همین حالا برای دوستان خود به اشتراک بگذارید: واتساپ | تلگرام |

شاخص کیفیت هوا (AQI) ؛ چگونه از کیفیت هوای شهرها مطلع شویم؟

شاخص کیفیت هوا یا AQI به ما کمک می‌کند تا درک درستی از کیفیت هوای محل زندگی‌مان و نحوه تعامل با این پدیده داشته باشیم تا سلامت بدن خود را تضمین کنیم. با این مقاله همراه باشید تا از شاخص آلودگی هوا بیشتر بدانیم.

به طور کلی وجود یک یا چند آلوده کننده در هوای آزاد را آلودگی هوا می‌نامیم. آلودگی هوا می‌تواند کمیت‌ها، ویژگی‌ها و زمان ماندگاری متفاوتی داشته و متناسب با همین موضوع برای زندگی انسان، حیوانان و گیاهان خطرناک باشد و آسایش و سلامتی آنها را سلب کند.

آلودگی هوا چیست؟‌ در تعریف علمی‌تر آلوده هوای می‌گویم اگر هر نوع آلاینده از جمله جامد، مایع، گاز، تشعشع پرتوزا و غیرپرتوزا به نحوی در هوا وجود داشته باشد و تعداد و زمان ماندگاری‌آن در هوا کیفیت زندگی را برای انسان و سایر جانداران به خطر اندازد یا برای آثار باستانی یا سایر اموال مصر باشد، آن هوا را هوای آلوده قلمداد می‌کنیم.

آلاینده‌‌ها عمدتا بر دو نوع هستند: اولیه و ثانویه. آلاینده‌های اولیه آنهایی هستند که به طور مستقیم از منابع آلودگی منشاء می‌گیرند، به اتمسفر وارد شده، با همان ترکیب در هوا حضور دارند و در نهایت قابل اندازه گیری می باشند. بر این اساس منو اکسید کربن (ِCO)، هیدروکربن ها، اکسیدهای نیتروژن، دی اکسید گوگرد، گرد و غبار و … آلاینده اولیه تلقی می‌شوند.

آلاینده‌های ثانویه آنهایی است که در اثر برهمکنش عواملی مانند نور خورشید، رطوبت و واکنش های فتوشیمیایی، هیدرولیز و اکسیداسیون بر روی آلاینده های اولیه تولید می شوند و بطور کلی منشاء آنها آلاینده های اولیه  هستند. از جمله آلاینده‌های ثانویه مهم که در این حالت وارد اتمسفر می شوند می‌توان به ازن، پراکسی استیل نیترات، اسیدسولفوریک و اسید نیتریک اشاره کرد که از آلاینده های اولیه نظیر ترکیبات هیدروکربنی، SO2 و NOx مشتق می شوند.

شاخص کیفیت هوا (AQI) ؛ آیا هوای شهرمان سالم است؟

شاخص کیفیت هوا (Air Quality Index) یا اختصارا AQI متری برای گزارش روزانه‌ی کیفیت هواست و به ما می‌گوید که هوای محل زندگی‌مان چقدر آلوده یا پاک است. بر اساس این شاخص می‌توانیم دریابیم که آیا کیفیت هوای امروز برای ما اثرات سوء سلامتی به دنبال دارد یا خیر. این شاخص نشان می‌دهد که اگر هوایی با شاخص کیفی مشخصی را تنفس کنیم، آیا در ساعات یا روزهای آتی دچار اثرات سوء‌ای را تجربه خواهیم کرد یا خیر.

سازمان حفاظت از محیط زیست (EPA) آمریکا بر اساس قانون هوای پاک (Clean Air Act) برای تعیین AQI پنج آلاینده هوای عمده را در نظر می‌گیرد: اوزون سطح زمین، ذرات آلاینده (ریزگرد یا ذرات آئروسل جوی)، کربن مونوکسید (CO)، سولفور دی اکسید (SO2) و نیتروژن دی اکسید (NO2). این نهاد برای هر یک از این آلاینده‌ها استانداردهای کیفیت هوای ملی تعیین کرده است تا سلامت مردم را تضمین کند. اوزون سطح زمین و ذرات معلق در هوا دو آلاینده هوا هستند که بیشترین میزان آسیب را برای سلامت مردم در پی دارند.

شاخص کیفیت هوا (AQI) چگونه کار می‌کند؟

شاخص کیفیت هوا مقیاس است بین ۰ تا ۵۰۰ که هرچه این عدد بزرگتر باشد میزان آلودگی هوا بیشتر و نگرانی از جهت سلامتی افزایش می‌یابد. به عنوان مثال AQI برابر با ۵۰ به عنوان هوای خوبی است که پتانسیل کمی برای به مخاطره انداختن سلامت عمومی دارد. در سمت دیگر مثلا AQI برابر با ۳۰۰ نشان دهنده کیفیت هوای بسیار خطرناک است.


از سلامتی خود غافل نشوید: خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها برای مقابله با آلودگی هوا


در ایالات متحده AQIی ۱۰۰ استاندارد کیفیت هوای ملی است که سازمان حفاظت از محیط زیست برای محافظت از سلامت مردم آن را تعیین کرده است. مقادیر زیر ۱۰۰ به طور کلی رضایت بخش محسوب می‌شوند. هنگامی که مقادیر AQI بالای ۱۰۰ میرود کیفیت هوا در وهله اول برای گروه‌های حساس مردم ناسالم است.

