همزمان با انسانیتر شدن چتباتهای هوش مصنوعی، پژوهشگران درباره پدیدهای معکوس هشدار میدهند: شاید فقط ماشینها نباشند که رفتار انسان را تقلید میکنند و انسانها نیز بهتدریج نحوه صحبت و تعامل خود را با الگوهای ماشینی تطبیق دهند.
تکراتو به نقل از دیجیاتو گزارش میدهد، یک مقاله تحلیلی جدید نشان میدهد تعامل مداوم با سیستمهای هوش مصنوعی، بهخصوص چتباتهای مورد استفاده در خدمات مشتریان، ممکن است کاربران را به سمت استفاده از ساختارهای گفتاری سادهتر، منظمتر و قابلپیشبینیتر سوق دهد؛ الگویی که سیستمهای هوش مصنوعی راحتتر قادر به پردازش آن هستند.
وقتی انسانها شروع به تقلید از هوش مصنوعی میکنند
چتباتهای امروزی تلاش میکنند هرچه بیشتر شبیه انسانها صحبت کنند. آنها میتوانند لحن کاربران را تشخیص دهند، پاسخهای شخصیسازیشده ارائه کنند و حتی در برخی موارد اطلاعات مکالمات قبلی را برای ادامه تعامل در نظر بگیرند.
اما پژوهشگران معتقدند این سازگاری میتواند در جهت مخالف نیز اتفاق بیفتد.
کاربران هنگام تعامل مکرر با یک سیستم هوش مصنوعی ممکن است بهصورت ناخودآگاه متوجه شوند که استفاده از جملات سادهتر و ساختارهای مشخصتر باعث دریافت پاسخ بهتر میشود. تکرار چنین رفتاری میتواند به مرور بر شیوه تعامل آنها تأثیر بگذارد.
«اینکی تورال-منسون»، پژوهشگر بازاریابی دانشگاه بیرمنگام، این پدیده را بخشی از یک رابطه دوطرفه میان انسان و ماشین توصیف میکند؛ رابطهای که در آن رباتها بیشتر شبیه انسان میشوند و در مقابل، انسانها نیز برخی رفتارهای مشابه ماشینها را در پیش میگیرند.
پژوهشگران برای این وضعیت اصطلاح «Robotoid Humanness» یا «انسانیت رباتگونه» را به کار بردهاند.
آیا هوش مصنوعی میتواند روی شیوه بیان ما تأثیر بگذارد؟
تعامل انسانها با یکدیگر معمولاً مملو از تغییر لحن، تکیهکلام، ابهام، شوخی، واکنشهای غیرمنتظره و نشانههای احساسی است. همین ویژگیها باعث میشوند مکالمات انسانی تنوع بسیار زیادی داشته باشند.
در مقابل، تعامل با یک سیستم هوش مصنوعی معمولاً ساختار منظمتر و قابلپیشبینیتری دارد.
پژوهشگران معتقدند وقتی کاربر بارها یک چرخه مشخص شامل ارسال پیام و دریافت پاسخ الگوریتمی را تجربه میکند، ممکن است بهتدریج برخی از الگوهای آن را درونی کند.
سیستمهای هوش مصنوعی نیز براساس ورودی کاربران رفتار خود را تغییر میدهند و همین مسئله میتواند فرایند تطبیق متقابل انسان و ماشین را تقویت کند.
نگرانی درباره کاهش تنوع در ارتباطات انسانی
نگرانی اصلی پژوهشگران این نیست که انسانها واقعاً به ربات تبدیل شوند، بلکه مسئله به کاهش احتمالی تنوع در شیوه بیان و تعامل آنها مربوط میشود.
اگر افراد برای دریافت پاسخ بهتر از هوش مصنوعی دائماً مجبور شوند جملات خود را سادهتر، منظمتر و قابلپیشبینیتر کنند، این احتمال مطرح میشود که بخشی از این عادتها به سایر ارتباطات آنها نیز منتقل شود.
حتی نحوهای که افراد شخصیت و هویت خود را در مکالمات بروز میدهند میتواند تحت تأثیر چنین فرایندی قرار بگیرد.
هنوز نمیتوان این تأثیر را قطعی دانست
باوجود جذابیت این فرضیه، یک نکته مهم درباره این پژوهش وجود دارد: مقاله موردنظر براساس تحلیل نظری و بررسی پژوهشهای قبلی درباره تعامل انسان و ربات تهیه شده و هنوز یک آزمایش بلندمدت روی کاربران انجام نشده است که نشان دهد استفاده زیاد از هوش مصنوعی بهطور قطعی انسانها را «رباتگونه» میکند.
بنابراین نتایج فعلی بیشتر یک چارچوب و هشدار پژوهشی درباره پیامدهای احتمالی گسترش تعامل انسان با هوش مصنوعی محسوب میشوند.
با ورود چتباتها و عاملهای هوش مصنوعی به خدمات مشتریان، آموزش، محیط کار و بخشهای بیشتری از زندگی روزمره، بررسی تأثیر بلندمدت این ابزارها بر زبان، رفتار و روابط اجتماعی انسانها میتواند به یکی از موضوعات مهم تحقیقات آینده تبدیل شود.
