یک ماهواره جاسوسی متعلق به دوران جنگ سرد آمریکا پس از حدود ۳۸ سال حضور در مدار زمین ناگهان متلاشی شده و مجموعه‌ای از زباله‌های فضایی جدید را در مدار پایین زمین ایجاد کرده است.
این فضاپیما با نام رسمی USA-32 و نام محرمانه FARRAH III شناخته می‌شد و زمانی وظیفه رهگیری سیگنال‌های راداری و رادیویی اتحاد جماهیر شوروی را برعهده داشت.
نیروی فضایی آمریکا وقوع این رویداد را تأیید کرده، اما هنوز مشخص نیست دقیقاً چه عاملی باعث فروپاشی این ماهواره قدیمی شده است.
ماهواره USA-32 در ارتفاع حدود ۷۷۵ کیلومتری متلاشی شد
USA-32 در تاریخ ۱۳ سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ساعت ۲۱:۱۳ به وقت UTC دچار رویدادی شد که مقام‌های آمریکایی آن را «Fragmentation» یا تکه‌تکه‌شدن توصیف کرده‌اند.
این اتفاق در ارتفاع حدود ۷۷۵ کیلومتری سطح زمین رخ داد؛ منطقه‌ای از مدار پایین زمین که تعداد زیادی ماهواره و بقایای مأموریت‌های فضایی در آن حضور دارند.
شرکت‌های خصوصی ردیابی ماهواره نیز چند روز بعد بقایای USA-32 را مشاهده کردند و گزارش دادند تعداد زیادی قطعه در بخش گسترده‌ای از مسیر مداری آن پراکنده شده است.
هنوز تعداد دقیق قطعات ایجادشده مشخص نیست.
ماهواره‌ای برای جاسوسی از شوروی
USA-32 در پنجم سپتامبر ۱۹۸۸ با موشک Titan II SLV به فضا پرتاب شد.
این ماهواره بخشی از برنامه‌ای محرمانه متعلق به اداره ملی شناسایی آمریکا یا NRO بود که برای جمع‌آوری اطلاعات الکترونیکی از فضا توسعه یافته بود.
USA-32 با نام FARRAH III نیز شناخته می‌شد. نام FARRAH از فرح فاست، بازیگر مشهور آمریکایی، الهام گرفته شده بود.
جزئیات برنامه FARRAH برای دهه‌ها محرمانه باقی ماند، اما اسناد منتشرشده در سال ۲۰۲۶ اطلاعات بیشتری درباره مأموریت این ماهواره‌ها آشکار کردند.
وظیفه اصلی این مجموعه شناسایی و رهگیری انتشار امواج رادیویی و راداری اتحاد جماهیر شوروی بود.
براساس اسناد منتشرشده، برنامه گسترده‌تر قادر به جمع‌آوری سیگنال‌هایی در محدوده فرکانسی ۲ تا ۱۸ گیگاهرتز بود.
ماهواره‌ای شبیه «قوطی تن ماهی»
FARRAH III نسبت به نسل‌های قبلی این خانواده ماهواره بسیار بزرگ‌تر بود.
گزارش‌ها این فضاپیما را یک سازه استوانه‌ای بزرگ و نسبتاً کوتاه توصیف کرده‌اند و حتی ظاهر آن با یک «قوطی بزرگ تن ماهی» مقایسه شده است.
وزن ماهواره نیز بیش از ۱۳۶۰ کیلوگرم تخمین زده شده است.
زمان دقیق پایان فعالیت عملیاتی USA-32 مشخص نیست، اما این ماهواره احتمالاً سال‌ها یا حتی دهه‌ها پیش از کار افتاده بود و پس از پایان مأموریت همچنان به گردش در مدار زمین ادامه می‌داد.
چرا ماهواره جاسوسی آمریکا متلاشی شد؟
پاسخ قطعی هنوز وجود ندارد.
پس از تقریباً چهار دهه حضور در محیط خشن فضا، چند سناریو می‌توانند فروپاشی USA-32 را توضیح دهند.
یکی از احتمالات، خرابی باتری قدیمی یا انفجار ناشی از انرژی ذخیره‌شده در سامانه‌های داخلی ماهواره است. باقی‌ماندن مواد پیشران در مخازن تحت فشار نیز می‌تواند یکی دیگر از دلایل احتمالی باشد.
برخورد با یک قطعه کوچک زباله فضایی یا ریزشهاب‌سنگ نیز منتفی نیست. اجسام در مدار با سرعت بسیار زیادی حرکت می‌کنند و حتی یک قطعه نسبتاً کوچک می‌تواند در صورت برخورد انرژی قابل‌توجهی آزاد کند.
بااین‌حال، هیچ‌کدام از این سناریوها تاکنون تأیید نشده‌اند.
آیا USA-32 با سلاح ضدماهواره‌ای نابود شد؟
در حال حاضر هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد این ماهواره عمداً هدف قرار گرفته است.
نیروی فضایی آمریکا نیز صرفاً وقوع یک رویداد تکه‌تکه‌شدن را تأیید کرده و آن را به حمله، سلاح ضدماهواره‌ای یا اقدام خصمانه نسبت نداده است.
بنابراین مطرح‌کردن نابودی USA-32 بر اثر حمله نظامی در شرایط فعلی صرفاً یک گمانه‌زنی بدون مدرک محسوب می‌شود.
زباله‌های جدید در یکی از مناطق شلوغ مدار زمین
نگرانی اصلی اکنون خود ماهواره نیست، بلکه قطعاتی هستند که پس از متلاشی‌شدن آن در مدار باقی مانده‌اند.
در ارتفاع حدود ۷۷۵ کیلومتری، مقاومت جو بسیار کم است و برخی قطعات می‌توانند برای سال‌ها یا حتی دهه‌ها در مدار باقی بمانند.
قطعات بزرگ‌تر معمولاً توسط شبکه‌های ردیابی زمینی شناسایی می‌شوند و اپراتورهای ماهواره می‌توانند هشدارهای مربوط به احتمال برخورد را دریافت کنند.
مشکل جدی‌تر قطعات کوچک‌تر هستند؛ زیرا شناسایی و ردیابی آنها دشوارتر است، اما همچنان می‌توانند در سرعت مداری خسارت قابل‌توجهی به یک فضاپیما وارد کنند.
نیروی فضایی آمریکا اعلام کرده بقایای شناسایی‌شده را برای ارزیابی خطر برخورد زیر نظر دارد و در حال حاضر تهدید فوری برای سایر فضاپیماها گزارش نشده است.
پایان عجیب یک مأمور مخفی دوران جنگ سرد
USA-32 زمانی برای شنود و جمع‌آوری اطلاعات از یکی از بزرگ‌ترین رقبای آمریکا به فضا فرستاده شد، اما پس از پایان جنگ سرد و مأموریت اصلی خود برای چند دهه دیگر در مدار باقی ماند.
حالا همین ماهواره به مجموعه زباله‌های فضایی اطراف زمین اضافه شده است.
کارشناسان همچنان با بررسی مسیر حرکت قطعات باقی‌مانده تلاش می‌کنند بفهمند چه اتفاقی برای FARRAH III افتاده است؛ اما تا زمانی که اطلاعات بیشتری منتشر نشود، علت فروپاشی ناگهانی این ماهواره ۳۸ ساله همچنان یک معما باقی خواهد ماند.
دیدگاه‌ها