شاخص کیفیت هوا (AQI) دقیقا به چه معناست؟

هدف از تعریف شاخص AQI این است که بفهمیم کیفیت هوای محلی چه تاثیری برای سلامتی ما به دنبال دارد. برای فهم بهتر این موضوع عمدتا AQI را در ۶ دسته طبقه‌بندی می‌کنند. هر کدام از این دسته‌بندی‌ها رنگ مشخص به خود را دارند که در تصویر زیر قابل تشخیص است. مقادیر بالاتر از ۵۰۰ در این دسته‌بندی‌ها نیامده است، اما در صورت وقوع افراد باید از پروتکل‌های دسته آخر پیروی کنند.

  • مقادیر AQI بین ۰ تا ۵۰: هوای خوب
  • مقادیر AQI بین ۵۱ تا ۱۰۰: کیفیت هوا متوسط
  • مقادیر AQI بین ۱۰۱ تا ۱۵۰:‌ هوای ناسالم برای گروه‌های ناسالم
  • مقادیر AQI بین ۱۵۱ تا ۲۰۰:‌ هوای ناسالم برای همه
  • مقادیر AQI بین ۲۰۱ تا ۳۰۰: هوای خیلی ناسالم
  • مقادیر AQI بین ۳۰۱ تا ۵۰۰: هوای خطرناک
شاخص کیفیت هوا
معنای مقادیر مختلف شاخص‌های کیفیت هوا (Credit: airnow.gov)

اما هر کدام از دسته‌های کیفیت هوای ذکر شده به معنای سطح متفاوتی از نگرانی برای سلامتی مردم است. در ادامه به هر یک از این موارد به طور جداگانه می‌پردازیم.

  • هوای خوب (AQI=0-50): کیفیت هوا رضایت‌بخش قلمداد می‌شود و آلودگی هوا کم ‌خطر یا فاقد خطر است.
  • هوای متوسط (AQI=51-100): کیفیت هوا قابل قبول است، با این حال برخی از آلاینده‌‌ها ممکن است برای تعداد معدودی از مردم خطراتی را به دنبال داشته باشد. به عنوان مثال افرادی که به طور نامعمول به اوزون حساس هستند ممکن است علائم تنفسی را تجربه کنند.
  • هوای ناسالم برای گروه‌های حساس (AQI=101-150): اگر چه عموم مردم در این طیف از شاخص کیفیت هوا دچار آسیب نمی‌شوند، اما قرار گرفتن در معرض اوزون برای کودکان، سالمندان و افرادی که بیماری ریوی دارند به شدت خطرناک است. همچنین مضاف بر این افراد،‌ برای آنهایی که بیماری‌های قلبی نیز دارند، قرار گرفتن در معرض ذرات معلق در هوا بسیار خطرناک است.
  • هوای ناسالم (AQI=151-200): قرار گرفتن در معرض و تنفس این هوا برای همه افراد احتمال بروز اثرات سوء سلامتی را به دنبال دارد، همچنین گروه‌های حساس به طور جدی‌تری در خطر هستند.
  • هوای خیلی ناسالم (AQI=201-300):‌ این مقادیر به شدت هشدار دهنده هستند و نشان می‌دهند همه افراد در معرض خطرات جدی برای سلامتی خود هستند.
  • هوای خطرناک (AQI=301-500): این مقادیر بسیار هشداردهنده از شرایط اورژانسی حکایت می‌کنند. تک تک افراد جمعیت در معرض خطر هستند.

شاخص کنترل کیفیت هوای تهران ؛ اطلاع از کیفیت هوا در وبسایت airnow.tehran.ir

شرکت کنترل کیفیت هوا در سال 1372 توسط شهرداری تهران تأسیس شده است. در وبسایت این شرکت آمده است: «با بهره‌گیری از 21 ایستگاه سنجش آلودگی هوای فعال که در نقاط مختلف شهر تهران مستقر می‌باشند، مجموعه‌ای از چهار آلاینده گازی (CO-O3-SO2-NOx) و دو نوع آلاینده ذرات معلق (PM2.5- PM10 ) موجود در هوای شهر تهران را اندازه‌گیری نموده و پس از پردازش اطلاعات، وضعیت آلودگی هوای بر خط شهر تهران، از طریق وب سایت شرکت، اپلیکیشن های گوشی های هوشمند، شبکه های اجتماعی، تابلوهای نمایشگر شهری و خبرگزاری‌ها به اطلاع عموم می رسد.»

همچنین از سال ۱۳۹۱ سیستم پیش بینی آلودگی هوای شهر تهران در شرکت کنترل کیفیت هوا راه اندازی شد و هم‌اکنون مدل های آلودگی هوا به صورت روزانه و به منظور پیش بینی وضعیت آلودگی هوا به فعالیت مشغول‌اند. برای استفاده از خدمات شرکت کنترل کیفیت هوا که بر مبنای شاخص کیفیت هوا (AQI) است، سه راه عمده وجود دارد:

بیشتر بخوانید:

منابع:

 

ارسال برای دوستان در: واتساپ | تلگرام |

فیگار، فیلم، گیم و آرت



ارسال نظر