اتحادیه اروپا رسماً ChatGPT را در ردیف بزرگترین سرویسهای اینترنتی قرار داده است. کمیسیون اروپا اعلام کرده چتبات OpenAI براساس قانون خدمات دیجیتال یا DSA، یک «موتور جستجوی آنلاین بسیار بزرگ» محسوب میشود و باید مجموعهای از الزامات سختگیرانهتر را رعایت کند.
تکراتو به نقل از دیجیاتو گزارش میدهد، Reddit و Roblox نیز همزمان بهعنوان «پلتفرمهای آنلاین بسیار بزرگ» شناخته شدهاند. دلیل اصلی این تصمیم عبور هر سه سرویس از مرز ۴۵ میلیون کاربر فعال ماهانه در اتحادیه اروپا است.
ChatGPT حالا از نگاه اروپا یک موتور جستجو است
نکته مهم تصمیم جدید کمیسیون اروپا فقط افزایش نظارت بر ChatGPT نیست؛ بلکه نحوه طبقهبندی این سرویس نیز اهمیت زیادی دارد.
اتحادیه اروپا ChatGPT را بهعنوان Very Large Online Search Engine یا VLOSE طبقهبندی کرده است.
کمیسیون اروپا ChatGPT را یک سرویس ترکیبی میداند که علاوهبر پاسخدادن به درخواستهای کاربران، میتواند برای یافتن اطلاعات در وب نیز مورد استفاده قرار بگیرد.
به همین دلیل، از منظر مقررات DSA، عملکرد آن میتواند در تعریف یک موتور جستجوی آنلاین قرار بگیرد.
این نخستینبار است که یک سرویس هوش مصنوعی با چنین طبقهبندیای تحت مقررات DSA قرار میگیرد.
Reddit و Roblox هم زیر ذرهبین اروپا رفتند
تصمیم جدید فقط ChatGPT را هدف قرار نمیدهد.
کمیسیون اروپا Reddit و Roblox را نیز بهعنوان Very Large Online Platform یا VLOP معرفی کرده است.
این دو سرویس امکان تولید و انتشار عمومی محتوا توسط کاربران را فراهم میکنند و تعداد کاربران اروپایی آنها از حد تعیینشده در DSA عبور کرده است.
براساس قانون خدمات دیجیتال، سرویسهایی که بیش از ۴۵ میلیون کاربر فعال ماهانه در اتحادیه اروپا داشته باشند، میتوانند در دسته پلتفرمها یا موتورهای جستجوی «بسیار بزرگ» قرار بگیرند.
ChatGPT باید ریسکهای هوش مصنوعی را بررسی کند
قرارگرفتن در دسته VLOSE مسئولیتهای جدیدی برای OpenAI ایجاد میکند.
این شرکت باید ریسکهای سیستماتیک مرتبط با ChatGPT را ارزیابی کند و برای کاهش آنها اقدامات مشخصی انجام دهد.
انتشار محتوای غیرقانونی، تأثیر سرویس بر کودکان و نوجوانان، سلامت جسمی و روانی کاربران، حقوق بنیادین، فرایندهای انتخاباتی و امنیت عمومی از جمله حوزههایی هستند که اتحادیه اروپا روی آنها تمرکز خواهد کرد.
این موضوع برای ChatGPT اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا سیستمهای هوش مصنوعی میتوانند پاسخها را براساس الگوریتمهایی تولید کنند که نحوه عملکرد آنها با موتورهای جستجوی سنتی متفاوت است.
شفافیت الگوریتمها بیشتر میشود
قانون DSA برای سرویسهای بسیار بزرگ تنها به کنترل محتوای غیرقانونی محدود نمیشود.
این شرکتها باید درباره نحوه عملکرد سیستمهای توصیهگر و الگوریتمهای خود شفافیت بیشتری ارائه کنند و تحت ممیزی مستقل قرار بگیرند.
دادههای لازم برای نظارت نیز باید در اختیار کمیسیون اروپا و نهادهای مسئول قرار گیرد و پژوهشگران تأییدشده در شرایط مشخص میتوانند به دادههای موردنیاز برای بررسی ریسکهای سیستماتیک دسترسی پیدا کنند.
محدودیتهایی نیز برای تبلیغات هدفمند اعمال میشود؛ از جمله ممنوعیت هدفگیری تبلیغاتی کودکان براساس پروفایل آنها و استفاده از برخی اطلاعات حساس کاربران برای تبلیغات.
چرا اتحادیه اروپا روی ChatGPT سختگیری میکند؟
مقیاس استفاده از ChatGPT در اروپا یکی از عوامل اصلی این تصمیم است.
مرز تعیینشده برای قرارگرفتن در گروه VLOP یا VLOSE معادل ۴۵ میلیون کاربر فعال ماهانه است؛ یعنی تقریباً ۱۰ درصد جمعیت اتحادیه اروپا.
ChatGPT، Reddit و Roblox همگی اعلام کردهاند که از این آستانه عبور کردهاند.
کمیسیون اروپا معتقد است سرویسهایی با چنین مقیاسی میتوانند تأثیر قابلتوجهی بر جامعه، انتشار اطلاعات، سلامت کاربران و حتی فرایندهای سیاسی داشته باشند و در نتیجه باید مسئولیت بیشتری نیز بپذیرند.
چهار ماه برای سازگارشدن با قوانین جدید
پس از این طبقهبندی، ChatGPT، Reddit و Roblox چهار ماه فرصت دارند الزامات اضافی DSA برای سرویسهای بسیار بزرگ را اجرا کنند.
طبق اعلام رسمی کمیسیون اروپا، این مهلت تا پایان نوامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد.
پس از آن، این سرویسها باید الزامات مربوط به ارزیابی ریسک، کاهش ریسکهای سیستماتیک، شفافیت، ممیزی و سایر مقررات مربوط به VLOPها و VLOSEها را رعایت کنند.
تصمیم جدید نشان میدهد رشد سریع سرویسهای هوش مصنوعی اکنون آنها را وارد همان فضای نظارتی کرده که پیشتر شرکتها و پلتفرمهای اینترنتی بسیار بزرگ با آن مواجه بودند.
برای OpenAI نیز این اتفاق نقطه عطف مهمی محسوب میشود؛ ChatGPT دیگر از نگاه قانونگذار اروپایی صرفاً یک چتبات هوش مصنوعی نیست و قابلیت جستجوی آن باعث شده در چارچوب DSA رسماً یک موتور جستجوی آنلاین بسیار بزرگ محسوب شود.
