخت Gate Tower سابقهای طولانی دارد و از اواخر قرن نوزدهم در اختیار مجموعهای مرتبط با صنعت چوب و زغال بود.
با فرسودهشدن ساختمانهای قدیمی، مالکان در دهه ۱۹۸۰ تصمیم گرفتند ملک را بازسازی و ساختمان جدیدی احداث کنند. مشکل اینجا بود که برنامه توسعه بزرگراه هانشین نیز از همان قطعه زمین عبور میکرد.
مالک حاضر نبود زمین خود را واگذار کند و از سوی دیگر پروژه بزرگراه نیز قرار نبود بهسادگی تغییر مسیر دهد.
پس از حدود پنج سال مذاکره، دو طرف به راهحلی رسیدند که در نگاه اول غیرممکن به نظر میرسید: ساختمان ساخته شود و بزرگراه نیز از داخل آن عبور کند.
بزرگراه واقعاً روی ساختمان قرار نگرفته است
با نگاه به تصاویر Gate Tower ممکن است تصور کنید وزن بزرگراه روی خود ساختمان قرار دارد؛ اما طراحی مهندسی پروژه متفاوت است.
مسیر بزرگراه سازهای مستقل دارد و توسط پایههای مخصوص خودش نگه داشته میشود. بزرگراه و ساختمان مستقیماً با یکدیگر تماس سازهای ندارند.
این موضوع باعث میشود لرزش خودروها مستقیماً به اسکلت برج منتقل نشود.
برای کنترل سروصدا و ارتعاش نیز از تمهیدات عایقبندی استفاده شده است تا فعالیت اداری در سایر طبقات ادامه پیدا کند.
بخش عبوری بزرگراه نیز با پوششی محافظ احاطه شده که علاوه بر کنترل صدا، برای جلوگیری از گسترش آتش میان مسیر بزرگراه و ساختمان کاربرد دارد.
طبقات پنجم تا هفتم عملاً متعلق به بزرگراه هستند
جالبترین بخش ماجرا به نحوه تقسیم فضای ساختمان مربوط میشود.
بزرگراه از محدوده طبقات پنجم، ششم و هفتم عبور میکند و این قسمتها مانند طبقات اداری عادی مورد استفاده قرار نمیگیرند.
به همین دلیل آسانسور ساختمان طبقات پنجم تا هفتم را رد میکند و از طبقه چهارم مستقیماً به طبقه هشتم میرود.
همین وضعیت باعث شده گاهی از بزرگراه بهعنوان «مستأجر» Gate Tower یاد شود؛ تعبیری جالب برای مسیری که بخشی از فضای میانی ساختمان را اشغال کرده است.
تغییر قانون راه را برای Gate Tower باز کرد
اجرای چنین پروژهای بدون تغییر مقررات ژاپن امکانپذیر نبود.
در سال ۱۹۸۹ مجموعهای از قوانین مرتبط با جادهها، شهرسازی، بازتوسعه شهری و ساختمان اصلاح شد و چارچوبی موسوم به «سیستم جاده سهبعدی» شکل گرفت.
این سیستم اجازه میداد یک مسیر جادهای و ساختمان بتوانند بهصورت عمودی از یک فضای مشترک استفاده کنند.
Gate Tower اولین ساختمان در ژاپن بود که از این سیستم استفاده کرد.
ساختمان در اکتبر ۱۹۹۲ تکمیل شد و شرکت معماری Azusa Sekkei نیز آن را بهعنوان نخستین ساختمان اداری مشمول سیستم جاده سهبعدی معرفی میکند.
برج ۱۶ طبقهای که به نماد مهندسی شهری تبدیل شد
Gate Tower دارای ۱۶ طبقه روی زمین و دو طبقه زیرزمین است و مساحت زیربنای آن حدود ۷۹۵۶ مترمربع اعلام شده است.
فرم تقریباً استوانهای ساختمان نیز تصادفی انتخاب نشده؛ طراحان تلاش کردهاند برج از جهتهای مختلف ظاهر یکپارچهای داشته باشد و در محیط متراکم اطراف اومدا به یک نشانه شهری تبدیل شود.
این ساختمان گاهی با لقب «Beehive» یا کندوی زنبور نیز شناخته میشود؛ لقبی که هم به ظاهر برج و هم به رفتوآمد دائمی خودروها از داخل آن اشاره دارد.
Gate Tower نشان میدهد گاهی محدودیتهای شدید شهری بهجای متوقف کردن یک پروژه، مهندسان و قانونگذاران را مجبور میکنند راهحلی کاملاً متفاوت پیدا کنند؛ راهحلی که بیش از سه دهه بعد هنوز هم یکی از عجیبترین تصاویر معماری مدرن ژاپن را خلق میکند.
دیدگاهها